ยาที่เรากินกันอยู่ทุกวัน มีผลกระทบแอบแฝงที่เราอาจมองข้ามหรือไม่

ยาแก้ไอและยาลดกรด กินบ่อยเกินไปจะเกิดอะไรขึ้น

เวลาเจ็บป่วย ไม่ว่าจะไอจนเจ็บคอหรือแน่นท้องจนแสบหน้าอก สิ่งแรกที่หลายคนนึกถึงคือการซื้อยามากินเองเพื่อให้หายเร็วที่สุด แต่คุณเคยสงสัยไหมว่าการกินยาเหล่านี้ต่อเนื่องนานๆ โดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์ อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพที่คาดไม่ถึง ยาบางชนิดไม่ได้มีหน้าที่แค่รักษาอาการ แต่หากใช้อย่างไม่ระวังอาจส่งผลกระทบต่อระบบอื่นในร่างกายได้

อันตรายจากการใช้ยาลดกรดต่อเนื่องโดยไม่จำเป็น

ยาลดกรดเป็นยาที่หาซื้อได้ง่ายและให้ผลไวในการลดอาการแสบร้อนกลางอก แต่การกินยาลดกรดกลุ่มที่เป็นตัวยับยั้งการหลั่งกรดติดต่อกันเป็นเวลานานเกินไป อาจส่งผลเสียที่ส่งผลระยะยาว ดังนี้

• การดูดซึมวิตามินบี 12 แคลเซียม และแมกนีเซียมลดลง เพราะร่างกายต้องการกรดในกระเพาะอาหารมาช่วยในการย่อยและดูดซึมสารอาหารเหล่านี้
• เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหารและปอดอักเสบ เนื่องจากกรดในกระเพาะมีหน้าที่สำคัญในการกำจัดเชื้อโรคที่ปนมากับอาหาร หากกรดน้อยเกินไป เชื้อโรคก็อาจหลุดรอดไปสร้างปัญหาได้ง่ายขึ้น
• ความหนาแน่นของมวลกระดูกลดลง หากขาดแคลเซียมจากการดูดซึมที่บกพร่องนานๆ อาจเสี่ยงต่อกระดูกหักได้ง่ายขึ้นในอนาคต

ยาแก้ไอที่ใช้ผิดประเภท อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงที่ไม่คาดคิด

หลายคนมักซื้อยาแก้ไอมากินโดยไม่แยกประเภทว่าไอแห้งหรือไอมีเสมหะ ยาบางตัวที่ช่วยให้รู้สึกสบายคอในทันทีอาจมีส่วนผสมที่ส่งผลกระทบต่อระบบประสาทหรือร่างกายส่วนอื่น เช่น

• ยาที่มีส่วนผสมของสารกดอาการไอแรงๆ อาจทำให้เกิดอาการง่วงซึม มึนงง หรือมีปัญหาเรื่องการขับถ่ายหากใช้ต่อเนื่อง
• ยาแก้ไอที่มีส่วนผสมของยาขับเสมหะบางตัว อาจทำให้เกิดการระคายเคืองกระเพาะอาหารหรือคลื่นไส้อาเจียนในบางราย
• การกินยาแก้ไอเพื่อกลบอาการ แทนที่จะรักษาที่ต้นเหตุ เช่น การแพ้อากาศหรือกรดไหลย้อน อาจทำให้โรคที่เป็นอยู่เรื้อรังขึ้นและรักษายากกว่าเดิม

ทางออกที่ปลอดภัยที่สุดก่อนจะซื้อยากินเอง

การได้รับยาบางชนิดเช่นยาลดกรดหรือยาแก้ไอเป็นเรื่องปกติในบางสถานการณ์ แต่หากคุณเริ่มสังเกตว่าต้องกินยาทุกวัน หรือกินมานานเกินสองสัปดาห์แล้วอาการไม่ดีขึ้น ขอแนะนำให้หยุดและปรับวิธีคิด ดังนี้

• อย่าพยายามวินิจฉัยโรคด้วยตัวเองนานเกินไป เพราะอาการที่ดูเหมือนเป็นเพียงการปวดท้องหรือไอ อาจเป็นสัญญาณของโรคเรื้อรังที่ต้องการการรักษาเฉพาะทาง
• แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งว่ากินยาอะไรอยู่บ้าง เพื่อป้องกันปฏิกิริยาระหว่างยาที่อาจเป็นอันตราย
• เปลี่ยนจากการพึ่งพายาเป็นการปรับพฤติกรรม เช่น การงดอาหารรสจัดก่อนนอนเพื่อลดกรด หรือการดื่มน้ำอุ่นเพื่อบรรเทาอาการระคายเคืองคอแทนการกินยาโดยไม่จำเป็น