โรคหลอดลมฝอยอักเสบเฉียบพลันในเด็ก: เมื่อลูกหายใจครืดคราด แม่ต้องรับมืออย่างไร

ลูกหายใจเหนื่อยหอบ ไอโขลก และมีเสียงหวีด มันคืออะไรกันแน่

เวลาที่ลูกตัวเล็กๆ เริ่มมีอาการหวัด แล้วอยู่ๆ อาการก็ไม่ยอม ดีขึ้น กลับกลายเป็นหายใจเร็ว หายใจแรงจนซี่โครงยุบ หรือมีเสียงหายใจดังวี๊ดๆ ออกมาตอนหายใจออก ทำเอาคนเป็นพ่อเป็นแม่ใจคอไม่ดีเลยใช่ไหมครับ อาการแบบนี้แหละครับที่หมอมักจะเจอและอยากให้คุณพ่อคุณแม่ทำความรู้จักกันไว้ นั่นคือ โรคหลอดลมฝอยอักเสบเฉียบพลันในเด็ก ซึ่งมักจะเกิดขึ้นกับเด็กเล็กๆ โดยเฉพาะน้องที่อายุต่ำกว่าสองขวบ

เจ้าไวรัสตัวร้าย ต้นเหตุของหลอดลมฝอยอักเสบ

โรคนี้ไม่ใช่ภูมิแพ้ทั่วไป แต่ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส โดยตัวการหลักที่พบบ่อยที่สุดคือ RSV (Respiratory Syncytial Virus) รองลงมาก็คือไวรัสไข้หวัดใหญ่หรือไวรัสตัวอื่นๆ เมื่อเจ้าไวรัสพวกนี้หลุดเข้าไปในทางเดินหายใจของเด็กเล็ก ซึ่งท่อหลอดลมของเขายังเล็กและแคบมากอยู่แล้ว มันจะทำให้เกิดการอักเสบ บวม และมีเสมหะเหนียวๆ ผลลัพธ์ก็คือ ลมหายใจที่ควรจะเข้าออกได้สะดวก กลับติดขัด เหมือนมีอะไรมาขวางทาง ทำให้เด็กต้องออกแรงหายใจมากกว่าปกติ จนเราเห็นซี่โครงบุ๋มหรือท้องกระเพื่อมนั่นเอง

ช่วงสองสามวันแรก ระวังอาการจะพีคที่สุด

เวลาที่ลูกเริ่มป่วยด้วยโรคนี้ เริ่มต้นมักจะมาทรงเดียวกับหวัดธรรมดาก่อนเลยครับ คือมีน้ำใสๆ ไหล ไอเบาๆ หรือมีไข้ต่ำๆ อยู่สองสามวัน แต่ความน่ากลัวของมันอยู่ตรงที่ พอเข้าวันที่สามหรือวันที่สี่ อาการจะเริ่มเปลี่ยน ลูกจะเริ่มไอถี่ขึ้น หายใจเร็วขึ้น หายใจแรงขึ้น และบางคนอาจจะมีอาการซึมลง หรือกินนมไม่ได้เพราะเหนื่อยหอบ ช่วงนี้แหละครับที่คุณพ่อคุณแม่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดเป็นพิเศษ เพราะเป็นช่วงที่อาการมักจะแย่ที่สุดก่อนที่จะค่อยๆ ดีขึ้น

วิธีดูแลลูกรักเบื้องต้นที่บ้านเมื่อลูกป่วย

ถ้าลูกอาการยังไม่หนักมาก คุณหมอแนะนำให้ดูแลประคับประคองตามอาการที่บ้านก่อน ดังนี้ครับ

• ให้ลูกจิบน้ำบ่อยๆ เพื่อช่วยให้เสมหะที่เหนียวข้นในหลอดลมเจือจางลงและขับออกได้ง่ายขึ้น
• ช่วยดูดน้ำมูกออก สำหรับเด็กเล็กที่ยังสั่งน้ำมูกเองไม่เป็น การใช้ลูกยางแดงหรือเครื่องดูดน้ำมูกร่วมกับน้ำเกลือหยอดจมูก จะช่วยให้เขาหายใจโล่งขึ้นเยอะเวลาให้นมหรือนอน
• เช็ดตัวลดไข้ ตามความเหมาะสม และให้กินยาลดไข้ตามน้ำหนักตัวที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ
• งดการพาไปที่แออัด เพื่อป้องกันไม่ให้รับเชื้อโรคอื่นๆ ซ้ำซ้อน และไม่ให้เอาเชื้อไปติดพี่ๆ หรือน้องคนอื่นในบ้าน

สัญญาณเตือนภัยแบบไหน ที่ต้องรีบพาซิ่งไปโรงพยาบาลด่วน

โรคนี้ในเด็กเล็กบางคนอาจพัฒนาไปเป็นอาการรุนแรงได้อย่างรวดเร็ว หากสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ อย่ารอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด ต้องรีบพาไปพบแพทย์ทันที

• หายใจเร็วมาก หายใจแรงจนปีกจมูกบาน หรือซี่โครงยุบชัดเจนเวลาหายใจ
• เวลาหายใจมีเสียงดังวี๊ดมาก หรือมีช่วงที่หยุดหายใจเป็นพักๆ
• ริมฝีปาก ปลายมือ หรือปลายเท้าเริ่มมีสีเขียวคล้ำ ขาดออกซิเจน
• ลูกซึมลงมาก ปลุกตื่นยาก ไม่ยอมดูดนม หรืออาเจียนตลอดเวลาจนปัสสาวะน้อยลง

ท้ายที่สุดนี้ อยากบอกคุณพ่อคุณแม่ว่า โรคนี้ส่วนใหญ่ถ้าดูแลถูกวิธีและพามารักษาทันท่วงที ลูกน้อยก็จะหายเป็นปกติได้ครับ สิ่งสำคัญที่สุดคือความใส่ใจในการสังเกตอาการเปลี่ยนแปลงในแต่ละวัน เพราะสัญชาตญาณของคนเป็นแม่เป็นพ่อมักจะแม่นยำที่สุดเสมอเมื่อเห็นลูกมีอาการผิดปกติไปจากเดิม