เช็คให้ชัวร์! เกณฑ์ความดันโลหิตปกติในการตรวจสุขภาพประจำปี ที่คุณควรรู้

ทำไมตัวเลขความดันถึงบอกสุขภาพคุณได้มากกว่าที่คิด

เวลาเดินเข้าไปตรวจสุขภาพประจำปี หลายคนมักจะตื่นเต้นตอนพยาบาลพันแขนเสื้อแล้วบีบเครื่องวัดความดัน เพราะกลัวว่าตัวเลขที่ออกมาจะสูงจนหมอต้องสั่งห้ามกินของอร่อย หรือสั่งให้เริ่มกินยาลดความดัน ความจริงแล้วความดันโลหิตคือเครื่องชี้วัดสำคัญที่บอกว่าหัวใจและหลอดเลือดของคุณกำลังทำงานหนักเกินไปหรือไม่ การเข้าใจ เกณฑ์ความดันโลหิตปกติในการตรวจ ให้ถูกต้องจะช่วยให้เราเตรียมตัวรับมือกับสุขภาพได้อย่างแม่นยำขึ้น

ตัวเลขไหนที่เรียกว่าปกติ และตัวเลขไหนที่เริ่มน่ากังวล

ค่าความดันโลหิตจะมี 2 ตัวเลขเสมอ ตัวบนคือแรงดันขณะหัวใจบีบตัว และตัวล่างคือแรงดันขณะหัวใจคลายตัว โดยมาตรฐานสากลที่ใช้กันทั่วไปมีเกณฑ์ดังนี้

• ระดับปกติ: ตัวบนน้อยกว่า 120 และตัวล่างน้อยกว่า 80 มิลลิเมตรปรอท
• ระดับที่ต้องเฝ้าระวัง: ตัวบนระหว่าง 120-129 และตัวล่างน้อยกว่า 80 มิลลิเมตรปรอท
• เริ่มมีความดันสูง: ตัวบน 130-139 หรือตัวล่าง 80-89 มิลลิเมตรปรอท
• ภาวะความดันโลหิตสูง: ตัวบนตั้งแต่ 140 ขึ้นไป หรือตัวล่างตั้งแต่ 90 ขึ้นไป

ทำไมความดันที่บ้านกับที่โรงพยาบาลถึงได้เลขไม่เท่ากัน

หลายคนเคยเจอเหตุการณ์ที่วัดที่บ้านได้ปกติ แต่พอมาถึงคลินิกกลับพุ่งสูงปรี๊ด ปรากฏการณ์นี้ทางการแพทย์เรียกว่า White Coat Hypertension หรือภาวะความดันสูงจากความตื่นเต้นที่เจอหมอ ความเครียด การรีบเร่งเดินทาง หรือแม้แต่การดื่มกาแฟมาก่อนตรวจ ล้วนส่งผลให้ตัวเลขคลาดเคลื่อนได้ทั้งสิ้น ดังนั้นถ้าคุณกังวลว่าตัวเองอาจมีภาวะนี้ การจดบันทึกความดันจากที่บ้านติดต่อกัน 7 วันก่อนมาพบแพทย์จะช่วยให้หมอวินิจฉัยได้แม่นยำกว่าการวัดเพียงครั้งเดียวที่หน้าห้องตรวจ

เตรียมตัวอย่างไรให้การวัดความดันแม่นยำที่สุด

เพื่อให้ได้ผลการวัดที่สะท้อนสุขภาพจริงของคุณ ลองทำตามคำแนะนำเหล่านี้ก่อนก้าวขึ้นเครื่องวัดความดัน

• นั่งพักสงบๆ อย่างน้อย 5-10 นาที ไม่ควรเดินไปหอบมาแล้ววัดทันที
• งดชา กาแฟ บุหรี่ และการออกกำลังกายหนักๆ อย่างน้อย 30 นาทีก่อนวัด
• นั่งตัวตรง วางแขนบนโต๊ะให้ระดับเดียวกับหัวใจ ไม่ควรไขว่ห้าง
• ปัสสาวะให้เรียบร้อย เพราะการกลั้นปัสสาวะส่งผลให้ความดันสูงขึ้นชั่วคราวได้
• ไม่ควรพูดคุยระหว่างที่เครื่องกำลังทำงาน

ถ้าตรวจเจอว่าความดันสูง ต้องทำอย่างไรต่อ

หากพบว่าค่าความดันเกินเกณฑ์ อย่าเพิ่งตกใจจนกลัวว่าจะต้องกินยาไปตลอดชีวิต ในระยะแรกหมอมักจะแนะนำให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมก่อน เช่น การลดเค็ม ลดอาหารแปรรูป ออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอเป็นประจำ และจัดการความเครียด ซึ่งหากปรับเปลี่ยนแล้วค่าความดันยังไม่ลงถึงเกณฑ์ที่เหมาะสม การใช้ยาควบคู่ไปกับการดูแลตัวเองก็เป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงอย่างโรคหลอดเลือดสมองหรือโรคหัวใจในอนาคต