วิธีใช้เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วให้เด็กที่บ้านแบบเข้าใจง่าย

ลูกไอหรือหอบจนพ่อแม่กังวล เครื่องวัดออกซิเจนช่วยได้จริงไหม

เวลาลูกตัวน้อยป่วย โดยเฉพาะถ้ามีอาการไอ หอบเหนื่อย หรือหายใจเร็ว พ่อแม่ทุกคนมักจะใจคอไม่ดีครับ ยิ่งช่วงที่เด็กมีไข้หรือเป็นหวัด อาการเหล่านี้มักจะทำให้เกิดความกังวลว่าลูกได้รับออกซิเจนเพียงพอไหม เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วจึงกลายเป็นอุปกรณ์ติดบ้านที่หลายครอบครัวหามาเตรียมไว้ แต่การใช้ให้ถูกต้องและอ่านค่าให้เป็น คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้เราประเมินอาการลูกได้แม่นยำขึ้น

การเลือกเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วให้เหมาะกับวัยของเด็ก

เครื่องวัดออกซิเจนสำหรับผู้ใหญ่ส่วนใหญ่จะมีขนาดตัวหนีบที่ใหญ่เกินไปสำหรับนิ้วเด็กเล็ก หากนำมาใช้กับนิ้วมือที่เล็กกว่าขนาดที่เครื่องกำหนด ค่าที่ได้มักจะคลาดเคลื่อนหรือไม่แสดงผลเลย ดังนั้นสิ่งสำคัญคือ

• เลือกซื้อรุ่นที่ออกแบบมาสำหรับเด็กโดยเฉพาะ หรือมีขนาดตัวหนีบที่กระชับนิ้วมือลูกได้พอดี
• ตรวจสอบว่าเครื่องได้รับการรับรองมาตรฐานทางการแพทย์ ไม่ใช่ของเล่นหรือของที่ไม่ได้มาตรฐานตามท้องตลาด

วิธีวัดออกซิเจนให้ลูกแบบฉบับคุณหมอแนะนำ

การวัดให้ได้ค่าที่แม่นยำไม่ใช่แค่การหนีบที่ปลายนิ้วแล้วรอตัวเลขขึ้น แต่ต้องใส่ใจรายละเอียดเล็กน้อยเหล่านี้ครับ

• เช็ดทำความสะอาดนิ้วมือลูกให้แห้งก่อนวัด
• ถ้าลูกทาเล็บ หรือมีสีติดที่เล็บ ต้องเช็ดออก เพราะแสงอินฟราเรดจากเครื่องจะอ่านค่าผ่านเล็บไม่ได้
• รอให้ลูกอยู่นิ่งๆ ในช่วงที่วัด เพราะถ้าเด็กดิ้นหรือขยับตัวมาก ค่าที่แสดงผลจะแกว่งและไม่น่าเชื่อถือ
• ลองวัดซ้ำสองรอบหากค่าแรกที่เห็นดูต่ำผิดปกติ เพื่อยืนยันความถูกต้อง

ค่าออกซิเจนในเลือดระดับไหนที่เรียกว่าปกติ

สำหรับเด็กที่มีสุขภาพแข็งแรง ค่าออกซิเจนในเลือด (SpO2) มักจะอยู่ในช่วง 95 ถึง 100 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งถือว่าเป็นเกณฑ์ปกติครับ หากตัวเลขตกลงมาต่ำกว่า 95 เปอร์เซ็นต์ อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าลูกได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ แต่ทั้งนี้ต้องดูอาการร่วมด้วยเสมอ ไม่ใช่ดูแต่ตัวเลขอย่างเดียว

อาการแบบไหนของลูกที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

แม้ว่าเครื่องวัดจะแสดงค่าปกติ แต่ถ้าลูกมีอาการดังต่อไปนี้ อย่ารอช้าครับ ให้รีบพาไปพบแพทย์ทันที

• ลูกมีอาการหายใจเร็ว หายใจหอบเหนื่อย จนเห็นกระดูกซี่โครงบุ๋มชัดเจน
• ปีกจมูกบานเวลาหายใจ หรือมีเสียงครืดคราดในคอ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำ
• ซึมลง กินอาหารได้น้อย หรือไม่ยอมดูดนม
• มีไข้สูงร่วมกับอาการหายใจลำบาก

เครื่องวัดออกซิเจนเป็นเพียงอุปกรณ์ช่วยประเมินเบื้องต้นเท่านั้น ความสำคัญที่สุดคือการสังเกตลักษณะการหายใจและพฤติกรรมของลูกประกอบกัน หากรู้สึกไม่สบายใจหรือกังวลกับอาการลูก การพามาให้แพทย์ตรวจประเมินที่คลินิกหรือโรงพยาบาลคือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดครับ