ตกใจเมื่อเห็นน้ำนมเปลี่ยนสี: วิธีเช็กง่ายๆ ว่าเป็นเลือดหรือแค่น้ำนมสีแปลก

คุณแม่มือใหม่ต้องรู้: ทำไมนมแม่ถึงเปลี่ยนสีได้

เวลาปั๊มนมแล้วเห็นน้ำนมเปลี่ยนสี ไม่ว่าจะเป็นสีชมพู สีส้ม หรือสีคล้ายสนิม หลายคนมักจะตกใจกลัวจนทำอะไรไม่ถูก หมออยากให้ใจเย็นๆ ก่อน เพราะบ่อยครั้งที่น้ำนมเปลี่ยนสีไม่ได้เกิดจากโรคที่ร้ายแรงเสมอไป การทำความเข้าใจธรรมชาติของน้ำนมและการสังเกตอาการผิดปกติของร่างกาย จะช่วยลดความกังวลและช่วยให้ดูแลตัวเองได้ถูกต้อง

สัญญาณเตือนแบบไหนที่เป็นเลือดจริงๆ

ถ้าเห็นน้ำนมมีสีชมพูจางๆ ไปจนถึงสีแดงเข้ม สิ่งแรกที่ต้องนึกถึงคือมีเลือดปนออกมากับน้ำนม ซึ่งสาเหตุส่วนใหญ่มาจากสองกรณีหลัก ดังนี้

• หัวนมแตกหรือมีแผล: เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด โดยเฉพาะคุณแม่ที่เพิ่งเริ่มให้นมลูก หรือลูกดูดนมแรงจนทำให้ผิวหนังบริเวณหัวนมเกิดรอยถลอกหรือแผลแตก
• ภาวะท่อน้ำนมอักเสบหรือมีก้อนในเต้านม: บางครั้งเนื้อเยื่อภายในเต้านมอาจมีการอักเสบ หรือมีเนื้องอกชนิดธรรมดาที่ไม่ได้เป็นอันตราย ซึ่งอาจทำให้มีเลือดซึมออกมาปนกับน้ำนมได้เช่นกัน

แยกให้ออกระหว่างสีนมผิดปกติกับเลือดปน

การแยกแยะความแตกต่างระหว่างเลือดกับน้ำนมที่มีสีผิดปกติทำได้ไม่ยาก หากเราลองสังเกตปัจจัยดังต่อไปนี้

วิธีสังเกตสีและลักษณะของน้ำนม

หากน้ำนมมีสีส้ม สีสนิม หรือสีน้ำตาลแดงจางๆ มักเกิดจากกลุ่มอาการที่เรียกว่า Rusty Pipe Syndrome ซึ่งมักพบในช่วงสัปดาห์แรกหลังคลอด เกิดจากการที่มีเลือดตกค้างอยู่ในท่อน้ำนมมานาน และค่อยๆ ไหลออกมาพร้อมกับน้ำนมในช่วงที่เต้านมเริ่มขยายตัว สภาวะนี้มักจะหายไปเองภายในไม่กี่วันโดยไม่ต้องทำอะไร

เช็กหัวนมและผิวเต้านมก่อนปั๊มนม

ลองตรวจดูบริเวณหัวนมว่ามีรอยแตก เลือดซึม หรือแผลสดหรือไม่ ถ้ามีแผลชัดเจน ให้สันนิษฐานได้เลยว่าสีที่เห็นมาจากแผลเหล่านั้น หากไม่มีแผลภายนอก แต่สีน้ำนมยังคงมีความเข้มผิดปกติหลังจากผ่านไปหลายวัน อาจต้องปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจเช็กด้วยการทำอัลตราซาวด์เต้านมเพิ่มเติม

ลูกกินน้ำนมที่มีเลือดปนได้ไหม

ถ้าเลือดที่ปนมาเกิดจากแผลที่หัวนมและมีปริมาณเพียงเล็กน้อย ลูกยังสามารถกินนมแม่ได้ตามปกติ ไม่มีอันตรายต่อระบบย่อยอาหารของลูก แต่หากพบว่าน้ำนมมีสีแดงสดมาก หรือมีก้อนเลือดออกมา หมอแนะนำให้หยุดพักการให้เต้านมข้างนั้นก่อน และใช้วิธีปั๊มนมทิ้งไปจนกว่าสีจะกลับมาเป็นปกติ เพื่อป้องกันไม่ให้ลูกได้รับเลือดในปริมาณมากเกินไปซึ่งอาจทำให้ลูกถ่ายออกมาเป็นสีคล้ำได้

อาการแบบไหนที่ควรปรึกษาหมอทันที

แม้ส่วนใหญ่จะไม่มีอันตรายร้ายแรง แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ หมอแนะนำให้เข้ามาตรวจที่คลินิกหรือโรงพยาบาลดีกว่า

• น้ำนมมีสีผิดปกติยาวนานเกิน 1 สัปดาห์แม้ไม่มีแผลที่หัวนม
• เต้านมมีก้อนแข็งที่คลำได้ชัดเจน
• มีอาการเจ็บเต้านมมาก มีไข้ หรือผิวหนังเต้านมมีลักษณะแดงร้อน
• เห็นน้ำนมเปลี่ยนสีแต่ไม่มีสาเหตุจากแผลภายนอก หรือมีประวัติครอบครัวมีความเสี่ยงเกี่ยวกับโรคเต้านม

การหมั่นสังเกตลักษณะน้ำนมของตัวเองถือเป็นเรื่องดีครับ แต่อย่าเพิ่งตีโพยตีพายไปก่อน หากกังวลใจ การมาตรวจสุขภาพเต้านมให้ชัดเจนจะช่วยให้คุณแม่สบายใจและมีความสุขกับการให้นมลูกได้ยาวนานขึ้น