ค่า SAR คืออะไร? ทำความเข้าใจเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัยของคลื่นมือถือที่เราใช้ทุกวัน

ค่า SAR คืออะไรและทำไมเราถึงต้องสนใจ

หลายคนมักมีความกังวลเวลาเห็นตัวเลขหรือรหัสแปลกๆ บนกล่องสมาร์ทโฟน โดยเฉพาะคำว่า SAR ที่มักถูกพูดถึงว่าเป็นค่าที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของร่างกายจากคลื่นวิทยุ โดยชื่อเต็มของมันคือ Specific Absorption Rate หรือ อัตราการดูดซับพลังงานจำเพาะ ซึ่งอธิบายให้เข้าใจง่ายที่สุดคือ ปริมาณพลังงานจากคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่เนื้อเยื่อในร่างกายเราดูดซับเข้าไปต่อหนึ่งหน่วยน้ำหนัก เมื่อเราใช้งานโทรศัพท์มือถือ

เกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัยของค่าอัตราการดูดซับพลังงานจำเพาะ (SAR) ที่ยอมรับได้

หน่วยงานระดับสากลไม่ได้ปล่อยให้เรื่องนี้เป็นเรื่องของความบังเอิญ แต่มีการกำหนดตัวเลขกลางเอาไว้เพื่อป้องกันอันตรายจากความร้อนสะสมที่เกิดจากการดูดซับคลื่น โดยปกติแล้วมาตรฐานที่แพร่หลายในระดับโลกจะกำหนดให้ค่า SAR สูงสุดไม่ควรเกิน 2 วัตต์ต่อกิโลกรัม ในเนื้อเยื่อ 10 กรัมของร่างกาย ส่วนในสหรัฐอเมริกาจะใช้เกณฑ์ที่เข้มงวดกว่าเล็กน้อยคือไม่เกิน 1.6 วัตต์ต่อกิโลกรัม ในเนื้อเยื่อ 1 กรัมของร่างกาย การที่มือถือเครื่องหนึ่งจะผ่านการรับรองให้วางจำหน่ายได้ จะต้องผ่านการทดสอบว่าปล่อยค่า SAR ไม่เกินขีดจำกัดเหล่านี้แน่นอน

กลไกการทำงานของคลื่นกับร่างกายมนุษย์

เมื่อเราแนบโทรศัพท์ไว้ที่ข้างหู พลังงานจากคลื่นวิทยุจะถูกเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อนในเนื้อเยื่อบริเวณนั้น ร่างกายมนุษย์มีกลไกในการระบายความร้อนตามธรรมชาติอยู่แล้ว แต่เกณฑ์มาตรฐาน SAR ถูกตั้งขึ้นมาเพื่อให้มั่นใจว่า พลังงานที่ได้รับนั้นอยู่ในระดับที่ต่ำมากจนร่างกายสามารถจัดการได้เองโดยไม่เกิดอันตราย หรือไม่มีผลกระทบต่อระบบเซลล์ในระยะยาว

วิธีเช็กค่า SAR ของมือถือที่ใช้งานอยู่

เราสามารถตรวจสอบค่า SAR ของมือถือตัวเองได้ไม่ยาก โดยส่วนใหญ่มักระบุไว้ในคู่มือการใช้งาน หรือข้อมูลทางเทคนิคบนเว็บไซต์ของผู้ผลิต หากต้องการตรวจสอบด้วยตัวเองจากตัวเครื่อง สามารถกดรหัส *#07# บนสมาร์ทโฟนส่วนใหญ่เพื่อเรียกดูข้อมูลนี้ได้ทันที ซึ่งตัวเลขที่ปรากฏมักจะเป็นค่าสูงสุดที่ผ่านการทดสอบในห้องปฏิบัติการ

คำแนะนำในการใช้งานมือถือให้ปลอดภัยและอุ่นใจที่สุด

แม้ว่าอุปกรณ์ทุกเครื่องที่ผ่านการรับรองจะมีค่า SAR อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย แต่ในฐานะแพทย์ผมมักแนะนำแนวทางปฏิบัติง่ายๆ เพื่อลดการสัมผัสคลื่นโดยไม่จำเป็น ดังนี้

• หลีกเลี่ยงการแนบหูสนทนาเป็นเวลานานเกินไป หากต้องคุยสายยาวให้เปลี่ยนไปใช้หูฟังหรือโหมดลำโพงแทน
• วางโทรศัพท์ให้ห่างจากร่างกายเมื่อไม่ได้ใช้งาน หรือพกพาโดยเก็บไว้ในกระเป๋าสะพายแทนการเก็บไว้ในกระเป๋ากางเกงที่แนบเนื้อ
• หากอยู่ในพื้นที่ที่มีสัญญาณอ่อน โทรศัพท์จะพยายามเพิ่มกำลังส่งเพื่อให้การสื่อสารชัดเจนขึ้น ซึ่งอาจส่งผลให้ค่า SAR พุ่งสูงขึ้นชั่วขณะ จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้งานหนักในจุดที่อับสัญญาณ

การเข้าใจเรื่องเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัยของค่าอัตราการดูดซับพลังงานจำเพาะ (SAR) จะช่วยให้เราใช้งานเทคโนโลยีได้อย่างสบายใจขึ้น โดยไม่ต้องตื่นตระหนกกับข่าวลือที่เกินจริง เพราะทุกอุปกรณ์ที่เราถืออยู่ในมือล้วนผ่านการคัดกรองความปลอดภัยมาแล้วเป็นอย่างดี