ภาวะหูชั้นกลางอักเสบ: เมื่ออาการปวดหูไม่ใช่แค่เรื่องไกลตัว

ทำไมจู่ๆ ถึงรู้สึกปวดหูจี๊ดๆ เหมือนมีอะไรอุดตันอยู่ข้างใน

หลายคนมักมาปรึกษาหมอที่คลินิกด้วยอาการปวดหูอย่างรุนแรง บางครั้งรู้สึกเหมือนหูอื้อ ฟังอะไรไม่ค่อยชัด หรือได้ยินเสียงก้องในหู ซึ่งส่วนใหญ่อาการเหล่านี้มักเกิดขึ้นหลังจากมีอาการหวัดคัดจมูกนำมาก่อน ภาวะหูชั้นกลางอักเสบเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลงหรือมีอาการภูมิแพ้กำเริบ ซึ่งถ้าปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ดูแลให้ถูกวิธี อาจส่งผลกระทบต่อการได้ยินในระยะยาวได้

ภาวะหูชั้นกลางอักเสบเกิดขึ้นได้อย่างไร

โดยปกติแล้วหูชั้นกลางของเราจะมีท่อเล็กๆ ที่เชื่อมต่อกับหลังโพรงจมูก เพื่อช่วยระบายอากาศและปรับความดันในหู แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่เราเป็นหวัด หรือไซนัสอักเสบ เชื้อโรคหรือน้ำมูกจะเข้าไปอุดตันที่ท่อนี้ ทำให้ความดันในหูเสียสมดุล เมื่อเชื้อโรคเกิดการสะสมและติดเชื้อภายใน จึงทำให้เกิดการอักเสบ มีหนอง หรือของเหลวขังอยู่ข้างใน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เรารู้สึกปวดตึงและหูอื้อนั่นเอง

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเรากำลังเจอกับภาวะหูชั้นกลางอักเสบ

อาการส่วนใหญ่ที่พบได้บ่อยและควรสังเกตตัวเอง ได้แก่

• มีอาการปวดหูอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเวลานอนราบจะรู้สึกปวดมากขึ้น
• รู้สึกเหมือนหูอื้อ เหมือนมีน้ำขัง หรือมีอะไรมาอุดตันในหู
• การได้ยินลดลงชั่วคราว
• มีไข้ร่วมด้วยในกรณีที่มีการติดเชื้อรุนแรง
• ในเด็กเล็กอาจมีอาการงอแง ร้องไห้ไม่หยุด หรือดึงรั้งใบหูตัวเองบ่อยๆ

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นก่อนมาพบหมอ

หากอาการเพิ่งเริ่มและยังไม่รุนแรงมาก หมอแนะนำให้ดูแลตัวเองดังนี้

• ใช้ยาแก้ปวดพาราเซตามอลเพื่อบรรเทาอาการปวดและลดไข้ตามปริมาณที่เหมาะสมกับน้ำหนักตัว
• พักผ่อนให้เพียงพอและดื่มน้ำสะอาดมากๆ เพื่อช่วยให้ร่างกายต่อสู้กับการติดเชื้อ
• หลีกเลี่ยงการแคะหูหรือนำน้ำเข้าหูเด็ดขาด เพราะอาจทำให้เกิดการระคายเคืองหรือติดเชื้อซ้ำซ้อน

อาการแบบไหนที่ห้ามรอช้า ต้องรีบมาพบหมอทันที

แม้หลายครั้งอาการจะหายไปได้เอง แต่ถ้าพบสัญญาณเหล่านี้ห้ามละเลยเด็ดขาด

• มีน้ำหนองหรือของเหลวไหลออกมาจากช่องหู
• ปวดหูรุนแรงมากจนไม่สามารถนอนหลับได้
• มีอาการเวียนหัว บ้านหมุน หรือเสียการทรงตัว
• อาการหูอื้อไม่ดีขึ้นภายใน 3-5 วัน หรือรู้สึกว่าการได้ยินแย่ลงอย่างชัดเจน
• มีอาการบวมแดงหรือกดเจ็บที่บริเวณหลังใบหู

การรักษาโดยแพทย์และการป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

เมื่อมาพบหมอ เราจะทำการตรวจภายในช่องหูเพื่อดูสภาพแก้วหู หากพบว่ามีการติดเชื้อแบคทีเรีย หมอจะพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม ซึ่งจำเป็นต้องทานให้ครบตามกำหนดเพื่อป้องกันเชื้อดื้อยา ส่วนการป้องกันในระยะยาว คือการรักษาสุขภาพให้แข็งแรง ล้างจมูกเมื่อมีน้ำมูกมาก และพยายามเลี่ยงการสัมผัสกับผู้ป่วยไข้หวัด เพื่อลดโอกาสที่เชื้อจะลุกลามเข้าสู่หูชั้นกลางนั่นเอง