โรคกรดไหลย้อน: อาหารไม่ย่อย แสบร้อนกลางอก ที่แก้ไม่หายสักทีเพราะอะไร?

ช่วงนี้หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการแสบร้อนกลางอก จุกเสียด แน่นคอเหมือนมีอะไรมาติดอยู่ตลอดเวลา หรือบางคนตื่นกลางดึกเพราะไอเรื้อรังและรู้สึกเปรี้ยวๆ เค็มๆ ในปาก อาing อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนคลาสสิกของโรคกรดไหลย้อน ที่นับวันจะกลายเป็นโรคประจำตัวของคนเมืองไปเสียแล้ว

โรคกรดไหลย้อน คืออะไร เกิดจากอะไรกันแน่?

พูดให้เข้าใจง่ายที่สุด โรคกรดไหลย้อน คือภาวะที่น้ำย่อยและกรดในกระเพาะอาหารไหลย้อนกลับขึ้นมายังหลอดอาหาร ซึ่งปกติแล้ว ร่างกายจะมีกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหลอดอาหารทำหน้าที่เหมือนประตูคอยปิดกั้นไม่ให้ของเหลวไหลย้อนขึ้นมา แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่ประตูบานนี้เริ่มหลวม เสื่อมสภาพ หรือเปิดผิดจังหวะ กรดรสเปรี้ยวกัดกร่อนก็จะวิ่งขึ้นไปสร้างความเสียหายและระคายเคืองตามทางเดินอาหารทันที

พฤติกรรมเสี่ยงแบบไหนที่กระตุ้นให้กรดไหลย้อนกำเริบ?

ในชีวิตประจำวัน เรามักเผลอทำพฤติกรรมบางอย่างที่ไปเพิ่มความดันในช่องท้องโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้กรดไหลย้อนถามหา พฤติกรรมที่ควรระวังมีดังนี้

• กินอิ่มปุ๊บ นอนปั๊บ: การล้มตัวลงนอนทันทีหลังมื้ออาหารทำให้กรดไหลย้อนขึ้นมาได้ง่ายมากเพราะแรงโน้มถ่วง
• ชอบกินดึกแล้วนอนเลย: กระเพาะอาหารยังต้องทำงานหนักในขณะที่เรานอนหลับ
• ทานอาหารรสจัดและไขมันสูง: อาหารรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด ของทอด ของมัน หรือช็อกโกแลต จะทำให้กล้ามเนื้อหูรูดคลายตัวและกระตุ้นการหลั่งกรด
• ดื่มชา กาแฟ และแอลกอฮอล์: เครื่องดื่มเหล่านี้ทำให้หูรูดหลอดอาหารทำงานได้ไม่เต็มที่
• ความเครียดจากการทำงาน: ความเครียดส่งผลโดยตรงต่อการหลั่งกรดในกระเพาะอาหารและการบีบตัวของทางเดินอาหาร

วิธีปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อรักษาโรคกรดไหลย้อนให้หายขาด

การรักษาโรคนี้ให้ได้ผลระยะยาว ยาเป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น หัวใจสำคัญอยู่ที่การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างจริงจัง

• แบ่งมื้ออาหารเป็นมื้อเล็กๆ แต่กินบ่อยขึ้น แทนที่จะอัดแน่นจนจุกในมื้อเดียว
• เว้นระยะเวลาอย่างน้อย 3 ชั่วโมงหลังมื้ออาหาร ก่อนที่จะเข้านอน
• ปรับท่านอนให้ศีรษะและลำตัวส่วนบนสูงขึ้นประมาณ 6-8 นิ้ว เพื่อใช้แรงโน้มถ่วงช่วยรักษากรดให้อยู่ในกระเพาะ
• ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพราะความอ้วนเพิ่มแรงกดทับในช่องท้องโดยตรง

สัญญาณเตือนแบบไหนที่แปลว่าอาการเริ่มรุนแรงและต้องไปพบแพทย์

แม้โรคกรดไหลย้อนจะเป็นโรคเรื้อรังที่ไม่อันตรายถึงชีวิตในทันที แต่หากปล่อยทิ้งไว้นานจนเกิดการอักเสบเรื้อรัง อาจนำไปสู่ภาวะหลอดอาหารตีบแคบหรือเซลล์เยื่อบุหลอดอาหารเปลี่ยนสภาพได้ ควรไปพบแพทย์ทันทีหากมีอาการเหล่านี้

• กลืนอาหารแล้วติด เจ็บคอ หรือกลืนลำบากอย่างเห็นได้ชัด
• อาเจียนเป็นเลือด หรือมีอุจจาระสีดำสนิทเหมือนยางมะตอย
• น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• มีอาการเจ็บหน้าอกรุนแรงจนแยกไม่ออกจากโรคหัวใจ