ภาวะกระเพาะอาหารอุดกั้นจากกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหนาตัว เรื่องใกล้ตัวที่ควรรู้

อาการกินแล้วแน่นท้องผิดปกติ หรือนี่คือสัญญาณของภาวะกระเพาะอาหารอุดกั้นจากกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหนาตัว

หลายคนมักเจอกับอาการกินอาหารเข้าไปแล้วรู้สึกแน่นท้อง เหมือนอาหารไม่ยอมลงไปสักที หรือมีอาการอาเจียนออกมาเป็นเศษอาหารที่กินไปเมื่อหลายชั่วโมงก่อน ทั้งที่ความจริงแล้วเราควรจะย่อยหมดแล้ว อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะอาหารอักเสบทั่วไป แต่อาจมีสาเหตุมาจาก ภาวะกระเพาะอาหารอุดกั้นจากกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหนาตัว ซึ่งเปรียบเสมือนประตูทางออกของกระเพาะอาหารที่ปิดตายจนอาหารผ่านไปไม่ได้

กล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหนาตัว คืออะไรและเกิดขึ้นได้อย่างไร

กระเพาะอาหารของคนเรามีกล้ามเนื้อหูรูดที่ทำหน้าที่เป็นด่านสุดท้าย ก่อนที่อาหารจะผ่านไปยังลำไส้เล็ก ในสภาวะปกติกล้ามเนื้อส่วนนี้จะคลายตัวให้อาหารผ่านไปได้ แต่เมื่อเกิดภาวะที่กล้ามเนื้อส่วนนี้หนาตัวขึ้นจนผิดปกติ ไม่ว่าจะจากการอักเสบเรื้อรัง การทำงานที่ผิดปกติของระบบประสาทที่ควบคุมกล้ามเนื้อ หรือความเสื่อมตามวัย จะส่งผลให้รูเปิดนั้นแคบลง ทำให้อาหารค้างอยู่ในกระเพาะนานเกินความจำเป็น

สัญญาณเตือนที่ร่างกายพยายามบอกเรา

คนไข้ที่มาปรึกษาหมอมักจะมีอาการที่คล้ายคลึงกัน โดยสังเกตได้จากอาการดังต่อไปนี้:

• รู้สึกอิ่มเร็วผิดปกติ หรือแน่นท้องตลอดเวลาแม้กินไปเพียงเล็กน้อย
• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนหลังจากกินอาหารไปแล้วหลายชั่วโมง
• อาเจียนออกมาเป็นอาหารที่ยังย่อยไม่หมด
• น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ตั้งใจ เนื่องจากกินอาหารได้น้อยลง
• มีอาการจุกเสียดบริเวณใต้ลิ้นปี่เป็นประจำ

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยของหมอ เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

เมื่อสงสัยว่ามีภาวะนี้ หมอจะไม่ด่วนสรุปเพียงแค่การซักประวัติ แต่จะทำการตรวจเพิ่มเติมเพื่อให้แน่ใจ:

• การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้น: เพื่อดูสภาพกล้ามเนื้อหูรูดและการทำงานของกระเพาะอาหารโดยตรง
• การเอกซเรย์กลืนแป้ง: เพื่อดูการเคลื่อนตัวของอาหารผ่านกระเพาะอาหารไปยังลำไส้เล็กว่ามีการสะดุดตรงจุดไหนหรือไม่
• การตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง: ในบางกรณีเพื่อดูความหนาของผนังกล้ามเนื้อให้ชัดเจนขึ้น

วิธีรักษาและจัดการเมื่อพบภาวะนี้

การรักษาไม่ได้หมายถึงการผ่าตัดเสมอไป ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ:

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน

หมอมักแนะนำให้แบ่งมื้ออาหารเป็นมื้อเล็กๆ แต่กินบ่อยขึ้น เคี้ยวอาหารให้ละเอียดมากที่สุด และหลีกเลี่ยงอาหารที่มีกากใยสูงหรือเหนียวเกินไปในช่วงที่ยังมีอาการ

การใช้ยาช่วยบีบตัวของกระเพาะอาหาร

ในกรณีที่อาการไม่รุนแรง หมออาจจ่ายยาที่ช่วยกระตุ้นการเคลื่อนตัวของกระเพาะอาหาร หรือยาที่ช่วยลดการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อหูรูดเพื่อให้ผ่านอาหารได้สะดวกขึ้น

การใช้หัตถการทางการแพทย์และการผ่าตัด

หากการรักษาด้วยยาไม่ได้ผล หรือมีการอุดกั้นที่รุนแรง หมออาจพิจารณาการฉีดโบท็อกซ์เพื่อคลายกล้ามเนื้อหูรูด หรือการขยายด้วยบอลลูนผ่านกล้อง หรือในบางรายอาจจำเป็นต้องใช้วิธีผ่าตัดเพื่อแก้ไขจุดที่หนาตัว ทั้งนี้หมอจะประเมินตามความเหมาะสมของสุขภาพร่างกายคนไข้แต่ละรายเป็นหลัก

หากใครกำลังเผชิญกับอาการแน่นท้อง อาเจียนหลังกินอาหารบ่อยๆ อย่าปล่อยทิ้งไว้จนน้ำหนักลดหรือร่างกายทรุดโทรม การมาพบหมอเพื่อหาสาเหตุตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้วางแผนการรักษาได้ง่ายและกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติสุขอีกครั้งครับ