เนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูก: เรื่องใกล้ตัวที่ผู้หญิงหลายคนเพิ่งรู้ตอนตรวจภายใน

เวลาที่หมอตรวจภายในแล้วเจอก้อนอะไรสักอย่างในมดลูก แล้วบอกคนไข้ว่าเป็นเนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูก หลายคนมักจะตกใจกลัวจนหน้าถอดสีเพราะคิดไปไกลถึงโรคร้ายแรง แต่ความจริงแล้วเจ้าก้อนนี้ส่วนใหญ่เป็นเนื้องอกชนิดธรรมดา ไม่ใช่เนื้อร้าย และไม่ได้กลายเป็นมะเร็งอย่างที่หลายคนกังวลเลย

เนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูกคืออะไร และทำไมถึงชอบแอบโตขึ้นมาเงียบๆ

พูดให้เข้าใจง่ายที่สุด มันคือเซลล์กล้ามเนื้อของมดลูกเองที่จู่ๆ ก็ขยายตัวแบ่งเซลล์ออกมาจนกลายเป็นก้อนเนื้อขึ้นมา โดยอาจจะมีก้อนเดียวเดี่ยวๆ หรือมีหลายก้อนซ้อนกันก็ได้ ขนาดก็มีตั้งแต่เม็ดถั่วเล็กๆ ไปจนถึงลูกบอลใหญ่ๆ ซึ่งฮอร์โมนเพศหญิงอย่างเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนคือตัวการสำคัญที่คอยกระตุ้นให้ก้อนเนื้อเหล่านี้โตขึ้นในช่วงวัยเจริญพันธุ์

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ฟ้องว่ามดลูกเริ่มมีก้อนเนื้อซ่อนอยู่

ความน่ากลัวของโรคนี้คือ บางคนเป็นแล้วไม่รู้ตัวเลยเพราะไม่มีอาการอะไรแสดงออกมา จนกระทั่งมาตรวจสุขภาพประจำปีแล้วหมอคลำเจอ แต่ถ้าใครเริ่มมีอาการเหล่านี้ แสดงว่าร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนแล้ว

• ประจำเดือนมามากและนานผิดปกติ: บางคนต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุกชั่วโมง หรือมีลิ่มเลือดก้อนใหญ่ๆ หลุดออกมาด้วยจนทำให้รู้สึกเพลียและเสี่ยงเป็นโรคโลหิตจาง
• ปวดท้องหน่วงช่วงมีประจำเดือน: อาการปวดประจำเดือนจะรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนบางทีต้องกินยาแก้ปวดทุกเดือน
• ปวดหลังหรือปวดร้าวลงขา: เกิดจากก้อนเนื้องอกไปกดทับเส้นประสาทบริเวณอุ้งเชิงกราน
• ปัสสาวะบ่อยหรือท้องผูก: ถ้าก้อนเนื้ออยู่ด้านหน้า มันจะไปเบียดกระเพาะปัสสาวะทำให้ปวดฉี่บ่อย แต่ถ้าอยู่ด้านหลังก็จะไปกดลำไส้ทำให้ท้องผูกเรื้อรัง
• ท้องโตขึ้นเหมือนคนตั้งครรภ์: บางคนน้ำหนักไม่ได้เพิ่มขึ้น แต่พุงป่องยื่นออกมาตรงส่วนล่างชัดเจน

เมื่อไหร่ที่หมอจะแนะนำให้รักษา และมีวิธีจัดการอย่างไรบ้าง

ถ้าก้อนเนื้องอกมีขนาดเล็กมากและไม่ได้สร้างความเดือดร้อนอะไรในชีวิตประจำวัน หมอจะใช้วิธีนัดมาตรวจติดตามอาการทุกๆ 6 เดือน เพื่อดูว่ามันโตขึ้นเร็วแค่ไหน แต่ถ้าเริ่มมีอาการเลือดออกมากจนซีด หรือก้อนเนื้อโตเร็วมากจนไปเบียดอวัยวะข้างเคียง เราถึงจะมาคุยกันเรื่องการรักษา ซึ่งมีตั้งแต่การใช้ยาปรับฮอร์โมนเพื่อลดขนาดก้อนเนื้อ การผ่าตัดส่องกล้องเพื่อเลาะเฉพาะก้อนเนื้อออก (สำหรับคนที่ยังอยากมีลูก) ไปจนถึงการผ่าตัดเอามดลูกออกในกรณีที่ครอบครัวสมบูรณ์แล้วและอายุเข้าสู่วัยใกล้หมดประจำเดือน

ตรวจภายในประจำปี ทางรอดเดียวที่จะรู้ก่อนที่ก้อนเนื้อจะโตเกินแก้

เนื่องจากเราไม่สามารถป้องกันเนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูกได้แบบร้อยเปอร์เซ็นต์ วิธีที่ดีที่สุดคือการตรวจสุขภาพและตรวจภายในกับสูตินรีแพทย์เป็นประจำทุกปี อย่ารอให้มีอาการหนักจนทนไม่ไหวแล้วค่อยมาหาหมอ เพราะถ้าเจอเร็ว เราก็จะมีทางเลือกในการรักษาที่ง่ายและเจ็บตัวน้อยกว่าแน่นอนครับ