กินปลาดิบแล้วปวดท้องหนัก: เรื่องน่ารู้ของการติดเชื้อพยาธิอะนิซาคิสในกระเพาะอาหาร

กินปลาดิบแบบไหนถึงเสี่ยงเจ้าพยาธิอะนิซาคิส

หลายคนที่เป็นสายกินปลาดิบ ซูชิ หรือซาซิมิ อาจจะเคยได้ยินชื่อพยาธิอะนิซาคิส (Anisakis) กันมาบ้าง เจ้าตัวนี้เป็นพยาธิที่พบได้ในสัตว์ทะเลหลายชนิด เช่น ปลาทู ปลาทูน่า ปลาแซลมอน หรือแม้แต่ปลาหมึก ปกติแล้วพยาธิจะฝังตัวอยู่ในเนื้อปลา ถ้าเราทานปลาเหล่านั้นแบบดิบๆ โดยไม่ผ่านกระบวนการแช่แข็งที่อุณหภูมิต่ำพอ หรือปรุงไม่สุก เจ้าพยาธิที่ยังมีชีวิตอยู่จะเดินทางเข้าสู่ร่างกายเราทันที

สัญญาณเตือนเมื่อพยาธิบุกกระเพาะอาหาร

การติดเชื้อพยาธิอะนิซาคิสในกระเพาะอาหาร มักจะแสดงอาการรวดเร็วหลังจากกินเข้าไปเพียงไม่กี่ชั่วโมง โดยอาการที่พบบ่อยที่สุดคือ:

• อาการปวดท้องรุนแรงแบบเฉียบพลันบริเวณลิ้นปี่
• รู้สึกคลื่นไส้ อาเจียนอย่างหนัก บางรายอาจอาเจียนออกมาเป็นตัวพยาธิได้
• ท้องอืดแน่นท้องเหมือนมีอะไรมาขวางอยู่ข้างใน
• อาการแพ้ เช่น มีผื่นคันขึ้นตามตัว หรือในรายที่รุนแรงอาจเกิดภาวะช็อกจากการแพ้ได้

ทำไมพยาธิตัวเล็กถึงทำให้เราปวดท้องได้ขนาดนี้

เมื่อตัวอ่อนของพยาธิเดินทางเข้าสู่กระเพาะอาหาร มันจะพยายามใช้ส่วนหัวที่แหลมคมชอนไชเข้าสู่ผนังกระเพาะอาหารหรือลำไส้ของเรา เพื่อพยายามฝังตัวลงไป การกระทำนี้ทำให้เกิดการอักเสบ บวมแดง และกระตุ้นให้ร่างกายเกิดปฏิกิริยาต่อต้านอย่างรุนแรง ส่งผลให้เกิดอาการปวดท้องที่ทรมานจนหลายคนต้องรีบมาพบแพทย์ที่ห้องฉุกเฉิน

ถ้าสงสัยว่าติดพยาธิควรรีบไปโรงพยาบาลเมื่อไหร่

หากเพิ่งทานเมนูปลาดิบไปแล้วเกิดอาการปวดท้องรุนแรงผิดปกติ ไม่ควรซื้อยาแก้ปวดทานเองเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะถ้ามีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย ควรเข้าพบแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัย ซึ่งวิธีที่แม่นยำที่สุดคือการส่องกล้องกระเพาะอาหาร เพื่อดูว่ามีตัวพยาธิฝังตัวอยู่หรือไม่ หากพบแพทย์จะสามารถคีบตัวพยาธิออกมาได้ทันที ซึ่งอาการปวดจะหายไปแทบจะในทันทีหลังนำพยาธิออก

วิธีป้องกันตัวเองให้ปลอดภัยจากพยาธิทะเล

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการเลือกทานอาหารที่ผ่านความร้อนอย่างทั่วถึง แต่หากชอบทานปลาดิบจริงๆ ควรเลือกทานจากร้านที่ได้มาตรฐาน มีกระบวนการจัดการวัตถุดิบที่ถูกต้อง เช่น การแช่แข็งปลาที่อุณหภูมิต่ำกว่าลบยี่สิบองศาเซลเซียสอย่างน้อยยี่สิบสี่ชั่วโมง ซึ่งสามารถฆ่าพยาธิชนิดนี้ให้ตายก่อนถึงมือผู้บริโภคได้ นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงการทานปลาทะเลสดๆ ที่จับมาแล้วนำมาแล่ทานทันทีโดยไม่ผ่านการแช่แข็ง เพราะนั่นคือช่วงที่มีความเสี่ยงสูงสุดที่จะเจอพยาธิที่ยังมีชีวิตอยู่