วิธีดูแลตัวเองและเฝ้าระวังร่างกาย หลังได้รับวัคซีนครบโดส

ช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกหลังฉีดวัคซีน: สังเกตอาการอย่างไร?

หลายคนมักกังวลว่าเมื่อฉีดวัคซีนครบโดสแล้ว ร่างกายจะเกิดปฏิกิริยาอะไรบ้าง ต้องบอกก่อนว่าการที่ร่างกายมีอาการตอบสนอง เช่น มีไข้ต่ำๆ ปวดเมื่อยตามตัว หรือรู้สึกอ่อนเพลีย เป็นเรื่องปกติที่แสดงว่าระบบภูมิคุ้มกันกำลังทำงานเพื่อจดจำเชื้อโรคและสร้างเกราะป้องกันขึ้นมา อาการเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นในช่วง 1-2 วันแรก และค่อยๆ ดีขึ้นเองโดยไม่ต้องทำอะไรเป็นพิเศษ เพียงแค่เน้นการพักผ่อนให้เพียงพอและดื่มน้ำสะอาดให้มากขึ้นในช่วงนี้

วิธีประคบเย็น-ประคบร้อน ลดอาการปวดตึงอย่างถูกวิธี

อาการปวดตึงบริเวณที่ฉีดวัคซีนเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยที่สุด หากรู้สึกปวดหรือบวมแดงในวันแรกแนะนำให้ใช้ผ้าเย็นหรือเจลเย็นประคบบริเวณจุดที่ฉีดเพื่อลดการอักเสบและบรรเทาอาการปวด แต่หากผ่านไปเกิน 24 ชั่วโมงแล้วยังมีอาการตึงหรือปวดอยู่ การเปลี่ยนมาใช้การประคบอุ่นจะช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้นและช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายได้เร็วขึ้น สิ่งสำคัญคือควรหลีกเลี่ยงการนวดแรงๆ หรือกดทับบริเวณที่ฉีด เพราะอาจทำให้ระคายเคืองมากกว่าเดิม

กินยาแก้ปวดพาราเซตามอลอย่างไรให้ปลอดภัย

หากมีอาการไข้หรือปวดตัวจนรบกวนการใช้ชีวิต ยาพาราเซตามอลถือเป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยที่สุด โดยให้รับประทานตามน้ำหนักตัวและคำแนะนำข้างฉลาก คือขนาด 500 มิลลิกรัม ห่างกันทุก 4-6 ชั่วโมงเมื่อมีอาการเท่านั้น ไม่จำเป็นต้องกินยาเพื่อดักไข้ก่อนล่วงหน้า เพราะอาจส่งผลต่อการตอบสนองของภูมิคุ้มกันในบางกรณี และที่สำคัญคือห้ามรับประทานเกินปริมาณที่กำหนดต่อวันเพื่อป้องกันผลกระทบต่อตับ

ข้อควรระวังในการใช้ยาทาบรรเทาอาการปวดตึง

บางคนอาจหยิบยาหม่องหรือครีมบรรเทาปวดสูตรเย็น-ร้อนมาทาบริเวณที่ฉีดวัคซีน การทำเช่นนี้ทำได้ไม่มีข้อห้ามร้ายแรง แต่ต้องระวังอย่าทาให้โดนรอยเข็มหรือแผลที่อาจยังมีรอยถลอก เพราะอาจทำให้เกิดการระคายเคืองผิวหนังหรือแสบร้อนได้ ทางที่ดีที่สุดคือการปล่อยให้แผลจากเข็มแห้งสนิทและดูแลด้วยการประคบเย็นหรืออุ่นตามช่วงเวลาจะช่วยลดอาการปวดได้ตรงจุดและปลอดภัยกว่า

อาการแบบไหนหลังฉีดวัคซีน ที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที?

แม้ผลข้างเคียงส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องเล็กน้อยที่หายเองได้ แต่ยังมีสัญญาณเตือนบางอย่างที่บ่งบอกว่าร่างกายอาจกำลังตอบสนองรุนแรงเกินไป หากพบอาการต่อไปนี้ควรไปพบแพทย์ทันทีโดยไม่ควรรอสังเกตอาการเองที่บ้าน

• มีอาการหายใจหอบเหนื่อย แน่นหน้าอก หรือหายใจไม่ออก
• มีผื่นขึ้นตามตัวรุนแรง หน้าบวม ปากบวม หรือตาบวมอย่างรวดเร็ว
• มีอาการปวดหัวรุนแรงมากจนกินยาแล้วไม่ดีขึ้น หรือมีอาการบ้านหมุนอย่างหนัก
• มีอาการอ่อนแรงของแขนขา หรือปากเบี้ยวเฉียบพลัน
• ไข้สูงลอยเกิน 39 องศาเซลเซียสติดต่อกันเกิน 2 วัน

การติดตามอาการหลังได้รับวัคซีนไม่ใช่เรื่องน่ากลัว เพียงแค่หมั่นสังเกตร่างกายตัวเองและปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างถูกต้อง ก็จะช่วยให้ผ่านช่วงเวลานี้ไปได้อย่างสบายใจและมีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงครับ