ภาวะหูชั้นกลางอักเสบ: เมื่อความเจ็บปวดในหูไม่ได้เป็นแค่เรื่องของน้ำเข้าหู

ภาวะหูชั้นกลางอักเสบ เกิดจากอะไรกันแน่

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการเป็นหูชั้นกลางอักเสบเกิดจากการที่น้ำเข้าหูเวลาว่ายน้ำหรืออาบน้ำ แต่จริงๆ แล้วสาเหตุหลักมักมาจากอาการหวัดหรือภูมิแพ้ครับ ปกติแล้วในหูชั้นกลางของเราจะมีท่อปรับความดันเชื่อมต่อกับคอส่วนหลัง เมื่อเราเป็นหวัดหรือคัดจมูกมากๆ เชื้อโรคจากจมูกหรือคอจะไหลย้อนผ่านท่อนี้เข้าไปสะสมในหูชั้นกลาง ทำให้เกิดการบวม อักเสบ และมีหนองหรือน้ำขังอยู่ข้างใน ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้คนไข้รู้สึกปวดหูอย่างรุนแรง

สัญญาณเตือนที่บอกว่าหูคุณกำลังมีปัญหา

อาการเริ่มแรกมักมาพร้อมกับการคัดจมูกหรือน้ำมูกไหล หลังจากนั้นจะเริ่มมีอาการดังนี้ครับ:

• ปวดในหูอย่างมาก มักปวดตื้อๆ หรือปวดเหมือนมีอะไรมากดทับ
• รู้สึกหูอื้อเหมือนมีน้ำกั้น หรือได้ยินเสียงไม่ชัดเหมือนเดิม
• มีไข้ร่วมด้วยในบางราย
• หากปล่อยทิ้งไว้จนเยื่อแก้วหูทะลุ อาจมีน้ำเหลืองหรือหนองไหลออกมาจากรูหู

ช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อของการรักษา

หากเพิ่งเริ่มมีอาการปวดหูในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรก หมอมักจะแนะนำให้สังเกตอาการก่อน โดยเน้นการบรรเทาปวดด้วยยาพาราเซตามอลหรือยาลดน้ำมูกเพื่อช่วยให้ท่อปรับความดันในหูโล่งขึ้น แต่ถ้าผ่านไป 2 วันแล้วอาการปวดไม่ดีขึ้น หรือมีไข้สูงขึ้นชัดเจน นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าเชื้อแบคทีเรียมีการสะสมตัวมากขึ้นและอาจต้องใช้ยาปฏิชีวนะเข้าช่วย

วิธีดูแลตัวเองที่บ้านให้สบายหูขึ้น

นอกจากการกินยาตามที่หมอสั่งแล้ว การปรับพฤติกรรมเล็กน้อยก็ช่วยได้มากครับ

• ประคบอุ่นบริเวณรอบๆ หูเพื่อลดอาการปวดตึง
• พยายามสั่งน้ำมูกเบาๆ ทีละข้าง อย่าสั่งแรงพร้อมกันสองข้าง เพราะจะทำให้แรงดันย้อนเข้าหูมากขึ้น
• พักผ่อนให้เพียงพอเพื่อให้ร่างกายได้จัดการกับการติดเชื้อ
• งดการแคะหูเด็ดขาด เพราะอาจทำให้ช่องหูถลอกหรือติดเชื้อซ้ำซ้อนได้

อาการแบบไหนที่ห้ามรอ ต้องรีบมาพบหมอทันที

ถึงแม้บางรายจะหายเองได้ แต่ถ้าเจออาการเหล่านี้ต้องรีบมาหาหมอทันทีครับ:

• มีอาการปวดหูรุนแรงมากจนนอนไม่ได้
• มีหนองหรือเลือดไหลออกมาจากช่องหูอย่างต่อเนื่อง
• มีอาการเวียนศีรษะ บ้านหมุน หรือเดินเซ
• มีอาการบวมแดงหรือนูนผิดปกติบริเวณหลังใบหู
• ได้ยินเสียงลดลงอย่างรวดเร็วหรือหูดับเฉียบพลัน

ภาวะหูชั้นกลางอักเสบไม่ใช่เรื่องที่ควรปล่อยผ่าน โดยเฉพาะในเด็กเล็กที่ยังสื่อสารได้ไม่ชัดเจน หากสงสัยว่าคนใกล้ตัวมีอาการหูอื้อหรือปวดหูเรื้อรัง การเข้ามาตรวจเช็กความสะอาดของเยื่อแก้วหูจะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจส่งผลกระทบต่อการได้ยินในระยะยาวได้ครับ