นมแม่เปลี่ยนสี เป็นเลือดหรือแค่สีเพี้ยน มาเช็กให้ชัวร์กันเถอะ

ช่วงที่คุณแม่มือใหม่ต้องตกใจเมื่อเห็นสีน้ำนมเปลี่ยนไป

คุณแม่หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ชวนตกใจตอนปั๊มนมแล้วพบว่า สีของน้ำนมที่ออกมานั้นไม่ได้เป็นสีขาวขุ่นอย่างที่คุ้นตา บางครั้งออกเป็นสีชมพู สีน้ำตาล หรือสีส้มจนใจหาย หลายคนกังวลทันทีว่านี่คือเลือดปนออกมาหรือเปล่า หรือลูกจะกินเข้าไปเป็นอันตรายไหม หมอเข้าใจความรู้สึกนี้ดีครับ ความกังวลเป็นเรื่องปกติ แต่ก่อนจะตื่นตระหนกจนเลิกปั๊มนมทิ้ง เรามาทำความเข้าใจสาเหตุที่แท้จริงของการแยกแยะความแตกต่างระหว่างเลือดกับน้ำนมที่มีสีผิดปกติกันก่อน

น้ำนมเปลี่ยนสีเพราะอะไร เกิดจากเลือดจริงไหม

การที่น้ำนมมีสีผิดเพี้ยนไปจากเดิมไม่ได้แปลว่ามีเลือดปนเสมอไปครับ สิ่งที่ต้องทำเป็นอันดับแรกคือการสังเกตลักษณะและที่มาของสีนั้นๆ โดยทั่วไปสาเหตุที่พบบ่อยมีดังนี้

• สีชมพูจางๆ หรือสีแดงสด: มักเกิดจากมีเลือดปนออกมาจริง ซึ่งสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือหัวนมแตก หรือมีการบาดเจ็บเล็กน้อยที่ผิวหนังรอบหัวนมจากการปั๊มนมที่แรงเกินไปหรือใช้กรวยปั๊มผิดขนาด
• สีน้ำตาลหรือสีคล้ายสนิม: มักเป็นเลือดเก่าที่ค้างอยู่ในท่อน้ำนม ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้หากมีเส้นเลือดฝอยในเต้านมแตกจากการขยายตัวอย่างรวดเร็วของเต้านม
• สีส้มหรือสีเหลืองเข้ม: บางครั้งไม่ได้มาจากเลือด แต่อาจเกิดจากอาหารที่รับประทานเข้าไป เช่น ผักที่มีสารเบต้าแคโรทีนสูง หรือการได้รับยาบางชนิดที่ส่งผลต่อสีของสารคัดหลั่งในร่างกาย

วิธีสังเกตง่ายๆ ว่านมมีเลือดปนอยู่หรือเปล่า

หากอยากทราบแน่ชัดว่าสีที่เห็นคือเลือดหรือไม่ ให้ลองทำตามวิธีนี้ครับ

ลองวางทิ้งไว้สักพักแล้วสังเกตการแยกชั้น

หากเป็นเลือดปนจริง เมื่อวางน้ำนมทิ้งไว้ในภาชนะสักพัก เลือดจะค่อยๆ ตกตะกอนลงไปอยู่ก้นขวด และแยกชั้นกับน้ำนมได้อย่างชัดเจน แต่ถ้าสีที่เห็นเกิดจากอาหารหรือยา สีจะกระจายตัวสม่ำเสมอและไม่แยกชั้นเหมือนตะกอนเลือด

ตรวจสอบความเสียหายที่หัวนม

ลองเช็กดูว่ามีรอยแตก รอยถลอก หรือจุดเลือดออกเล็กๆ ที่หัวนมหรือไม่ หากพบว่าเป็นเช่นนั้น แสดงว่าเลือดที่ปนมานั้นมาจากบาดแผลภายนอก ซึ่งมักจะหายเองได้หากปรับการใช้เครื่องปั๊มนมให้เหมาะสมและดูแลรักษาความสะอาดอย่างถูกวิธี

ลูกกินนมที่มีเลือดปน เป็นอันตรายไหม

ในกรณีที่น้ำนมมีเลือดปนออกมาเพียงเล็กน้อย เช่น สีชมพูจางๆ และไม่มีอาการเจ็บปวดรุนแรงที่เต้านม คุณแม่สามารถให้ลูกดูดนมต่อไปได้ครับ เลือดเพียงเล็กน้อยในน้ำนมไม่เป็นอันตรายต่อระบบทางเดินอาหารของทารก แต่อาจทำให้ลูกถ่ายออกมาเป็นสีเข้มหรือมีเลือดปนในอุจจาระได้บ้างเล็กน้อย ซึ่งเป็นเรื่องที่พบได้และไม่น่ากังวล

อาการแบบไหนที่ควรเข้าพบแพทย์เพื่อความปลอดภัย

แม้ส่วนใหญ่สีน้ำนมที่เปลี่ยนไปจะไม่ใช่เรื่องอันตราย แต่มีบางกรณีที่หมอแนะนำว่าควรเข้ามาปรึกษาเพื่อการตรวจที่ละเอียดขึ้น

• มีเลือดออกต่อเนื่องไม่หยุดแม้จะเว้นระยะการปั๊มแล้ว
• มีก้อนผิดปกติที่เต้านม คลำพบก้อนแข็ง หรือมีอาการบวมแดงร้อนบริเวณผิวหนังเต้านม
• น้ำนมมีสีผิดปกติยาวนานเกินกว่า 1 สัปดาห์
• มีอาการเจ็บปวดรุนแรงขณะปั๊มนมหรือลูกดูดนม

การเข้าใจกลไกของร่างกายจะช่วยให้คุณแม่ลดความกังวลและเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้อย่างมีความสุขมากขึ้น หากสีน้ำนมเริ่มเปลี่ยนกลับมาเป็นปกติหลังดูแลแผลหรือปรับระดับเครื่องปั๊ม ก็แสดงว่าทุกอย่างเป็นปกติครับ แต่ถ้ายังไม่แน่ใจ การมาพบหมอเพื่อตรวจเช็กเต้านมให้มั่นใจก็ไม่ใช่เรื่องเสียหายเลยครับ