ภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาทที่อาจเกิดขึ้นจากการจัดการไข้สูงผิดวิธี

ไข้สูงในเด็ก เรื่องที่พ่อแม่ต้องใส่ใจให้ถูกทาง

เวลาลูกน้อยมีไข้สูง คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักจะกังวลจนทำอะไรไม่ถูก บางคนรีบเช็ดตัวด้วยน้ำเย็นจัดเพราะอยากให้ตัวเย็นลงเร็วๆ หรือบางคนอาจจะให้กินยาพร่ำเพรื่อโดยไม่ดูขนาดน้ำหนักตัว การจัดการกับไข้ที่ผิดวิธีเหล่านี้ ไม่เพียงแต่จะทำให้ลูกไม่สบายตัวมากขึ้น แต่ในกรณีที่รุนแรง อาจนำไปสู่ ภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาทที่อาจเกิดขึ้นจากการจัดการไข้สูงผิดวิธี ซึ่งเป็นเรื่องที่หมออยากให้ทุกคนรู้เท่าทันไว้ครับ

เช็ดตัวด้วยน้ำเย็นจัด ส่งผลต่อระบบประสาทอย่างไร

ความเชื่อที่ว่าใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งเช็ดตัวจะช่วยลดไข้ได้เร็วนั้นเป็นความเข้าใจที่ผิดครับ การทำเช่นนั้นจะทำให้หลอดเลือดบริเวณผิวหนังหดตัวอย่างรุนแรง ส่งผลให้ความร้อนภายในร่างกายถูกกักเก็บไว้และระบายออกมาไม่ได้ แถมยังทำให้เด็กเกิดอาการหนาวสั่น ซึ่งความหนาวสั่นนี้เองจะไปกระตุ้นให้ร่างกายผลิตความร้อนเพิ่มขึ้นจนไข้ยิ่งสูงขึ้นกว่าเดิม เมื่ออุณหภูมิร่างกายพุ่งสูงอย่างรวดเร็ว สมองของเด็กจะปรับตัวไม่ทันและอาจนำไปสู่ภาวะชักจากไข้สูง (Febrile Seizure) ซึ่งเป็นภาวะทางระบบประสาทที่พบได้บ่อยหากจัดการไข้ไม่ถูกวิธี

อันตรายจากการใช้ยาผิดขนาดจนเกิดพิษต่อสมอง

หลายครอบครัวมีความกังวลเรื่องไข้มากจนให้ยาลดไข้ในปริมาณที่เกินกำหนด หรือให้ถี่เกินไปจนตับทำงานหนัก การที่สารเคมีในร่างกายเสียสมดุลจากภาวะตับอักเสบเฉียบพลันหรือภาวะเกลือแร่ผิดปกติจากการให้ยาไม่ถูกวิธี สามารถส่งผลกระทบย้อนกลับมาที่ระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เด็กมีอาการซึมลง สับสน หรือในรายที่รุนแรงอาจเกิดอาการเพ้อหรือชักได้ ดังนั้น การคำนวณโดสยาตามน้ำหนักตัวจริงของลูกเป็นหัวใจสำคัญที่สุดในการป้องกันผลกระทบต่อระบบประสาท

สัญญาณเตือนที่บอกว่าไข้เริ่มลามไปถึงระบบประสาท

เมื่อลูกมีไข้สูง สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องคอยสังเกตไม่ใช่แค่ตัวเลขบนปรอท แต่คืออาการทางระบบประสาทที่อาจบ่งบอกว่าร่างกายกำลังเผชิญภาวะวิกฤต:

• อาการเกร็ง กระตุก หรือชัก แม้จะเป็นเพียงช่วงเวลาสั้นๆ
• ซึมลงอย่างมาก ปลุกไม่ค่อยตื่น หรือไม่ยอมตอบสนองต่อเสียงเรียก
• อาเจียนพุ่งอย่างรุนแรงโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• มีอาการคอแข็ง หรือไวต่อแสงจ้า
• ร้องไห้งอแงผิดปกติไม่สามารถปลอบให้หยุดได้

วิธีจัดการไข้ที่ถูกต้องและปลอดภัยที่สุด

หลักการง่ายๆ ในการดูแลลูกเมื่อมีไข้คือการเช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่น เพื่อให้หลอดเลือดขยายตัวและระบายความร้อนออกได้ดีที่สุด การให้ยาลดไข้ต้องเป็นไปตามน้ำหนักตัวและเว้นระยะห่างตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด สิ่งสำคัญที่สุดคือการให้ลูกจิบน้ำบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้ระบบร่างกายรวนและส่งผลเสียต่อระบบประสาทได้เช่นกัน หากลูกมีอาการที่สงสัยว่าผิดปกติ อย่ารอช้าที่จะพาไปพบแพทย์เพื่อประเมินอาการอย่างละเอียดครับ