ลูกร้องไม่ยอมหยุดหรือเปล่า: เช็กสัญญาณเตือนเมื่อลูกน้อยตกอยู่ในภาวะหิวหรือได้รับปริมาณนมไม่เพียงพอ

ลูกร้องกวนไม่เลิก แบบนี้แปลว่าอิ่มหรือยังนะ

เวลาที่อุ้มเจ้าตัวเล็กกลับมาบ้านใหม่ๆ สิ่งที่ทำให้คุณพ่อคุณแม่ปวดหัวที่สุดคงหนีไม่พ้นเสียงร้องงอแงของลูกน้อย หลายครั้งเราพยายามกล่อม พยายามเปลี่ยนผ้าอ้อม หรืออุ้มเดินจนขาแข็ง แต่ลูกก็ยังร้องไห้ไม่ยอมหยุด จนอดคิดไม่ได้ว่าตกลงแล้วลูกเป็นอะไรกันแน่

ในฐานะหมอเด็กที่เจอคุณแม่กังวลเรื่องนี้ทุกวัน บอกได้เลยว่า สาเหตุอันดับต้นๆ ที่ทำให้ทารกแรกเกิดร้องไห้งอแง มักมาจากเรื่องใกล้ตัวมากๆ นั่นคือการที่ลูกน้อยกำลังเผชิญกับภาวะหิวหรือได้รับปริมาณนมไม่เพียงพอนั่นเองครับ วันนี้เรามาคุยกันแบบสบายๆ สไตล์หมอเล่าให้ฟังว่า เราจะสังเกตอย่างไรว่าลูกกินอิ่มนอนหลับดี หรือกำลังหิวโซกันแน่

สัญญาณเตือนจากร่างกาย เมื่อลูกน้อยกำลังประท้วงว่านมไม่พอ

ทารกแรกเกิดยังพูดไม่ได้ วิธีเดียวที่เขาใช้สื่อสารความต้องการคือการร้องไห้ แต่ก่อนที่ลูกจะร้องไห้เสียงดังลั่นบ้าน เขาจะมีภาษากายบางอย่างเตือนเราก่อนเสมอ หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตเห็นอาการเหล่านี้ แปลว่าลูกอาจจะกำลังหิวและต้องการนมเพิ่มแล้วครับ

• ทำปากแจ๊บๆ หรือแลบลิ้นเลียริมฝีปาก: นี่คือสัญญาณแรกเริ่มที่บอกว่าปากเริ่มอยากขยับหาของกิน
• หันหน้าซ้ายขวาตามมือที่แตะแก้ม: หรือที่เรียกว่า Rooting Reflex เป็นสัญชาตญาณการหาเต้าแม่
• เอามือเข้าปากดูด: ไม่ว่าจะเป็นนิ้วมือ กำปั้น หรือแม้แต่เสื้อผ้าที่อยู่ใกล้
• ตื่นตัวและกระสับกระส่าย: ขยับตัวไปมา ทำท่าเหมือนกำลังควานหาอะไรบางอย่าง

วิธีเช็กง่ายๆ ว่าลูกกินนมแม่หรือนมผสมอิ่มดีหรือยัง

หลายคนกังวลว่าลูกกินนมจากเต้าแล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าอิ่ม เพราะเรามองไม่เห็นปริมาณเป็นออนซ์เหมือนการชงนมใส่ขวด หมอมีวิธีเช็กง่ายๆ ที่ใช้ได้ผลจริงมาฝากครับ

ดูจากผ้าอ้อมเปียกและอึของลูก

ธรรมชาติของทารกคือ กินอิ่มต้องฉี่ออกดี ในช่วงสัปดาห์แรกหลังคลอด ลูกควรมีผ้าอ้อมเปียกอย่างน้อยวันละ 1-2 ผืน และจะเพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ จนถึงวันละ 6 ผืนขึ้นไปเมื่ออายุได้ 5-6 วันขึ้นไป ส่วนเรื่องอุจจาระ จากขี้เทาสสีดำเหนียว จะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองทองและขับถ่ายบ่อยในทุกๆ วัน

ดูจากจังหวะการดูดกลืนและการปล่อยเต้าเอง

เวลากินนม ลูกควรมีจังหวะดูดลึกสลับกับเสียงกลืนอึกๆ และเมื่ออิ่มแล้ว ลูกจะปล่อยเต้าหรือขวดนมออกเอง แขนขาจะคลายตัวและหลับปุ๋ยไปอย่างสบายใจ ไม่ใช่หลับคาเต้าเพราะหมดแรงดูด

ทำไมลูกถึงได้กินนมไม่พอ และเราจะแก้ปัญหาอย่างไรดี

ภาวะนี้เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุครับ บางครั้งอาจเกิดจากท่าอุ้มให้นมที่ไม่ถูกต้อง ทำให้ลูกอมหัวนมไม่ลึกพอ จึงดูดนมออกมาได้น้อย หรือในคุณแม่มือใหม่อาจจะมีปริมาณน้ำนมที่ยังมาไม่เต็มที่ในช่วงแรก รวมถึงความถี่ในการให้นมที่อาจจะยังน้อยเกินไป

แนวทางแก้ไขเบื้องต้นคือการปรับท่าอุ้มให้กระชับ ให้ปากลูกอมลานหัวนมให้กว้าง และเพิ่มความถี่ในการให้ลูกดูดนมกระตุ้นบ่อยขึ้น ทุกๆ 2 ถึง 3 ชั่วโมง เพื่อส่งสัญญาณให้ร่างกายผลิตน้ำนมเพิ่มขึ้นตามความต้องการของลูกน้อย

อาการแบบไหนที่แปลว่าลูกขาดสารอาหารและควรไปพบแพทย์ทันที

หากปล่อยให้ลูกอยู่ในภาวะหิวหรือได้รับปริมาณนมไม่เพียงพอเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการและสุขภาพได้ครับ คุณพ่อคุณแม่ควรพาลูกไปพบแพทย์ทันทีหากพบสัญญาณอันตรายเหล่านี้

• น้ำหนักตัวของลูกลดลงมากกว่าร้อยละ 10 ของน้ำหนักแรกเกิด และยังไม่กลับมาเท่าเดิมเมื่ออายุ 2 สัปดาห์
• ซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือไม่มีแรงแม้กระทั่งจะดูดนม
• กระหม่อมหน้าบุ๋มลงไปอย่างเห็นได้ชัด
• ริมฝีปากแห้ง ปัสสาวะเป็นสีเข้มจัด หรือไม่มีปัสสาวะเลยติดต่อกันหลายชั่วโมง

การเลี้ยงลูกในช่วงแรกอาจมีความเหนื่อยและน่ากังวลใจอยู่บ้าง แต่ถ้าเราหมั่นสังเกตสัญญาณต่างๆ ของลูกอย่างใกล้ชิด เราก็จะรู้ใจและดูแลเจ้าตัวเล็กให้เติบโตสมบูรณ์แข็งแรงได้อย่างแน่นอนครับ