สัญญาณเตือนของภาวะไข้ต่ำร่วมกับอาการคลื่นไส้อาเจียนที่ควรรู้

อาการแบบไหนที่เรียกว่าไข้ต่ำและเริ่มน่ากังวล

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาที่คลินิกด้วยอาการตัวรุมๆ เหมือนจะมีไข้แต่ก็ไม่สูงมาก ซึ่งในทางการแพทย์เรามักเรียกสภาวะนี้ว่าภาวะไข้ต่ำ โดยอุณหภูมิร่างกายจะอยู่ที่ประมาณ 37.5 ถึง 38 องศาเซลเซียส หากอาการนี้มาพร้อมกับความรู้สึกคลื่นไส้อยากจะอาเจียน มันมักจะเป็นสัญญาณว่าร่างกายกำลังพยายามส่งข้อความบางอย่างบอกเราว่ามีบางสิ่งผิดปกติเกิดขึ้น

ทำไมถึงมีอาการไข้ต่ำแถมยังคลื่นไส้อาเจียนไปพร้อมกัน

อาการไข้ต่ำร่วมกับอาการคลื่นไส้อาเจียนไม่ใช่โรคเฉพาะเจาะจง แต่เป็นอาการแสดงที่พบได้ในหลายสภาวะ โดยกลไกหลักมักเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกำลังต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอม หรือมีการอักเสบเกิดขึ้นภายในช่องท้อง สาเหตุที่พบบ่อยได้แก่

• การติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร: มักเกิดจากไวรัสหรือแบคทีเรียที่ปนเปื้อนในอาหาร ทำให้เกิดอาการอักเสบของกระเพาะอาหารและลำไส้ ร่างกายจึงตอบสนองด้วยการสร้างความร้อนขึ้นเล็กน้อยเพื่อสู้กับเชื้อโรค พร้อมกับพยายามขับของเสียออกด้วยการอาเจียน
• ภาวะอักเสบของอวัยวะภายในช่องท้อง: เช่น ไส้ติ่งอักเสบในระยะเริ่มต้น ซึ่งมักจะมีไข้ต่ำๆ ร่วมกับอาการคลื่นไส้และปวดท้องบริเวณรอบสะดือหรือท้องน้อยฝั่งขวา
• ภาวะร่างกายขาดน้ำหรือเสียสมดุล: บางครั้งเมื่อร่างกายเสียสมดุลของเกลือแร่หรือมีระดับน้ำตาลในเลือดผิดปกติ ก็แสดงออกมาเป็นอาการไข้ต่ำร่วมกับมวนท้องได้เช่นกัน

สัญญาณเตือนที่บอกว่าควรหยุดรอดูอาการแล้วรีบไปพบแพทย์

เรามักจะสังเกตอาการตัวเองที่บ้านได้ในช่วงวันแรก แต่ต้องระวังให้ดีหากพบสัญญาณเหล่านี้เพราะนั่นคือจุดที่ต้องพบหมอทันที

• อาเจียนรุนแรงจนกินอะไรไม่ได้เลย: หากดื่มน้ำเข้าไปแล้วอาเจียนออกหมดเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง
• มีอาการปวดท้องรุนแรงร่วมด้วย: โดยเฉพาะถ้าปวดมากขึ้นเรื่อยๆ ในจุดใดจุดหนึ่ง หรือกดแล้วเจ็บจนสะดุ้ง
• ไข้เริ่มสูงขึ้นและไม่ลดลงด้วยยาพาราเซตามอล: หากวัดไข้แล้วเกิน 38.5 องศาเซลเซียส และกินยาแล้วอาการไม่ดีขึ้น
• มีอาการหน้ามืด ใจสั่น หรือซึมลง: นี่เป็นสัญญาณของภาวะช็อกหรือร่างกายขาดน้ำจนระบบไหลเวียนโลหิตเริ่มทำงานผิดปกติ

การดูแลตัวเองเบื้องต้นในระหว่างที่อาการยังไม่รุนแรง

หากอาการเพิ่งเริ่มต้นและยังไม่มีสัญญาณอันตราย การพักผ่อนคือสิ่งสำคัญที่สุด ให้จิบน้ำทีละน้อยแต่จิบให้บ่อยเพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ หลีกเลี่ยงอาหารรสจัดหรืออาหารที่ย่อยยากในช่วงนี้ และหากมีอาการคลื่นไส้มาก การทานอาหารอ่อนอย่างข้าวต้มหรือน้ำซุปจะช่วยให้กระเพาะอาหารไม่ต้องทำงานหนักเกินไป ที่สำคัญควรจดบันทึกอุณหภูมิร่างกายและจำนวนครั้งที่อาเจียน เพื่อให้ข้อมูลที่แม่นยำเมื่อต้องไปปรึกษาแพทย์