เดินเข้าโรงพยาบาลเพื่อรักษาตัว แต่ทำไมถึงติดเชื้อกลับบ้านมาด้วย?

เรื่องไม่คาดฝันที่มักเกิดขึ้นหลังเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล

เวลาที่เราหรือคนที่เรารักต้อง Lเข้าโรงพยาบาล ไม่ว่าจะด้วยอุบัติเหตุ ผ่าตัดใหญ่ หรือเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง เป้าหมายเดียวในใจคือการหายจากโรคแล้วกลับไปใช้ชีวิตตามปกติที่บ้าน แต่ในความเป็นจริง บ่อยครั้งที่เรากลับต้องเจอเรื่องกวนใจเพิ่มขึ้นมา นั่นคืออาการป่วยใหม่ที่ดันมาเกิดขึ้นระหว่างนอนพักรักษาตัวอยู่บนเตียงคนไข้ ซึ่งสร้างความกังวลใจไม่น้อยให้กับทั้งตัวผู้ป่วยและญาติ

ในทางการแพทย์ เราเรียกภาวะนี้ว่าการติดเชื้อในโรงพยาบาล ซึ่งเป็นเรื่องที่ทีมแพทย์และพยาบาลพยายามอย่างเต็มที่ในการหาทางป้องกันและรับมืออยู่ตลอดเวลา การทำความเข้าใจว่าเชื้อโรคเหล่านี้แอบเข้ามาสู่ร่างกายเราได้อย่างไร และเราจะมีส่วนช่วยปกป้องตัวเองได้อย่างไรบ้าง จึงเป็นเรื่องใกล้ตัวที่มีประโยชน์มากสำหรับทุกคน

ช่องทางที่เชื้อโรคตัวร้ายแอบเล็ดลอดเข้าสู่ร่างกายในยามที่เราอ่อนแอ

เหตุผลสำคัญที่ทำให้โรงพยาบาลกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรค ก็เพราะที่นี่คือศูนย์รวมของผู้ป่วยหลากหลายอาการ เชื้อโรคจึงมีความหลากหลายและมีความดื้อยามากกว่าปกติ ประกอบกับร่างกายของคนที่กำลังป่วยมักจะมีภูมิคุ้มกันที่ต่ำลงกว่ายามปกติ ช่องทางหลักๆ ที่เชื้อโรคเหล่านี้มักใช้เล่นงานเรามีดังนี้

จุดเริ่มต้นจากการสวนสายปัสสาวะและสายน้ำเกลือ

อุปกรณ์ทางการแพทย์เหล่านี้เปรียบเสมือนสะพานเชื่อมที่ช่วยให้เชื้อโรคจากภายนอกเดินทางเข้าสู่กระแสเลือดหรือกระเพาะปัสสาวะได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะสายสวนปัสสาวะ หากใส่ไว้นานเกินความจำเป็นหรือดูแลความสะอาดไม่ดีพอ เชื้อโรคก็พร้อมจะเกาะตามผิวสายแล้วเดินทางเข้าสู่ร่างกายได้ทันที

ละอองฝอยในอากาศและสิ่งแวดล้อมรอบตัวคนไข้

บางครั้งเชื้อโรคก็ลอยอยู่ในอากาศ หรือแอบเกาะอยู่ตามราวเตียง ลูกบิดประตู รีโมทแอร์ หรือแม้กระทั่งโต๊ะข้างเตียง หากเราเผลอใช้มือสัมผัสสิ่งเหล่านี้แล้วนำมาขยี้ตาแคะจมูกโดยไม่ได้ล้างมือ เชื้อโรคก็ย้ายมาสู่ตัวเราเรียบร้อยแล้ว

วิธีดูแลตัวเองและคนใกล้ชิดให้ปลอดภัยจากเชื้อโรคแปลกปลอม

แม้ว่าโรงพยาบาลจะมีมาตรการความสะอาดที่เข้มงวดเพียงใด แต่ความร่วมมือจากตัวผู้ป่วยและญาติถือเป็นเกราะป้องกันชั้นดีที่ไม่ควรมองข้าม การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ระหว่างอยู่โรงพยาบาลจะช่วยลดความเสี่ยงลงไปได้มาก

ล้างมือบ่อยแค่ไหนถึงจะเรียกว่าสะอาดพอ

หัวใจสำคัญที่สุดในการตัดวงจรการแพร่ คือการล้างมือให้บ่อยที่สุด ไม่ว่าจะเป็นการใช้เจลแอลกอฮอล์ถูมือหรือการล้างด้วยสบู่และน้ำสะอาด โดยเฉพาะก่อนทานอาหาร หลังเข้าห้องน้ำ และหลังจากสัมผัสกับสิ่งของต่างๆ ในโรงพยาบาล ญาติที่มาเยี่ยมก็ควรล้างมือทุกครั้งก่อนและหลังสัมผัสตัวผู้ป่วย

ช่วยกันสังเกตความผิดปกติและรีบแจ้งพยาบาลทันที

หากสังเกตเห็นว่าแผลผ่าตัดมีอาการบวมแดงร้อน มีหนองซึม หรือผู้ป่วยมีไข้สูงขึ้นมาดานด1ด โดยไม่ทราบสาเหตุ หรือสายน้ำเกลือมีอาการบวมตึง อย่ารอให้ถึงเวลาแพทย์มาตรวจรอบวัน ควรตามพยาบาลเข้ามาดูอาการทันที เพราะการตรวจพบและจัดการได้เร็ว จะช่วยยับยั้งการลุกลามของการติดเชื้อได้อย่างทันท่วงที