ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับการรักษาโรคพิษสุนัขบ้าที่คนไทยยังเข้าใจผิดอยู่มาก

โรคพิษสุนัขบ้าอันตรายกว่าที่คิดและไม่มีทางรักษาให้หายได้

เวลาหมอตรวจคนไข้ที่ถูกสุนัขหรือแมวกัด มักจะเจอคำถามหรือความเชื่อที่ส่งต่อกันมาแบบผิดๆ เสมอ หมออยากจะย้ำให้ชัดเจนตรงนี้ก่อนว่า โรคพิษสุนัขบ้าหรือโรคกลัวน้ำ เป็นโรคที่เมื่อแสดงอาการแล้วมีอัตราการเสียชีวิตเกือบ 100 เปอร์เซ็นต์ ดังนั้น การป้องกันด้วยการฉีดวัคซีนให้ครบตามนัดจึงเป็นทางออกเดียวที่พิสูจน์แล้วว่าได้ผลจริง

ล้างแผลแค่พอผ่านๆ ก็เพียงพอแล้ว จริงหรือ?

หลายคนเข้าใจว่าแค่ไปล้างแผลที่คลินิกหรือโรงพยาบาลก็จบแล้ว แต่ความเป็นจริงคือ สิ่งแรกที่ต้องทำทันทีหลังโดนกัดคือการล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและฟอกสบู่หลายๆ ครั้งนานอย่างน้อย 15 นาที เพื่อลดปริมาณเชื้อไวรัสในบริเวณบาดแผล การล้างแผลอย่างถูกวิธีถือเป็นด่านแรกที่สำคัญที่สุดในการป้องกันเชื้อเข้าสู่ระบบประสาท หากใครเชื่อว่าแค่ทาแอลกอฮอล์หรือยาสีฟันก็ฆ่าเชื้อได้หมดแล้วนั่นถือเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอย่างยิ่ง

ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับการรักษา: กินยาขับพิษหรือพ่นสมุนไพรช่วยได้?

หมอเคยเจอคนไข้หลายรายที่เลือกใช้ยาสมุนไพรหรือไปหาหมอพื้นบ้านเพื่อขับพิษหลังโดนกัดแทนการฉีดวัคซีน อยากให้เข้าใจตรงกันว่าความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับการรักษาเหล่านี้อาจทำให้คุณเสียเวลาทองในการป้องกันโรค ไวรัสพิษสุนัขบ้าเดินทางผ่านเส้นประสาทเข้าสู่สมอง การกินยาหรือสมุนไพรใดๆ ไม่สามารถกำจัดเชื้อไวรัสนี้ออกจากร่างกายได้ หากมัวแต่รอผลจากสมุนไพรจนเชื้อเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางแล้ว โอกาสรอดชีวิตจะเท่ากับศูนย์ทันที

ฉีดวัคซีนแค่เข็มเดียวก็พอแล้ว ไม่ต้องไปตามนัดให้ครบ?

การฉีดวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าไม่ได้จบที่เข็มแรก ร่างกายต้องการเวลาในการสร้างภูมิคุ้มกันให้สูงพอที่จะต้านทานเชื้อไวรัสได้ ดังนั้นการมาฉีดวัคซีนให้ครบตามตารางนัดหมายของแพทย์จึงสำคัญมาก การขาดนัดหรือคิดว่าฉีดแค่เข็มเดียวก็ป้องกันได้แล้ว เป็นความเสี่ยงที่น่ากลัวมาก เพราะระดับภูมิคุ้มกันในร่างกายอาจไม่เพียงพอที่จะป้องกันเชื้อที่อาจแฝงตัวอยู่

แผลเล็กแค่นี้ไม่มีทางเป็นอะไรหรอก?

สัตว์ที่กัดคุณอาจดูสุขภาพดีและไม่มีอาการกลัวน้ำให้เห็น แต่นั่นไม่ได้แปลว่าสัตว์ตัวนั้นไม่มีเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้าในน้ำลาย เชื้อสามารถแพร่กระจายออกมาได้ก่อนที่สัตว์จะแสดงอาการป่วยชัดเจน ดังนั้น อย่าชะล่าใจเพียงเพราะแผลดูเล็กหรือเป็นแค่รอยถลอก หากถูกกัด ข่วน หรือเลียบริเวณที่มีบาดแผล ต้องรีบไปพบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงและฉีดวัคซีนทันที อย่าตัดสินเอาเองว่าแผลเล็กแค่นี้ไม่เป็นไร

อาการแบบไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษหลังจากโดนกัด?

• มีไข้ต่ำๆ ปวดเมื่อยตามตัว หรือรู้สึกไม่สบายตัวผิดปกติ
• มีอาการคันหรือเสียวแปลบๆ บริเวณบาดแผลที่ถูกกัด ทั้งที่แผลดูเหมือนจะหายดีแล้ว
• เริ่มมีอาการกลัวน้ำ กลัวลม หรือหงุดหงิดกระสับกระส่ายโดยไม่มีสาเหตุ

หากพบอาการผิดปกติเหล่านี้หลังจากถูกสัตว์กัด แม้จะผ่านไปหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน ต้องรีบเข้าพบแพทย์ทันทีโดยไม่รอช้า หมอขอย้ำอีกครั้งว่าการป้องกันคือวิธีเดียวที่ดีที่สุดสำหรับโรคนี้ อย่าปล่อยให้ความเชื่อผิดๆ มาทำให้ชีวิตคุณหรือคนรอบข้างต้องตกอยู่ในอันตราย