ช่วงนี้มีคนไข้หลายคนที่เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการปวดคอเรื้อรัง บางคนปวดร้าวลงไปที่แขนจนชา ขยับคอทีไรก็เหมือนมีไฟฟ้าช็อต หลายคนลองกินยาทำกายภาพบำบัดมาสารพัดวิธีแล้วแต่อาการก็ยังไม่ยอมหาย พอพูดถึงเรื่องการฉีดยาสเตียรอยด์เข้าโพรงกระดูกสันหลังส่วนคอ หลายคนก็มักจะตกใจและกลัวผลข้างเคียง วันนี้หมอเลยอยากมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆ ว่าวิธีนี้คืออะไร ทำไมถึงต้องทำ และมันน่ากลัวอย่างที่คิดจริงหรือเปล่า
อาการแบบไหนกันนะที่หมอจะแนะนำให้ฉีดยานี้
เวลาที่หมอพิจารณาทางเลือกการรักษาด้วยการฉีดยาสเตียรอยด์เข้าโพรงกระดูกสันหลังส่วนคอ ส่วนใหญ่จะใช้กับคนไข้ที่มีอาการจากโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท หรือโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ ที่ทำให้เส้นประสาทบริเวณคอเกิดการอักเสบ บวม และส่งสัญญาณความเจ็บปวดร้าวลงไปที่บ่า แขน หรือมือ อาการเหล่านี้มักรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน นอนก็นอนไม่หลับ นั่งทำงานก็ทรมาน และไม่ตอบสนองต่อการรักษาเบื้องต้น เช่น การกินยาแก้ปวดหรือการทำกายภาพบำบัดนานเกิน 4-6 สัปดาห์
ขั้นตอนการทำจริงๆ น่ากลัวอย่างที่คิดไหม
หมอเข้าใจดีว่าแค่ได้ยินคำว่าฉีดยาเข้ากระดูกสันหลัง หลายคนก็เกร็งไปหมดแล้ว แต่ในความเป็นจริง ขั้นตอนการทำไม่ได้น่ากลัวอย่างที่จินตนาการไว้เลย หมอจะอธิบายให้ฟังทีละขั้นตอนดังนี้
- การเตรียมตัวก่อนฉีดยา: ทีมแพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และดูฟิล์มเอกซเรย์หรือ MRI อย่างละเอียดเพื่อให้รู้ตำแหน่งที่เส้นประสาทอักเสบแน่ชัด
- ขั้นตอนระหว่างทำ: คนไข้จะนอนคว่ำหรือนอนตะแคง หมอจะฉีดยาชาเฉพาะที่บริเวณผิวหนังก่อน จากนั้นจะใช้เครื่องเอกซเรย์ฟลูออโรสโคป (Fluoroscopy) ส่องนำทาง เพื่อให้เข็มเข้าไปยังตำแหน่งโพรงกระดูกสันหลังส่วนคอได้อย่างแม่นยำและปลอดภัยที่สุด
- การเดินยา: เมื่อเข็มอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องแล้ว หมอจะฉีดยาสเตียรอยด์ผสมยาชาเข้าไป เพื่อลดอาการอักเสบและบวมรอบๆ เส้นประสาทโดยตรง ใช้เวลาทำทั้งหมดประมาณ 15-30 นาทีเท่านั้น
ช่วงวันแรกๆ หลังฉีดยา ต้องดูแลตัวเองอย่างไรดี
หลังจากทำเสร็จเรียบร้อย คนไข้สามารถกลับไปพักฟื้นที่บ้านได้เลยในวันเดียวกัน ช่วง 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรก อาจจะมีอาการปวดหน่วงๆ บริเวณที่ถูกเข็มแทงเล็กน้อย ซึ่งเป็นเรื่องปกติเพราะฤทธิ์ของยาชายังหมดไป แต่ยาวยาสเตียรอยด์ยังต้องใช้เวลาสักพักจึงจะเริ่มออกฤทธิ์ลดการอักเสบอย่างเต็มที่ หมอแนะนำให้พักผ่อนมากๆ หลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรือการหันคอแรงๆ ในช่วงสัปดาห์แรก และสามารถประคบเย็นเพื่อช่วยลดอาการบวมตึงได้
ผลลัพธ์ที่ได้และความคาดหวังที่สมจริง
เป้าหมายหลักของการฉีดยานี้ไม่ใช่การรักษาโรคกระดูกสันหลังให้หายขาดในทันที แต่เป็นการตัดวงจรความอักเสบและลดความปวด เพื่อให้คนไข้สามารถกลับไปทำกายภาพบำบัดหรือใช้ชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น ระยะเวลาที่ยาออกฤทธิ์จะแตกต่างกันไปในแต่ละคน บางคนหายปวดไปเป็นเดือนหรือเป็นปี แต่บางคนอาจได้ผลระยะสั้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรคที่เป็นอยู่ด้วย
สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรกลับมาพบแพทย์ทันที
แม้ว่าการฉีดยานี้จะทำโดยแพทย์เฉพาะทางและมีความปลอดภัยสูง แต่คนไข้ก็ยังต้องสังเกตอาการผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้ หากมีอาการเหล่านี้ต้องรีบกลับมาโรงพยาบาลทันที
- มีไข้สูง หนาวสั่น หรือรู้สึกเจ็บปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ บริเวณที่ฉีด
- มีอาการชาลามมากขึ้น หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงลงอย่างเห็นได้ชัด เช่น ยกแขนไม่ขึ้น กำมือไม่ได้
- มีอาการผิดปกติเกี่ยวกับการขับถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระ
ท้ายที่สุดแล้ว การรักษามีหลากหลายวิธี การฉีดยาสเตียรอยด์เข้าโพรงกระดูกสันหลังส่วนคอเป็นเพียงหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยลดความทรมานจากอาการปวดได้อย่างตรงจุด หากใครกำลังเผชิญกับปัญหาอาการปวดร้าวลงแขก ลองเข้ามาพูดคุยปรึกษากับแพทย์ เพื่อหาแนวทางรักษาที่เหมาะสมกับร่างกายของตัวเองที่สุดจะดีที่สุด