โรคหืดกำเริบเฉียบพลันในเด็ก: รับมืออย่างไรเมื่อลูกหายใจไม่ออก

เสียงวี๊ดที่หน้าอกของลูก สัญญาณเตือนของโรคหืดกำเริบเฉียบพลันในเด็ก

คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยตกใจเมื่อจู่ๆ ลูกเริ่มมีอาการหายใจเร็ว หอบเหนื่อย หรือมีเสียงวี๊ดดังออกมาเวลาหายใจ ทั้งที่ปกติก็ดูร่าเริงดี อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนว่าหลอดลมของลูกกำลังอักเสบและตีบตัวลงอย่างรวดเร็ว หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า โรคหืดกำเริบเฉียบพลันในเด็ก ซึ่งเป็นภาวะที่ต้องรีบประเมินสถานการณ์อย่างมีสติครับ

ทำไมจู่ๆ อาการหืดถึงกำเริบขึ้นมาได้

หลอดลมของเด็กที่เป็นโรคหืดนั้นมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นมากกว่าปกติ เมื่อเด็กสัมผัสกับตัวการเหล่านี้ หลอดลมจะเกิดการหดเกร็ง บวม และมีเสมหะเหนียวข้นออกมาอุดกั้น ทำให้ลมผ่านเข้าออกได้ยาก ตัวกระตุ้นที่พบได้บ่อยมีดังนี้

• การติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ เช่น เป็นหวัดหรือไข้หวัดใหญ่
• ฝุ่นละออง ควันบุหรี่ ควันธูป หรือมลพิษในอากาศ
• สารก่อภูมิแพ้ เช่น ไรฝุ่น ขนสัตว์ หรือละอองเกสร
• การออกกำลังกายหนักหรือการหัวเราะรุนแรง
• สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงกะทันหัน

สังเกตอาการแบบไหนที่เรียกว่าเข้าขั้นอันตราย

ความรุนแรงของโรคหืดนั้นประเมินได้จากพฤติกรรมการหายใจของลูก หากเริ่มมีอาการต่อไปนี้ ถือเป็นสัญญาณว่าต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

• เด็กพูดได้ไม่เป็นประโยค พูดได้ทีละคำเพราะเหนื่อยหอบ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ
• กล้ามเนื้อใต้ซี่โครงหรือบริเวณคอหอยบุ๋มลงไปขณะพยายามหายใจเข้า
• ซึมลง หรือดูอ่อนเพลียมากผิดปกติ
• ใช้ยาพ่นขยายหลอดลมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้นภายใน 15-20 นาที

ขั้นตอนการช่วยเหลือเบื้องต้นที่บ้าน

เมื่ออาการเริ่มกำเริบ สิ่งสำคัญคือการรักษาความสงบและทำตามแผนการรักษาที่แพทย์เคยวางไว้

• ให้เด็กนั่งตัวตรงหรือกึ่งนั่งกึ่งนอน ห้ามให้นอนราบเด็ดขาด
• พ่นยาขยายหลอดลมตามขนาดและวิธีที่แพทย์แนะนำ หากที่บ้านมีเครื่องพ่นละอองยาให้รีบใช้เครื่องพ่น
• ลดความวิตกกังวลของเด็ก เพราะความตื่นตระหนกจะยิ่งทำให้หลอดลมตีบมากขึ้น
• หากลูกมีสมุดบันทึกอาการหรือแผนการรักษา ให้รีบหยิบติดตัวไปด้วยตอนไปโรงพยาบาล

ป้องกันอย่างไรไม่ให้หืดกำเริบซ้ำ

การคุมโรคหืดให้สงบทำได้ด้วยการหลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้และใช้ยาควบคุมตามนัดอย่างเคร่งครัด แม้ว่าลูกจะดูปกติและไม่มีอาการ แต่การพ่นยาควบคุมทุกวันตามคำสั่งหมอเป็นเรื่องที่ขาดไม่ได้ รวมถึงการหมั่นทำความสะอาดห้องนอนไม่ให้มีไรฝุ่น และเลี่ยงสถานที่ที่มีควันหรือกลิ่นฉุน ก็จะช่วยให้หลอดลมของลูกแข็งแรงขึ้นและห่างไกลจากอาการหอบเหนื่อยเฉียบพลันครับ