ตื่นมาหันคอไม่ได้เลย: ทำความรู้จักภาวะกล้ามเนื้อคอหดเกร็งเฉียบพลัน

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์น่าตกใจ ตื่นนอนขึ้นมาแล้วพบว่าคอแข็งทื่อ หันไปทางไหนก็ปวดจี๊ดจนน้ำตาเล็ด ขยับตัวนิดเดียวก็เหมือนมีใครมาดึงกล้ามเนื้อไว้ อาการแบบนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวและเกิดขึ้นได้กับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นคนทำงานออฟฟิศที่นั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์นานๆ หรือคนที่เผลอนอนตกหมอนในท่าแปลกๆ จนกล้ามเนื้อบริเวณคอทำงานหนักเกินไปและเกิดอาการหดเกร็งอย่างรุนแรงขึ้นมาทันที

คอเคล็ด คอตกหมอน หรือภาวะกล้ามเนื้อคอหดเกร็งเฉียบพลันต่างกันอย่างไร

ในทางการแพทย์ ภาวะกล้ามเนื้อคอหดเกร็งเฉียบพลันเกิดจากการที่กล้ามเนื้อคอชั้นลึกเกิดการหดเกร็งตัวแบบกระตุกอย่างฉับพลัน เพื่อปกป้องตัวเองจากการบาดเจ็บ ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงบริเวณนั้นได้น้อยลง เกิดเป็นความตึงแข็งและอาการปวดร้าวที่ทำให้เราขยับคอไม่ได้ หลายคนมักเข้าใจผิดว่าเป็นแค่ออาการคอตกหมอนทั่วไป แต่จริงๆ แล้วความรุนแรงและระยะเวลาในการฟื้นตัวอาจใช้เวลานานกว่า หากไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกวิธีตั้งแต่เนิ่นๆ

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้คอพับคอแข็งโดยไม่รู้ตัว

ต้นเหตุของอาการนี้ไม่ได้มาจากท่านอนเพียงอย่างเดียว แต่พฤติกรรมระหว่างวันของเรานี่แหละตัวดี เริ่มตั้งแต่การก้มหน้าเล่นมือถือติดต่อกันหลายชั่วโมง การนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์โดยลืมขยับเขยื้อนร่างกายนานๆ ลมแอร์ที่เป่าโดนต้นคอตรงๆ จนกล้ามเนื้อเย็นและหดตัว หรือแม้แต่ความเครียดสะสมที่ทำให้เราเผลอเกร็งไหล่และคอโดยไม่รู้ตัว ปัจจัยเหล่านี้ล้วนสะสมจนกล้ามเนื้อคอทนไม่ไหวและระเบิดออกมาเป็นอาการหดเกร็งเฉียบพลันในที่สุด

วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อเกิดอาการคอหดเกร็งฉับพลัน

เมื่อเกิดอาการขึ้นมาแล้ว สิ่งแรกที่ต้องทำคือตั้งสติและหยุดพยายามฝืนหันคอไปมา เพราะยิ่งฝืนกล้ามเนื้อจะยิ่งหดเกร็งแน่นขึ้นไปอีก ช่วงวันแรกๆ ให้ใช้วิธีประคบเย็นเพื่อลดการอักเสบและอาการบวมของกล้ามเนื้อ ครั้งละประมาณสิบห้าถึงยี่สิบนาที วันต่อมาเมื่ออาการอักเสบลดลงแล้วค่อยเปลี่ยนเป็นการประคบอุ่นเพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อและกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด พร้อมกับหาปลอกคออ่อนมาใส่ชั่วคราวเพื่อพยุงคอไม่ให้ขยับมากเกินไป

กินยาแก้ปวดคลายกล้ามเนื้ออย่างไรให้ปลอดภัย

การใช้ยาเป็นอีกหนึ่งตัวช่วยสำคัญในการกู้อาการคอแข็ง โดยแพทย์มักจะพิจารณาให้ยากลุ่มคลายกล้ามเนื้อร่วมกับยาแก้ปวดลดการอักเสบ เพื่อตัดวงจรความเจ็บปวดและทำให้กล้ามเนื้อยอมคลายตัวลง ข้อควรระวังคือควรใช้ยาภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรอย่างเคร่งครัด เพราะยาคลายกล้ามเนื้อบางตัวอาจทำให้มีอาการง่วงซึม จึงไม่ควรทานแล้วไปขับรถหรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรเด็ดขาด

กายบริหารเบาๆ คลายกล้ามเนื้อคอเมื่ออาการเริ่มดีขึ้น

หลังจากผ่านช่วงวิกฤตที่ปวดร้าวรุนแรงไปแล้ว และเริ่มขยับคอได้บ้างเล็กน้อย การยืดเหยียดกล้ามเนื้อเบาๆ จะช่วยฟื้นฟูการทำงานของคอให้กลับมาเป็นปกติได้เร็วขึ้น เริ่มจากการก้มหน้าช้าๆ เงยหน้าขึ้น เอียงหูซ้ายเข้าหาไหล่ และเอียงหูขวา โดยทำค้างไว้ข้างละสิบวินาที ทำซ้ำส้าบถึงห้าครั้งต่อรอบ แต่ต้องจำไว้ว่าถ้าทำแล้วรู้สึกเจ๊บแปล๊บให้หยุดทันที ห้ามฝืนยืดเด็ดขาด

อาการแบบไหนที่เตือนว่าควรไปพบแพทย์ทันที

โดยทั่วไปอาการกล้ามเนื้อคอหดเกร็งเฉียบพลันจะค่อยๆ ดีขึ้นภายในสามถึงห้าวัน แต่ถ้าหากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรรีบไปพบแพทย์โดยด่วนเพื่อตรวจหาสาเหตุที่อันตรายอื่นๆ เช่น มีอาการชาหรืออ่อนแรงลามลงไปที่แขนและมือ ปวดหัวรุนแรงร่วมกับมีไข้สูง คอแข็งมากจนก้มคอคางชิดอกไม่ได้เลย หรือเกิดอุบัติเหตุทางรถยนต์มาก่อนหน้านี้ อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่กล้ามเนื้ออักเสบธรรมดา แต่อาจมีปัญหาเกี่ยวกับหมอนรองกระดูกสันหลังส่วนคอร่วมด้วย