เจ็บหัวตา บวมแดงเหมือนตากุ้งยิง แต่แท้จริงคือ ภาวะท่อน้ำตาอักเสบเฉียบพลัน

ตื่นมาแล้วเจ็บหัวตา บวมเป่ง แสบตา อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นแค่ตากุ้งยิงธรรมดา

หลายคนที่เดินเข้ามาปรึกษาที่คลินิกด้วยอาการปวดบวมแดงบริเวณหัวตา มักจะเข้าใจผิดคิดว่าตัวเองเป็นตากุ้งยิงแล้วพยายามหาซื้อยาหยอดตามาใช้เอง แต่พอตรวจดูจริงๆ แล้วกลับพบว่าต้นตอของปัญหามาจากอีกโรคหนึ่งที่ซ่อนอยู่ใกล้กัน นั่นคือ ภาวะท่อน้ำตาอักเสบเฉียบพลัน ซึ่งเป็นภาวะที่ปล่อยไว้ไม่ได้เด็ดขาด เพราะหากปล่อยให้มีการติดเชื้อลุกลาม อาจทำให้เกิดอันตรายรอบดวงตาและใบหน้าได้

ภาวะท่อน้ำตาอักเสบเฉียบพลัน คืออะไร และเกิดขึ้นได้อย่างไร?

เพื่อให้เห็นภาพง่ายที่สุด ลองนึกถึงระบบระบายน้ำในบ้านเราดู ดวงตาของเราก็มีระบบระบายน้ำตาเช่นกัน โดยปกติ น้ำตาจะถูกผลิตขึ้นมาหล่อเลี้ยงดวงตา แล้วไหลผ่านรูเล็กๆ ที่หัวตา เข้าสู่ท่อน้ำตาเพื่อระบายลงสู่โพรงจมูก แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่ท่อนี้เกิดการอุดตัน ไม่ว่าจะเป็นจากฝุ่นละออง เมือก หรือเศษผิวหนัง น้ำตาจะถูกกักเก็บไว้ข้างในระบายออกไม่ได้ เมื่อน้ำตาคั่งค้าง แบคทีเรียก็เข้ามาอาศัยอยู่และเติบโตอย่างรวดเร็ว จนเกิดเป็นการอักเสบและติดเชื้อเฉียบพลันขึ้นมา

สังเกตตัวเองด่วน อาการแบบนี้ใช่เลยหรือเปล่า?

อาการเตือนภัยที่สังเกตได้ชัดเจนมักจะมาแบบฉับพลันทันที โดยมีสัญญาณหลักๆ ดังนี้

• ปวดบวมแดงบริเวณหัวตา: จะรู้สึกเจ็บตึงๆ บริเวณหัวตาด้านล่างใกล้จมูก ผิวหนังแถวนั้นจะบวมและแดงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
• มีหนองไหลออกมาจากหัวตา: เวลาเผลอกดเบาๆ หรือบางทีก็ไหลออกมาเอง จะมีหนองหรือเมือกขุ่นๆ ปนกับน้ำตา
• ตาแฉะตลอดเวลา: น้ำตาจะล้นเอ่อออกมานอกตาตลอดเวลาเพราะทางระบายถูกปิดกั้น
• มีไข้ร่วมด้วยในบางราย: หากการติดเชื้อรุนแรง อาจทำให้มีไข้ต่ำๆ ร่วมกับอาการอ่อนเพลียได้

วิธีดูแลเบื้องต้นและการรักษาจากคุณหมอ

เมื่อรู้ตัวว่าเป็น ภาวะท่อน้ำตาอักเสบเฉียบพลัน สิ่งสำคัญคือห้ามไปบีบ นวด หรือพยายามเค้นหนองออกเองเด็ดขาด เพราะจะยิ่งทำให้การติดเชื้อกระจายตัวกว้างขึ้น แนวทางการดูแลรักษาที่ถูกต้องประกอบด้วย

• การใช้ยาปฏิชีวนะ: คุณหมอจะพิจารณาให้ยาหยอดตา ยาทาฆ่าเชื้อ หรือยาปฏิชีวนะชนิดกิน เพื่อควบคุมและจัดการกับการติดเชื้อแบคทีเรีย
• การประคบอุ่น: ช่วยลดอาการบวมและช่วยให้หนองระบายออกได้ดีขึ้น แต่ต้องทำด้วยความสะอาดและระมัดระวัง
• การระบายหนองโดยแพทย์: ในกรณีที่ถุงน้ำตามีหนองสะสมอยู่มาก คุณหมออาจต้องใช้วิธีเจาะระบายหนองออกอย่างปลอดภัยในห้องตรวจ

อาการแบบไหนที่ต้องรีบมาหาหมอทันทีโดยไม่รอช้า?

โรคนี้ไม่ใช่โรคที่จะหายได้เองจากการนอนพักผ่อน หากมีอาการปวดรุนแรง ตาพร่ามัวมองไม่ชัด บวมลามขึ้นไปที่เปลือกตาหรือหน้าผาก หรือมีไข้สูงร่วมด้วย ควรรีบมาพบจักษุแพทย์ทันทีเพื่อรับการรักษาที่ตรงจุด ป้องกันไม่ให้เชื้อโรคกระจายเข้าสู่กระแสเลือดหรือเนื้อเยื่อรอบเบ้าตา ซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นสูญเสียการมองเห็นได้