ภาวะท่อน้ำตาอักเสบในเด็กโต: อาการเตือนและวิธีดูแลเมื่อลูกเจ็บตา

ลูกเริ่มเจ็บหัวตา บวมแดง แบบนี้ใช่ภาวะท่อน้ำตาอักเสบในเด็กโตหรือเปล่า?

เวลาที่เรานึกถึงปัญหาเรื่องท่อน้ำตาอุดตันหรืออักเสบ หลายคนมักจะนึกถึงแต่เด็กทารกแรกเกิดที่มีขี้ตาแฉะตลอดเวลา แต่ในความเป็นจริงแล้ว ปัญหานี้สามารถเกิดขึ้นกับเด็กโต วัยเรียน หรือแม้แต่เด็กวัยรุ่นได้เช่นกัน โดยมักจะมาด้วยอาการเจ็บแปล๊บ บริเวณหัวตา บวมแดง จับแล้วสะดุ้งเพราะเจ็บ ซึ่งสร้างความกังวลใจให้กับคุณพ่อคุณแม่ไม่น้อย เพราะไม่คิดว่าเด็กโตจะมาเป็นโรคแบบนี้ได้

ทำความรู้จักโรคนี้ให้มากขึ้น ทำไมเด็กโตถึงท่อน้ำตาอักเสบได้

โดยปกติแล้ว ระบบระบายน้ำตาของเราจะมีท่อเล็กๆ ทำหน้าที่ระบายน้ำตาจากดวงตาลงสู่จมูก แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่มีการติดเชื้อแบคทีเรีย บริเวณถุงน้ำตาที่อยู่ใกล้กับหัวตา จะทำให้เกิดการอักเสบและบวมขึ้นมา ในเด็กโต สาเหตุอาจจะไม่ใช่เรื่องของท่อตีบตันแต่กำเนิดเหมือนเด็กเล็ก แต่ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อหวัด ภูมิแพ้ หรือมีสิ่งแปลกปลอมเข้าไปกระตุ้น ทำให้เกิดการบวมและปิดกั้นทางเดินของน้ำตา จนของเหลวระบายออกไม่ได้และเกิดการสะสมกลายเป็นการอักเสบในที่สุด

สังเกตอาการลูกรัก อาการแบบไหนแปลว่าเริ่มมีปัญหา

อาการเตือนที่สังเกตได้ค่อนข้างชัดเจน ได้แก่

• บวมแดงที่หัวตา: สังเกตเห็นก้อนนูนแดงบริเวณหัวตาด้านล่างใกล้จมูก
• เจ็บปวดเวลากด: ลูกจะบอกว่าเจ็บเวลามีคนไปโดน หรือเวลากลอกตาแรงๆ
• มีหนองหรือขี้ตาผิดปกติ: บางรายอาจมีหนองไหลออกมาจากหัวตาหรือเวลาใช้นิ้วกดเบาๆ
• ตาแฉะตลอดเวลา: น้ำตาไหลเอ่อออกมาโดยไม่มีสาเหตุ ทั้งที่ไม่ได้ร้องไห้

วิธีดูแลเบื้องต้นที่บ้าน ก่อนพาไปพบแพทย์

หากคุณพ่อคุณแม่พบว่าลูกเริ่มมีอาการบวมแดงที่หัวตา สิ่งที่พอจะช่วยบรรเทาอาการเบื้องต้นได้คือการประคบอุ่น โดยใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่นอุณหภูมิพอเหมาะ ประคบเบาๆ บริเวณหัวตาครั้งละ 10 ถึง 15 นาที วันละ 3 ถึง 4 ครั้ง การประคบอุ่นจะช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น และช่วยลดอาการบวมตึงได้ระดับหนึ่ง แต่ต้องระวังเรื่องความสะอาดของผ้าเพื่อไม่ให้เชื้อโรคเข้าตาลูกเพิ่มขึ้น

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาไปหาหมอตาเด็กทันที?

แม้การประคบอุ่นจะช่วยบรรเทาได้ แต่ถ้าอาการของลูกไม่ดีขึ้นภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง หรือมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรรีบพาลูกไปพบจักษุแพทย์ทันที

• ก้อนที่หัวตาบวมเป่งและมีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว
• ลูกมีไข้ร่วมด้วย รู้สึกปวดตุบๆ ที่เบ้าตา
• การมองเห็นเริ่มพร่ามัว หรือมองเห็นไม่ชัดเจน
• มีหนองไหลทะลักออกมาจากหัวตาจำนวนมาก

วิธีรักษาจากแพทย์และการป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

เมื่อมาถึงมือแพทย์ การรักษาหลักมักจะต้องใช้ยาปฏิชีวนะ ทั้งในรูปแบบยาหยอดตา ยาทา หรือยารับประทาน ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการติดเชื้อ ในบางรายที่มีการอักเสบสะสมมาก แพทย์อาจพิจารณาทำการระบายหนองออกอย่างถูกวิธีเพื่อความปลอดภัย หากปล่อยไว้นานจนเป็นเรื้อรัง อาจต้องมีการใช้วิธีล้างและสวนท่อน้ำตาเพิ่มเติม ส่วนการป้องกันที่ดีที่สุดคือสอนให้ลูกล้างมือให้สะอาดอยู่เสมอ หลีกเลี่ยงการขยี้ตาแรงๆ และรีบรักษาอาการภูมิแพ้หรือหวัดตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อไม่ให้เชื้อโรคกระจายลามมาที่ท่อน้ำตาของเด็กๆ อีก