ภาวะกล่องเสียงเจริญเติบโตเร็วกว่าปกติ: เรื่องที่พ่อแม่ต้องรู้เมื่อลูกหายใจมีเสียงดัง

ลูกหายใจมีเสียงวี้ดหรือเสียงครืดคราด เป็นเพราะอะไรกันแน่

คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจเคยตกใจเมื่อสังเกตเห็นลูกน้อยมีอาการหายใจเสียงดังตั้งแต่อายุยังน้อย บางครั้งได้ยินชัดตอนลูกร้อง หรือบางครั้งได้ยินตอนที่ลูกกำลังนอนหลับสนิท หลายคนกังวลว่าเป็นโรคหอบหืดหรือมีอะไรอุดกั้นทางเดินหายใจหรือไม่ แต่จริงๆ แล้วหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยและมักถูกพูดถึงคือ ภาวะกล่องเสียงเจริญเติบโตเร็วกว่าปกติ ซึ่งเป็นความผิดปกติของโครงสร้างกล่องเสียงที่ทำให้ทางเดินหายใจส่วนบนตีบแคบลงชั่วคราว

กล่องเสียงนิ่มหรือพัฒนาการเร็วกว่าวัย เกิดขึ้นได้อย่างไร

ในเด็กทารก โครงสร้างกระดูกอ่อนที่ทำหน้าที่พยุงกล่องเสียงยังมีความอ่อนตัวมาก ภาวะนี้เกิดจากเนื้อเยื่อหรือกระดูกอ่อนบริเวณรอบกล่องเสียงมีลักษณะอ่อนนิ่มผิดปกติ ทำให้เมื่อเด็กหายใจเข้าอย่างแรง กระดูกอ่อนเหล่านี้จะถูกดูดตกลงไปขวางทางเดินหายใจ จนทำให้เกิดเสียงดังเหมือนเสียงนกหวีดหรือเสียงครืดคราดขึ้นมา ในมุมมองของแพทย์ เราพบว่าเมื่อเด็กโตขึ้น กล่องเสียงจะเริ่มแข็งตัวและมีความมั่นคงมากขึ้นตามธรรมชาติ ทำให้เสียงเหล่านี้มักจะหายไปเองเมื่อเด็กอายุครบ 1-2 ปี

อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าลูกกำลังมีปัญหานี้

อาการเด่นชัดที่พ่อแม่สามารถสังเกตได้เองที่บ้านมีดังนี้

• ได้ยินเสียงหายใจดังคล้ายเสียงวี้ดหรือเสียงครืดคราดโดยเฉพาะเวลาหายใจเข้า
• เสียงมักจะดังขึ้นเมื่อลูกตื่นเต้น ร้องไห้ หรืออยู่ในท่านอนหงาย
• ในบางรายอาจมีอาการสำลักนมง่ายกว่าปกติเนื่องจากจังหวะการกลืนและการหายใจสัมพันธ์กันยากขึ้น
• โดยรวมลูกยังดูร่าเริง กินนมได้ปกติ และน้ำหนักตัวขึ้นตามเกณฑ์

เมื่อไหร่ที่อาการน่าเป็นห่วงจนต้องรีบพามาพบหมอ

แม้ว่าภาวะกล่องเสียงเจริญเติบโตเร็วกว่าปกติส่วนใหญ่จะหายเองได้ แต่ยังมีกลุ่มอาการเตือนที่พ่อแม่ห้ามละเลยและควรรีบพามาพบแพทย์โดยเร็ว ได้แก่

• ลูกมีอาการหายใจลำบาก หายใจหอบแรงจนหน้าอกบุ๋มหรือคอบุ๋ม
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มมีสีคล้ำลงจากภาวะขาดออกซิเจน
• ลูกกินนมลำบากมาก หรือสำลักรุนแรงจนส่งผลต่อการเจริญเติบโต
• น้ำหนักตัวของลูกไม่เพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างผิดปกติ

วิธีดูแลลูกน้อยและแนวทางการรักษาในมุมมองแพทย์

สำหรับเด็กที่มีอาการไม่รุนแรง แพทย์มักจะแนะนำให้สังเกตอาการอย่างใกล้ชิดและติดตามน้ำหนักตัวเป็นหลัก สิ่งสำคัญคือการจัดท่าทางการนอนที่เหมาะสม การให้อาหารในปริมาณที่พอดี และหลีกเลี่ยงการกระตุ้นให้เด็กเหนื่อยหอบ หากอาการไม่ดีขึ้นหรือส่งผลกระทบต่อพัฒนาการ แพทย์อาจพิจารณาส่องกล้องตรวจดูทางเดินหายใจอย่างละเอียด เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไป ไม่ว่าจะเป็นการปรับการกิน หรือในรายที่รุนแรงจริงๆ อาจต้องพิจารณาการผ่าตัดเล็กเพื่อแก้ไขโครงสร้างกล่องเสียงให้กลับมาปกติ