เจ็บเต้านมจนเป็นไข้: ทำความเข้าใจภาวะเต้านมอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรีย

เต้านมบวมแดงและเจ็บปวด เกิดจากอะไรกันแน่

คุณแม่มือใหม่หลายท่านมักเผชิญกับอาการเจ็บเต้านมอย่างรุนแรง ซึ่งบ่อยครั้งถูกมองข้ามว่าเป็นเพียงอาการคัดนมธรรมดา แต่หากเริ่มมีอาการบวม แดง ร้อน และตามมาด้วยไข้สูง นี่เป็นสัญญาณเตือนว่าคุณอาจกำลังเผชิญกับ ภาวะเต้านมอักเสบจากการติดเชื้อ ซึ่งไม่ใช่เรื่องเล่นๆ ที่จะปล่อยผ่านไปเองได้ เพราะเชื้อแบคทีเรียที่เข้าสู่ท่อน้ำนมสามารถลุกลามจนกลายเป็นฝีหนองได้หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง

ทำไมเชื้อแบคทีเรียถึงจู่โจมเต้านมเราได้

สาเหตุหลักมักมาจากน้ำนมที่คั่งค้างในเต้าเป็นเวลานานจนกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรค หรือเกิดจากบาดแผลเล็กๆ บริเวณหัวนมที่เกิดจากการดูดของทารกที่ผิดวิธี ทำให้แบคทีเรียจากผิวหนังหรือช่องปากของลูกน้อยเล็ดลอดผ่านรอยแตกนั้นเข้าไป เมื่อแบคทีเรียเข้าไปแล้ว ระบบภูมิคุ้มกันจะพยายามต่อสู้ ทำให้เกิดการอักเสบ บวม และอาการไข้ตามมา

สัญญาณเตือนที่บอกว่าควรปรึกษาคุณหมอ

หากคุณเริ่มสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ อย่ารอให้หายเอง:

• ผิวหนังบริเวณเต้านมมีรอยแดงเป็นปื้นและมีความรู้สึกร้อนเมื่อสัมผัส
• รู้สึกปวดเจ็บลึกๆ ข้างในเต้าอย่างต่อเนื่อง แม้ไม่ได้บีบหรือจับ
• มีไข้สูง หนาวสั่น หรือรู้สึกอ่อนเพลียเหมือนจะเป็นไข้หวัดใหญ่
• มีอาการบวมแข็งเฉพาะจุดที่กดแล้วเจ็บมาก

วิธีรักษาที่ต้องทำควบคู่กัน

เมื่อไปพบแพทย์และได้รับการวินิจฉัยแล้ว หมอมักจะจัดยาปฏิชีวนะที่ปลอดภัยต่อการให้นมบุตรมาให้ ซึ่งหัวใจสำคัญคือการกินยาให้ครบตามกำหนดแม้ว่าอาการจะดีขึ้นแล้ว นอกจากนี้ยังต้องมีวิธีดูแลตัวเองร่วมด้วย:

• การระบายน้ำนมออกเป็นเรื่องสำคัญที่สุด คุณต้องพยายามให้ลูกดูดนมอย่างต่อเนื่องในข้างที่มีปัญหา หรือใช้เครื่องปั๊มนมช่วย เพื่อไม่ให้เกิดการอุดตันสะสม
• การประคบอุ่นก่อนให้นมจะช่วยให้น้ำนมไหลสะดวกขึ้น แต่หากรู้สึกปวดระบมมาก การประคบเย็นหลังให้นมจะช่วยลดอาการอักเสบและลดความรู้สึกเจ็บได้ดี

ป้องกันอย่างไรไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการลดโอกาสที่น้ำนมจะค้างเต้าหรือเกิดรอยแผลที่หัวนม โดยการจัดท่าทางการให้นมให้ลูกอมหัวนมให้ลึกพอ ไม่ให้เกิดแรงดึงรั้งที่ผิดวิธี และหมั่นทำความสะอาดหัวนมอย่างอ่อนโยน หลีกเลี่ยงการใช้สบู่หรือสารเคมีที่ทำให้ผิวหนังบริเวณนั้นแห้งแตกจนเป็นทางเข้าของเชื้อแบคทีเรียได้ง่าย

อาการแบบไหนที่ห้ามรอช้า ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หากอาการบวมแดงลุกลามอย่างรวดเร็ว หรือคลำพบก้อนที่แข็งมากผิดปกติ และอาการไข้ไม่ลดลงหลังได้รับยาปฏิชีวนะไปแล้ว 24-48 ชั่วโมง นี่อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อรุนแรงหรือการเกิดฝีหนอง ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการเจาะระบายหรือการดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว