เจาะลึกอาการเต้านมอักเสบเฉียบพลันที่แม่ให้นมลูกควรรู้

เต้านมอักเสบเฉียบพลันคืออะไรและทำไมถึงต้องรีบสังเกต

หลายครั้งที่เจอคุณแม่มือใหม่มาปรึกษาด้วยอาการปวดเต้านมอย่างรุนแรง มีไข้สูงจนหนาวสั่น หลายคนมักเข้าใจว่าเป็นแค่ท่อน้ำนมอุดตันธรรมดา แต่หากปล่อยไว้จนเกิดการอักเสบติดเชื้อ อาการจะลุกลามเร็วกว่าที่คิด การเข้าใจถึง อาการแสดงทางคลินิกของเต้านมอักเสบเฉียบพลัน จึงเป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะหากได้รับการรักษาที่ถูกต้องตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดความทรมานและไม่ต้องหยุดให้นมลูกไปโดยไม่จำเป็น

สัญญาณเตือนที่ร่างกายบอกว่าเต้านมกำลังอักเสบ

อาการหลักที่มักพบได้บ่อยและเป็นจุดสังเกตสำคัญคือ

• เต้านมมีอาการปวด บวม แดง และร้อน: ผิวหนังบริเวณเต้านมที่อักเสบจะมีสีแดงชัดเจน และเมื่อสัมผัสจะรู้สึกร้อนกว่าบริเวณอื่นอย่างเห็นได้ชัด
• ก้อนแข็งภายในเต้านม: คลำเจอก้อนแข็งที่ค่อนข้างปวดและขอบเขตไม่ชัดเจน
• อาการคล้ายไข้หวัดใหญ่: คุณแม่หลายคนจะมีไข้สูง อ่อนเพลีย ปวดเมื่อยตามตัว และหนาวสั่น ซึ่งมักจะเป็นอาการที่เกิดขึ้นนำมาก่อนที่จะเห็นความเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนบริเวณเต้านม

ระยะเริ่มแรกที่ต้องเฝ้าระวัง

ในช่วง 24 ชั่วโมงแรกที่มีอาการ หากคุณแม่รู้สึกว่ามีอาการปวดตึงผิดปกติในจุดใดจุดหนึ่ง ร่วมกับมีไข้ต่ำๆ ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าอาจเกิดการอักเสบขึ้นแล้ว ในช่วงนี้เนื้อเยื่อภายในเต้านมกำลังเริ่มตอบสนองต่อการติดเชื้อหรือการอุดตันของน้ำนมที่ค้างอยู่มากเกินไป หากรีบระบายน้ำนมออกหรือให้ลูกเข้าเต้าบ่อยขึ้นในระยะนี้ อาจช่วยให้อาการดีขึ้นได้โดยไม่ต้องพึ่งยาปฏิชีวนะ

อาการหนักแบบไหนที่ต้องรีบมาพบหมอทันที

หากดูแลเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายใน 12 ถึง 24 ชั่วโมง หรือมีสัญญาณเตือนดังต่อไปนี้ ต้องรีบเข้ามาพบแพทย์โดยด่วน

• มีไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียส และไม่ลดลงแม้จะกินยาลดไข้แล้ว
• ผิวหนังบริเวณเต้านมเริ่มมีรอยแดงลุกลามเป็นวงกว้างมากขึ้น
• คลำเจอก้อนที่แข็งตึงและปวดมากขึ้นเรื่อยๆ จนไม่สามารถให้นมลูกได้
• มีหนองหรือเลือดปนออกมากับน้ำนม
• มีอาการอ่อนเพลียรุนแรงจนลุกไม่ไหว

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นถ้าปล่อยทิ้งไว้

การปล่อยให้เต้านมอักเสบดำเนินไปโดยไม่ได้รับการรักษา อาจนำไปสู่การเกิดฝีในเต้านม ซึ่งถึงตอนนั้นการรักษาจะยุ่งยากกว่าเดิมมาก อาจต้องมีการเจาะระบายหนอง หรือผ่าตัดเล็ก ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ดังนั้นอย่ารอให้ถึงขั้นที่มีก้อนฝีชัดเจน การหมั่นสังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกายตัวเองจึงเป็นวิธีป้องกันที่ดีที่สุด