ปวดท้องหนักหลังกินปลาดิบ ระวังการติดเชื้อพยาธิอะนิซาคิสในกระเพาะอาหาร

กินปลาดิบแล้วจู่ๆ ก็ปวดท้องรุนแรง สัญญาณเตือนพยาธิอะนิซาคิส

หลายคนชอบทานซาชิมิหรืออาหารทะเลสดๆ เป็นชีวิตจิตใจ แต่บางครั้งหลังจากมื้ออาหารแสนอร่อยผ่านไปไม่กี่ชั่วโมง กลับมีอาการปวดท้องขึ้นมาเฉียบพลัน ปวดบิดรุนแรงเหมือนถูกเข็มทิ่มแทงในกระเพาะอาหาร หรือบางคนก็คลื่นไส้อาเจียนอย่างหนัก อาการเหล่านี้อาจไม่ได้เกิดจากอาหารเป็นพิษทั่วไป แต่อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อพยาธิอะนิซาคิสในกระเพาะอาหาร ซึ่งพบได้บ่อยขึ้นในกลุ่มคนที่นิยมทานเมนูอาหารทะเลดิบโดยไม่ผ่านกระบวนการทำความเย็นหรือแช่แข็งที่เหมาะสม

พยาธิอะนิซาคิสคืออะไร และเข้ามาอยู่ในร่างกายเราได้อย่างไร

พยาธิอะนิซาคิสเป็นพยาธิตัวกลมที่มักอาศัยอยู่ในปลาทะเล ปลาหมึก หรือสัตว์ทะเลขนาดเล็ก เมื่อเราทานอาหารเหล่านี้แบบดิบๆ พยาธิที่ยังคงมีชีวิตจะเดินทางผ่านหลอดอาหารเข้าสู่กระเพาะอาหารและลำไส้ เมื่อมันไปถึงกระเพาะอาหาร มันจะพยายามไชชอนหรือฝังตัวเข้าสู่ผนังกระเพาะอาหารเพื่อหาที่ยึดเกาะ ทำให้เกิดอาการอักเสบ บวมแดง และกระตุ้นให้ร่างกายตอบสนองด้วยความเจ็บปวดรุนแรงทันที

อาการแบบไหนที่บอกว่าเรากำลังโดนพยาธิเล่นงาน

อาการส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นค่อนข้างเร็ว โดยเฉพาะในช่วงเวลา 1 ถึง 12 ชั่วโมงหลังจากการทานอาหารดิบเข้าไป โดยคนไข้จะรู้สึกถึงอาการผิดปกติ ดังนี้

• อาการปวดท้องรุนแรงบริเวณลิ้นปี่หรือใต้ชายโครง
• รู้สึกคลื่นไส้ อยากอาเจียนตลอดเวลา
• มีอาการท้องอืด หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรบางอย่างค้างอยู่ในกระเพาะอาหาร
• ในบางรายอาจมีอาการแพ้รุนแรง เช่น ผื่นคัน หรือหายใจลำบาก หากร่างกายตอบสนองต่อสารที่พยาธิปล่อยออกมา

วิธีจัดการและขั้นตอนการรักษาจากคุณหมอ

หากสงสัยว่ามีอาการผิดปกติหลังทานปลาดิบ ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อทำการวินิจฉัย เพราะการปล่อยไว้จนพยาธิไชลึกไปเรื่อยๆ อาจทำให้ผนังกระเพาะอาหารอักเสบหรือติดเชื้อรุนแรงได้ สำหรับขั้นตอนการรักษา คุณหมอมักจะแนะนำดังนี้

• การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร เพื่อตรวจดูว่ามีพยาธิเกาะอยู่บริเวณผนังกระเพาะหรือไม่
• การคีบพยาธิออกโดยตรงผ่านกล้อง ซึ่งเป็นวิธีที่เห็นผลทันทีและทำให้คนไข้หายปวดได้เกือบจะทันทีที่เอาตัวพยาธิออกไป
• การให้ยาบรรเทาอาการอักเสบและอาการปวดท้องควบคู่กันไป

ป้องกันไว้ก่อนดีกว่าแก้ ด้วยเทคนิคทานอาหารทะเลอย่างปลอดภัย

พยาธิชนิดนี้ตายได้ง่ายด้วยความร้อนหรืออุณหภูมิที่ต่ำจัด เพื่อความปลอดภัยในการทานเมนูอาหารทะเลครั้งต่อไป ควรปฏิบัติดังนี้

• ควรปรุงสุกด้วยความร้อนสูงกว่า 60 องศาเซลเซียส หรือต้มจนแน่ใจว่าพยาธิถูกทำลาย
• หากต้องการทานแบบดิบ ควรเลือกแหล่งที่มาที่ผ่านกระบวนการแช่แข็งในอุณหภูมิต่ำกว่า -20 องศาเซลเซียสอย่างน้อย 24-48 ชั่วโมง เพื่อทำลายตัวอ่อนของพยาธิ
• หลีกเลี่ยงการทานเนื้อปลาที่แล่สดๆ จากเรือประมงโดยไม่ผ่านขั้นตอนการจัดการที่ได้มาตรฐาน

การเข้าใจถึงความเสี่ยงจะช่วยให้เรายังคงเพลิดเพลินกับอาหารทะเลที่ชื่นชอบได้อย่างสบายใจ โดยไม่ต้องเสี่ยงกับการติดเชื้อพยาธิให้เสียสุขภาพครับ