ใครบ้างที่ควรระวังเป็นพิเศษหากติดเชื้อ? ทำความรู้จักกลุ่มเป้าหมายหลักที่มีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อรุนแรง

ทำไมร่างกายแต่ละคนถึงรับมือกับเชื้อโรคได้ไม่เท่ากัน

เวลาที่หมอตรวจคนไข้ในคลินิก มักจะมีคำถามเสมอว่าทำไมคนหนึ่งติดเชื้อแค่มีไข้นิดหน่อยก็หาย แต่บางคนกลับมีอาการรุนแรงจนต้องเข้าโรงพยาบาล เรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องดวงหรือความโชคดี แต่มันคือเรื่องของระบบภูมิคุ้มกันร่างกายที่แตกต่างกันไปตามปัจจัยพื้นฐานทางสุขภาพ หมออยากชวนทุกคนมาทำความเข้าใจว่ามีใครบ้างที่จัดอยู่ใน กลุ่มเป้าหมายหลักที่มีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อรุนแรง เพื่อที่เราจะได้ดูแลตัวเองและคนใกล้ชิดได้ทันท่วงที

กลุ่มผู้สูงอายุกับความเสื่อมตามธรรมชาติของภูมิคุ้มกัน

เมื่ออายุมากขึ้น ระบบภูมิคุ้มกันของเราก็เหมือนเครื่องจักรที่ใช้งานมานาน ประสิทธิภาพการตรวจจับและกำจัดเชื้อโรคย่อมลดลงตามวัย ผู้สูงอายุจึงเป็นกลุ่มแรกๆ ที่หมอเป็นห่วง เพราะหากได้รับเชื้อ ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัดใหญ่ ปอดอักเสบ หรือเชื้ออื่นๆ ร่างกายมักจะแสดงอาการช้ากว่าคนหนุ่มสาว ทำให้บางครั้งโรคพัฒนารุนแรงไปไกลก่อนที่จะได้รับยา

ผู้ที่มีโรคประจำตัวเรื้อรังที่ทำให้ร่างกายอ่อนแอลง

โรคประจำตัวบางอย่างไม่ได้เพียงแค่รบกวนการใช้ชีวิต แต่ยังเปรียบเสมือนช่องโหว่ที่ทำให้เชื้อโรคบุกรุกร่างกายได้ง่ายขึ้น ได้แก่:

• ผู้ป่วยเบาหวาน: ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเกินไปคืออาหารชั้นดีของเชื้อแบคทีเรีย และส่งผลโดยตรงต่อการทำงานของเม็ดเลือดขาวที่คอยต่อสู้กับเชื้อโรค
• โรคหัวใจและโรคปอดเรื้อรัง: เมื่อหัวใจหรือปอดทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ ร่างกายจะมีความพร้อมในการตอบสนองต่อการติดเชื้อต่ำกว่าปกติ
• โรคไต: ของเสียที่คั่งค้างในร่างกายส่งผลให้ภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติไปจากเดิม

กลุ่มคนที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ไม่ว่าจากโรคหรือจากยา

กลุ่มนี้ถือเป็นกลุ่มที่เปราะบางที่สุด เช่น ผู้ป่วยที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกันจากการปลูกถ่ายอวัยวะ ผู้ป่วยมะเร็งที่กำลังรับเคมีบำบัด หรือผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องจากโรคติดเชื้อบางชนิด ร่างกายคนกลุ่มนี้แทบไม่มีเกราะป้องกันตัวจากเชื้อโรคที่คนทั่วไปอาจมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย หากติดเชื้อขึ้นมาเพียงเล็กน้อยก็อาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ที่อันตรายถึงชีวิตได้

วิธีดูแลตัวเองสำหรับกลุ่มเสี่ยงให้ห่างไกลจากการติดเชื้อ

หมอมักย้ำเสมอว่า การป้องกันดีกว่าการรักษาเสมอ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง การปฏิบัติตามคำแนะนำเหล่านี้จะช่วยลดความเสี่ยงได้มาก:

• ฉีดวัคซีนให้ครบตามกำหนด: วัคซีนคือการฝึกทหารในร่างกายให้รู้จักหน้าตาของเชื้อโรคก่อนที่จะเจอของจริง
• ควบคุมโรคประจำตัวให้ดี: คุมระดับน้ำตาล กินยาตามหมอสั่ง และตรวจเช็กสุขภาพเป็นประจำ
• รักษาสุขอนามัยพื้นฐาน: หมั่นล้างมือ สวมหน้ากากอนามัยในที่แออัด และหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับผู้ที่มีอาการป่วย
• สังเกตอาการผิดปกติให้ไว: หากเริ่มมีไข้ ไอ หายใจเหนื่อย หรืออาการอ่อนเพลียผิดปกติ อย่ารอให้ผ่านไปหลายวัน ควรรีบปรึกษาแพทย์โดยเร็วที่สุด