ปวดท้องหนักหลังทานปลาดิบ: ระวังภัยเงียบจากพยาธิอะนิซาคิสในกระเพาะอาหาร

กินปลาดิบแล้วจู่ๆ ก็ปวดท้องเหมือนโดนมีดแทง: สัญญาณเตือนพยาธิอะนิซาคิส

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ทานซูชิหรือปลาดิบในมื้อเย็น แล้วอยู่ดีๆ ช่วงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากนั้นก็รู้สึกปวดท้องมวนๆ ขึ้นมาอย่างรุนแรง บางคนอาจถึงขั้นคลื่นไส้อาเจียนจนตัวงอ หากเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหลังจากที่คุณเพิ่งทานเมนูดิบๆ ไป สิ่งหนึ่งที่หมออยากให้ลองนึกถึงคือ การติดเชื้อพยาธิอะนิซาคิสในกระเพาะอาหาร ซึ่งเป็นเจ้าตัวร้ายที่มักแฝงตัวมาในเนื้อปลาทะเลสดที่ยังปรุงไม่สุกดี

ทำไมพยาธิถึงเข้าไปป่วนในกระเพาะเราได้

ตามธรรมชาติแล้ว พยาธิชนิดนี้จะอาศัยอยู่ในตัวปลาทะเลตามธรรมชาติ เมื่อเราทานเนื้อปลาดิบที่ไม่ได้ผ่านการแช่แข็งในอุณหภูมิที่เหมาะสมหรือผ่านการทำความสะอาดที่ดีพอ เจ้าพยาธิตัวจิ๋วที่มีลักษณะคล้ายเส้นด้ายสีขาวหรือใสจะหลุดเข้าไปในระบบทางเดินอาหารของเรา เมื่อมันลงไปถึงกระเพาะ มันจะพยายามไชชอนผนังกระเพาะอาหารเพื่อหาทางฝังตัว ซึ่งนั่นแหละคือสาเหตุที่ทำให้คนไข้รู้สึกเจ็บปวดรุนแรงเหมือนมีอะไรมาทิ่มแทงอยู่ข้างใน

อาการแบบไหนที่บอกว่าเรากำลังโดนพยาธิบุก

อาการของการติดเชื้อพยาธิอะนิซาคิสในกระเพาะอาหารมักจะแสดงออกมาค่อนข้างเร็ว โดยสังเกตได้จากสัญญาณเหล่านี้

• มีอาการปวดท้องรุนแรงแบบเฉียบพลันบริเวณลิ้นปี่หรือใต้ชายโครง
• รู้สึกคลื่นไส้ อาเจียนอย่างหนัก บางรายอาจอาเจียนออกมาเป็นเลือดหากพยาธิไชลึกจนเกิดแผลในกระเพาะ
• มีอาการท้องอืด หรือถ่ายเหลวร่วมด้วยในบางราย
• อาจมีอาการแพ้รุนแรง เช่น ผื่นขึ้นตามตัวหรือหายใจลำบาก หากร่างกายตอบสนองต่อสารคัดหลั่งของพยาธิ

เมื่อสงสัยว่าติดเชื้อ ควรจัดการอย่างไร

หากคุณทานปลาดิบแล้วมีอาการปวดท้องรุนแรงจนทนไม่ไหว อย่าพยายามซื้อยาแก้ปวดมาทานเองแล้วรอดูอาการที่บ้าน เพราะการปล่อยทิ้งไว้อาจทำให้เกิดแผลอักเสบในกระเพาะอาหารหรือเกิดการทะลุได้ ควรมาพบแพทย์เพื่อทำการวินิจฉัย วิธีที่แม่นยำที่สุดคือการส่องกล้องกระเพาะอาหาร ซึ่งนอกจากจะช่วยให้มองเห็นตัวพยาธิแล้ว แพทย์ยังสามารถใช้เครื่องมือคีบเจ้าพยาธิออกมาจากผนังกระเพาะได้ทันที ซึ่งหลังจากคีบออก อาการปวดจะหายไปเป็นปลิดทิ้ง

วิธีป้องกันตัวเองให้ห่างไกลจากพยาธิในจานโปรด

หมอไม่ได้ห้ามไม่ให้ทานปลาดิบ แต่สิ่งสำคัญคือการเลือกร้านที่ไว้ใจได้และมีกระบวนการจัดการวัตถุดิบที่ได้มาตรฐาน

• เลือกทานปลาที่ผ่านการแช่แข็งที่อุณหภูมิต่ำกว่า -20 องศาเซลเซียส เป็นเวลาอย่างน้อย 24-48 ชั่วโมง เพราะความเย็นระดับนี้จะช่วยฆ่าพยาธิได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• หากเป็นไปได้ การทานอาหารที่ผ่านการปรุงสุกด้วยความร้อนสูงกว่า 60 องศาเซลเซียส คือวิธีที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับระบบทางเดินอาหาร
• หลีกเลี่ยงการทานปลาที่จับมาสดๆ จากแหล่งที่ไม่มั่นใจว่ามีการควบคุมคุณภาพอย่างไร

การติดเชื้อพยาธิอะนิซาคิสในกระเพาะอาหารไม่ใช่เรื่องไกลตัวสำหรับคนชอบทานอาหารญี่ปุ่น ดังนั้นหากมื้อไหนทานปลาดิบแล้วรู้สึกผิดปกติ อย่าละเลยและรีบปรึกษาแพทย์โดยเร็วที่สุดเพื่อให้ได้รับการรักษาที่ตรงจุดและปลอดภัยครับ