ลูกร้องกวนเพราะหิวหรือเปล่า: วิธีสังเกตอาการเมื่อเจ้าตัวเล็กได้นมไม่พอ

ลูกร้องกระจอดยามดึก เต้านมเริ่มนิ่มลง หรือน้ำหนักตัวลูกเพิ่มช้า เป็นสัญญาณเตือนอะไรหรือเปล่า

เวลาที่อุ้มเจ้าตัวเล็กไว้ในอ้อมแขนแล้วได้ยินเสียงร้องงอแงไม่ยอมหยุด คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักจะกังวลใจและตั้งคำถามว่าลูกกำลังหิวหรือเปล่า โดยเฉพาะในช่วงสัปดาห์แรกๆ หลังจากกลับมาจากโรงพยาบาล ที่เรื่องการให้นมยังดูเป็นความท้าทายก้อนใหญ่ ภาวะหิวหรือได้รับปริมาณนมไม่เพียบพอถือเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยและถ้าปล่อยไว้นานอาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตของลูกน้อยได้ วันนี้เรามาลองสังเกตอาการรอบตัวของลูกกันว่า มีสัญญาณอะไรบ้างที่ฟ้องว่าเจ้าตัวเล็กกำลังอิ่มท้องไม่พอ

สัญญาณเตือนจากร่างกายลูกน้อย ที่บอกว่าได้นมมื้อนี้ไม่จุใจ

ทารกแรกเกิดยังพูดไม่ได้ วิธีเดียวที่เขาใช้สื่อสารความต้องการคือการร้องไห้ แต่การร้องไห้ก็ไม่ได้แปลว่าหิวเสมอไป อย่างไรก็ตาม หากลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย เป็นไปได้สูงว่าลูกกำลังเผชิญกับภาวะหิวหรือได้รับปริมาณนมไม่เพียบพอ

• ร้องไห้งอแงหลังให้นมเสร็จไม่นาน: ปกติหลังอิ่มมื้อนม ลูกควรจะสงบ เคลิ้มหลับ หรือดูผ่อนคลาย แต่ถ้ากินเสร็จแล้วยังทำท่าควานหาหัวนม ปากขยับจุ๊บแจ๊ะ หรือร้องไห้โฮทันที แสดงว่าปริมาณนมน่าจะยังไม่พออิ่ม
• เช็คผ้าอ้อมแล้วพบว่าฉี่น้อยเกินไป: ในช่วงสัปดาห์แรก ลูกควรฉี่อย่างน้อยวันละ 1 ครั้งต่อจำนวนอายุเป็นวัน เช่น วันที่ 3 ควรฉี่อย่างน้อย 3 ครั้ง และเมื่อพ้นสัปดาห์แรกไปแล้ว ควรเปียกชุ่มประมาณ 6 ครั้งต่อวันขึ้นไป ถ้าผ้าอ้อมแห้งสนิทแสดงว่าได้รับน้ำและนมเข้าสู่ร่างกายน้อยเกินไป
• อุจจาระเปลี่ยนสีช้าเกินไป: ขี้เทาดำๆ ควรจะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีเขียวปนเหลือง และกลายเป็นสีเหลืองทองภายในวันที่ 4-5 หากยังถ่ายสีเข้มหรือถ่ายน้อยมาก อาจแปลว่าปริมาณนมที่ดูดเข้าไปยังไม่กระตุ้นระบบขับถ่ายเท่าที่ควร
• น้ำหนักตัวลดลงเกินเกณฑ์: น้ำหนักแรกเกิดของทารกมักจะลดลงได้บ้างในช่วงสัปดาห์แรก แต่ไม่ควรลดลงเกินร้อยละ 10 และควรกลับมาเท่าเดิมเมื่ออายุประมาณ 2 สัปดาห์ หากน้ำหนักยังดิ่งลงต่อเนื่อง แปลว่าได้รับพลังงานไม่พอจริงๆ

เช็คความพร้อมของคุณแม่ การผลิตน้ำนมและท่าอุ้มมีผลแค่ไหน

ต้นตอของภาวะหิวหรือได้รับปริมาณนมไม่เพียบพอไม่ได้มาจากตัวลูกอย่างเดียว บ่อยครั้งเกิดจากกระบวนการให้นมที่ยังไม่ลงตัว ซึ่งคุณแม่สามารถปรับแก้ได้ไม่ยาก

• ท่าอมหัวนมที่ไม่ถูกต้อง: ถกลูกงับแค่หัวนม จะทำให้ลูกดูดนมได้น้อย แถมยังทำให้คุณแม่เจ็บเต้านมด้วย ลูกต้องอมลึกไปถึงลานนม ปากบานออกเหมือนปลาทอง
• ความถี่ในการให้นมยังน้อยไป: ทารกควรได้กินนมทุกๆ 2 ถึง 3 ชั่วโมง การปล่อยให้ลูกนอนยาวเกินไปในสัปดาห์แรกจะทำให้ร่างกายแม่ได้รับสัญญาณกระตุ้นการสร้างน้ำนมลดลง
• ความเครียดและความเหนื่อยล้า: ฮอร์โมนอ็อกซีโตซินที่ช่วยให้นมไหลออกมาได้ดีต้องอาศัยความผ่อนคลาย หากคุณแม่เครียด กังวล หรือพักผ่อนไม่พอ น้ำนมย่อมไหลออกยากขึ้น

วิธีปรับตัวและแก้ไขเบื้องต้น เพื่อให้ลูกอิ่มท้องและเติบโตสมวัย

เมื่อมั่นใจแล้วว่าลูกได้นมไม่พอ สิ่งสำคัญคือการกระตุ้นและปรับรอบการเลี้ยงดูให้เข้าที่ โดยเริ่มจากการเพิ่มความถี่ในการเอาลูกเข้าเต้าให้บ่อยขึ้น ทุกครั้งที่ลูกแสดงอาการอยากกินให้รีบป้อนทันที ไม่ต้องรอให้ครบเวลา นอกจากนี้ การนวดเต้านมเบาๆ ก่อนให้นม และการดื่มน้ำอุ่นให้เพียงพอก็ช่วยได้มากเช่นกัน

หากลองปรับท่าทางและเพิ่มรอบให้นมแล้ว อาการงอแง น้ำหนักยังไม่กระเตื้อง หรือคุณแม่รู้สึกกังวลใจ แนะนำให้พาเจ้าตัวเล็กไปพบกุมารแพทย์หรือคลินิกนมแม่ เพื่อประเมินการดูดนมและปริมาณน้ำนมอย่างละเอียด คุณแม่จะได้คลายความกังวลและมั่นใจในการเลี้ยงลูกมากยิ่งขึ้น