มือถือทำให้สมองร้อนจริงหรือ? ไขข้อข้องใจเรื่องคลื่นความถี่วิทยุกับเนื้อเยื่อในหัวเรา

คลื่นความถี่วิทยุที่ล้อมรอบตัวเราคืออะไร

หลายคนมักเกิดความกังวลใจเมื่อต้องแนบโทรศัพท์มือถือไว้ข้างหูเป็นเวลานาน หรือสงสัยว่าสัญญาณจากอุปกรณ์ไร้สายรอบตัวจะส่งผลต่อร่างกายอย่างไร โดยเฉพาะสมองของเรา ซึ่งเป็นอวัยวะที่มีความละเอียดอ่อน คลื่นความถี่วิทยุหรือ Radiofrequency (RF) เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าชนิดหนึ่งที่ไม่มีพลังงานสูงพอจะทำลายพันธุกรรมในเซลล์ได้เหมือนรังสีเอกซ์ แต่สิ่งที่คนมักตั้งคำถามคือ การได้รับคลื่นเหล่านี้ซ้ำๆ จะทำให้เกิด การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิในเนื้อ เยื่อสมองจนเป็นอันตรายหรือไม่

กลไกที่ร่างกายจัดการกับความร้อนเมื่อเจอคลื่นสัญญาณ

ตามปกติแล้ว เมื่อเนื้อเยื่อของมนุษย์ดูดซับพลังงานจากคลื่นความถี่วิทยุ พลังงานนั้นจะถูกเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อนในระดับที่ต่ำมาก ร่างกายของเรามีระบบระบายความร้อนที่ยอดเยี่ยมผ่านทางกระแสเลือดที่คอยหมุนเวียนอยู่ตลอดเวลา เหมือนกับการที่มีระบบหล่อเย็นในเครื่องยนต์ที่คอยดึงความร้อนออกจากจุดที่สะสม เพื่อรักษาอุณหภูมิภายในสมองให้คงที่อยู่เสมอ ดังนั้น การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิที่เกิดขึ้นจากการใช้งานอุปกรณ์สื่อสารทั่วไป จึงเป็นระดับที่ต่ำมากจนร่างกายสามารถจัดการได้เองโดยไม่เกิดความเสียหาย

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับระดับความร้อนที่ปลอดภัย

องค์การอนามัยโลกและหน่วยงานสาธารณสุขระดับสากลได้กำหนดค่าขีดจำกัดในการดูดซับพลังงานที่เรียกว่า SAR (Specific Absorption Rate) ซึ่งเป็นค่าที่ระบุว่าร่างกายดูดซับพลังงานจากอุปกรณ์ไฟฟ้าได้เท่าไหร่ อุปกรณ์ที่เราใช้ในชีวิตประจำวันต้องผ่านการรับรองว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัย ซึ่งต่ำกว่าจุดที่ร่างกายจะได้รับผลกระทบจากความร้อนอย่างชัดเจนหลายเท่าตัว ดังนั้นการใช้มือถือคุยโทรศัพท์ทั่วไปจึงไม่ใช่สาเหตุที่ทำให้สมองร้อนขึ้นจนเกิดอาการผิดปกติ

ปัจจัยภายนอกที่ทำให้รู้สึกร้อนมากกว่าสัญญาณคลื่น

บางครั้งที่เราใช้โทรศัพท์แล้วรู้สึกอุ่นๆ บริเวณข้างหูหรือใบหน้า มักไม่ได้มาจากคลื่นวิทยุโดยตรง แต่เกิดจากปัจจัยเหล่านี้มากกว่า

• ความร้อนจากตัวเครื่องโทรศัพท์เอง โดยเฉพาะการประมวลผลหนักๆ หรือหน้าจอที่ทำงานต่อเนื่อง
• ความร้อนจากแบตเตอรี่ที่ส่งผ่านมายังฝาหลังของตัวเครื่อง
• การแนบเครื่องกับใบหน้าเป็นเวลานานจนขัดขวางการระบายความร้อนตามธรรมชาติของผิวหนัง

สรุปประเด็นเรื่องความปลอดภัยสำหรับผู้ใช้งาน

แม้จะมีการศึกษาเรื่อง การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิในเนื้อ เยื่อสมองอย่างต่อเนื่อง แต่ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันยังไม่พบหลักฐานที่ชัดเจนว่าการได้รับคลื่นความถี่วิทยุในชีวิตประจำวันจะก่อให้เกิดโรคสมองหรือปัญหาสุขภาพร้ายแรง หากต้องการความสบายใจขณะใช้งาน สามารถใช้วิธีเปิดลำโพง หรือใช้หูฟังแบบมีสายหรือไร้สาย เพื่อเว้นระยะห่างระหว่างตัวเครื่องกับศีรษะ ซึ่งถือเป็นวิธีปฏิบัติที่ง่ายและลดความกังวลได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด