โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์บริเวณกระดูกสันหลังส่วนคอ: เมื่ออาการปวดคอไม่ใช่แค่กล้ามเนื้อออฟฟิศซินโดรม

ตื่นมาแล้วคอแข็ง ปวดร้าวลงบ่า อาการแบบนี้ใช่แค่นั่งทำงานนานเกินไปหรือเปล่า

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาที่ห้องตรวจแล้วบอกว่ามีอาการปวดคอ หันหน้าลำบาก หรือรู้สึกเหมือนคอติด หลายคนมักจะนั่งทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานจนกล้ามเนื้ออักเสบ หรือที่เราคุ้นเคยกันในชื่อออฟฟิศซินโดรม แต่ในฐานะแพทย์ หมอกลับพบว่ามีผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยเลยที่มีอาการปวดคอเรื้อรังจากสาเหตุที่ลึกซึ้งและซับซ้อนกว่านั้นมาก นั่นคือ โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์บริเวณกระดูกสันหลังส่วนคอ ซึ่งเป็นภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายเข้าใจผิดและหันมาเล่นงานเนื้อเยื่อข้อต่อของตัวเอง จนทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังและสร้างความเสียหายต่อกระดูกต้นคอได้อย่างคาดไม่ถึง

ทำไมภูมิคุ้มกันถึงหันมาทำลายข้อต่อที่คอของเรา

หลายคนอาจจะคุ้นชินว่าโรครูมาตอยด์มักเกิดขึ้นที่บริเวณข้อต่อเล็กๆ เช่น นิ้วมือ ข้อมือ หรือข้อเท้า แต่น้อยคนนักที่จะรู้ว่าโรคนี้สามารถลามมาเกิดขึ้นที่กระดูกสันหลังส่วนคอได้เช่นกัน โดยเฉพาะบริเวณข้อต่อช่วงบนที่ทำหน้าที่ช่วยให้เราสามารถพยักหน้าและหมุนคอไปซ้ายขวาได้อย่างอิสระ เมื่อภูมิคุ้มกันเกิดความผิดปกติ มันจะหลั่งสารอักเสบเข้าทำลายเยื่อหุ้มข้อ กระดูกอ่อน และเส้นเอ็นที่ยึดกระดูกคอเข้าด้วยกัน ทำให้ข้อต่อบริเวณนั้นเกิดการหลวม เสื่อมสภาพ และในที่สุดอาจทำให้กระดูกสันหลังเคลื่อนตัวไปกดทับเส้นประสาทหรือไขสันหลัง ซึ่งเป็นอันตรายมากหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกต้อง

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าอาการปวดคอครั้งนี้ไม่ธรรมดา

อาการของ โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์บริเวณกระดูกสันหลังส่วนคอมีความแตกต่างจากอาการปวดกล้ามเนื้อทั่วไปค่อนข้างชัดเจน หากสังเกตตัวเองดีๆ จะพบจุดสังเกตดังนี้

• อาการฝืดตึงตอนเช้า: ตื่นนอนมาแล้วรู้สึกว่าคอแข็งขยับไม่ได้นานมากกว่าหนึ่งชั่วโมง กว่าจะเริ่มหันคอได้ต้องใช้เวลานานต่างจากคนทั่วไป
• ปวดลึกและปวดร้าว: อาการปวดจะไม่ใช่แค่ที่ผิวเผินหรือกล้ามเนื้อบ่า แต่จะรู้สึกปวดลึกๆ บริเวณท้ายทอย ร้าวขึ้นไปที่ศีรษะ หรือร้าวลงมาที่แขนและมือ
• รู้สึกเสียวแปล๊บหรือชา: หากกระดูกคอที่อักเสบเริ่มไปเบียดบังเส้นประสาท จะทำให้มีอาการชาตามแขน นิ้วมือ หรือรู้สึกเหมือนมีกระแสไฟฟ้าวิ่งเวลาขยับคอ
• ความมั่นคงของคอหายไป: บางคนรู้สึกว่าคอไม่มีแรงพยุง รู้สึกเหมือนศีรษะหนักและโยกเยกจนต้องใช้มือประคองเวลาเปลี่ยนท่าทาง

วิธีดูแลรักษาจากคุณหมอ

เมื่อตรวจพบว่ามีภาวะนี้ เป้าหมายหลักของการรักษาคือการควบคุมการอักเสบของโรค ลดความเจ็บปวด และป้องกันไม่ให้กระดูกสันหลังส่วนคอถูกทำลายจนเกิดความเสียหายถาวร แพทย์มักจะร่วมมือกับอายุรแพทย์โรคข้อและรูมาตอยด์ในการใช้ยาปรับภูมิคุ้มกันและยาลดการอักเสบเฉพาะกลุ่ม ร่วมกับการทำกายภาพบำบัดอย่างระมัดระวังเพื่อรักษาความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบคอ โดยหลีกเลี่ยงการดัดหรือนวดคออย่างรุนแรงเพราะอาจทำให้กระดูกคอที่เปราะบางอยู่แล้วเคลื่อนหลุดและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันอย่างไรเมื่อต้องอยู่ร่วมกับโรคนี้

การดูแลตัวเองนอกเหนือจากการพบแพทย์ตามนัดเป็นสิ่งสำคัญมาก ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงการก้มหน้าเล่นโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานานๆ เลือกใช้หมอนหนุนนอนที่รองรับส่วนโค้งของกระดูกคอได้อย่างพอดีไม่สูงหรือต่ำเกินไป และหากต้องทำกิจกรรมที่ต้องใช้แรงหรือมีการกระแทกบริเวณศีรษะและลำคอควรหลีกเลี่ยงทันที การฟังเสียงของร่างกายตัวเองและรีบมาพบแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติคือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดที่จะช่วยรักษาคุณภาพชีวิตให้เรายังคงใช้คอและศีรษะเคลื่อนไหวได้อย่างปลอดภัยในระยะยาว