เจ็บเต้านมทั้งที่ไม่ได้ให้นมลูก: สัญญาณเตือนของภาวะเต้านมอักเสบที่ไม่ควรมองข้าม

เต้านมอักเสบไม่ใช่เรื่องของแม่ลูกอ่อนเท่านั้น

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการเจ็บปวดหรืออักเสบที่เต้านมจะเป็นปัญหาเฉพาะของคุณแม่ที่กำลังให้นมบุตรเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ภาวะเต้านมอักเสบในสตรีที่ไม่ได้อยู่ในระยะให้นมบุตรเป็นภาวะที่พบได้บ่อยและสร้างความกังวลใจให้คนไข้ที่มาปรึกษาหมอที่คลินิกอยู่บ่อยครั้ง อาการที่เต้านมแดง ปวด บวม หรือมีความร้อนที่ผิวหนังบริเวณนั้นอาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่แค่การติดเชื้อแบคทีเรียเสมอไป

ทำไมจู่ๆ ถึงเกิดการอักเสบขึ้นมาได้

สาเหตุของภาวะนี้มีความหลากหลาย ตั้งแต่การอักเสบที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อไปจนถึงการติดเชื้อจากท่อน้ำนมที่อุดตันหรือแผลขนาดเล็กที่ผิวหนังบริเวณหัวนม ซึ่งเปิดช่องให้เชื้อโรคแทรกซึมเข้าไปได้ โดยปัจจัยกระตุ้นที่สำคัญมีดังนี้

• การเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกายที่ส่งผลต่อเนื้อเยื่อเต้านม
• การบาดเจ็บหรือแรงกระแทกบริเวณหน้าอก
• ภาวะท่อน้ำนมตีบตันหรือมีของเหลวคั่งค้างภายใน
• การสูบบุหรี่ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการทำลายเนื้อเยื่อบริเวณใต้หัวนม

สัญญาณเตือนที่ควรรีบเช็คตัวเอง

หากเริ่มรู้สึกถึงความผิดปกติที่เต้านม ลองสังเกตอาการเหล่านี้ว่าเข้าข่ายภาวะเต้านมอักเสบหรือไม่

• ผิวหนังบริเวณเต้านมมีสีแดงหรือเปลี่ยนเป็นสีคล้ำขึ้น
• รู้สึกปวด บวม หรือร้อนเวลาสัมผัส
• มีก้อนเนื้อแข็งที่กดแล้วเจ็บ
• มีน้ำเหลืองหรือหนองไหลซึมออกมาจากหัวนม
• มีไข้ร่วมด้วยในกรณีที่มีการติดเชื้อรุนแรง

เมื่อไหร่ที่หมอแนะนำให้เข้ามาตรวจ

หากคุณเริ่มสังเกตเห็นอาการบวมแดงติดต่อกันเกิน 2-3 วัน หรืออาการปวดเริ่มรุนแรงขึ้นจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน การซื้อยาทานเองอาจไม่เพียงพอ เพราะภาวะเต้านมอักเสบบางชนิดอาจซ่อนภาวะอื่นที่อันตรายกว่า เช่น โรคมะเร็งเต้านมชนิดอักเสบ (Inflammatory Breast Cancer) ซึ่งมีอาการแสดงคล้ายกันมาก หมอแนะนำว่าหากมีอาการดังต่อไปนี้ให้รีบเข้ามาพบแพทย์โดยด่วน

• คลำพบก้อนที่เต้านมอย่างชัดเจน
• มีไข้สูงร่วมกับอาการเจ็บปวด
• แผลที่ผิวหนังเต้านมไม่ยอมหายหรือมีลักษณะคล้ายผิวส้ม
• อาการบวมแดงลามขยายวงกว้างขึ้นอย่างรวดเร็ว

การดูแลรักษาและการป้องกันเบื้องต้น

หัวใจสำคัญของการรักษาคือการวินิจฉัยที่ถูกต้อง หากเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย แพทย์จะให้ยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม ซึ่งคนไข้ต้องทานให้ครบตามกำหนดแม้จะรู้สึกว่าอาการดีขึ้นแล้วก็ตาม ส่วนกรณีที่เกิดจากการอักเสบรูปแบบอื่น แพทย์อาจแนะนำการใช้ยาต้านการอักเสบร่วมกับการประคบเย็นเพื่อลดความเจ็บปวด การสวมใส่เสื้อชั้นในที่ไม่รัดแน่นจนเกินไปและการดูแลสุขอนามัยบริเวณผิวหนังเต้านมให้สะอาดอยู่เสมอจะช่วยลดโอกาสการเกิดซ้ำได้เป็นอย่างดี