ภาวะกระเพาะอาหารอุดกั้นจากกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหนาตัว: ทำไมกินแล้วอืด อาเจียนบ่อย หาสาเหตุไม่เจอ?

อาการอืดแน่นและอาเจียนหลังกินข้าว สัญญาณเตือนที่มากกว่าแค่กรดไหลย้อน

หลายคนเคยมีประสบการณ์กินอาหารแล้วรู้สึกจุกแน่นที่ยอดอก เหมือนอาหารไม่ย่อย หรือบางรายทานไปได้ไม่กี่คำก็รู้สึกอิ่มแปล้จนต้องอาเจียนออกมา โดยเฉพาะถ้าเคยไปตรวจส่องกล้องกระเพาะอาหารแล้วหมอบอกว่าปกติ หรือพบแค่กรดไหลย้อน แต่กินยาแล้วอาการก็ไม่ดีขึ้น อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะกระเพาะอาหารอุดกั้นจากกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหนาตัว ซึ่งเป็นภาวะที่ประตูทางออกของกระเพาะอาหารก่อนเข้าสู่ลำไส้เล็กทำงานผิดปกติครับ

กล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายกระเพาะคืออะไร และทำไมถึงหนาตัวจนอุดกั้น?

ตามปกติแล้ว กระเพาะอาหารจะมีกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลาย (Pyloric sphincter) ทำหน้าที่เหมือนประตูกั้นระหว่างกระเพาะอาหารกับลำไส้เล็ก เมื่อเราเคี้ยวอาหารและกระเพาะย่อยเสร็จ ประตูนี้จะเปิดออกเพื่อให้อาหารเคลื่อนตัวลงไป แต่ในบางราย กล้ามเนื้อส่วนนี้เกิดการหนาตัวขึ้นผิดปกติหรือมีการบีบตัวที่เกร็งค้างอยู่ตลอดเวลา ทำให้รูเปิดแคบลง อาหารที่ควรจะผ่านไปได้สะดวกจึงเกิดการอุดกั้น เกิดเป็นอาการคลื่นไส้อาเจียนและท้องอืดเรื้อรังตามมา

สัญญาณเตือนแบบไหนที่เข้าข่ายภาวะนี้?

อาการของภาวะนี้มักเลียนแบบโรคกระเพาะหรือกรดไหลย้อนได้แนบเนียนมาก แต่มีจุดสังเกตสำคัญดังนี้

• ทานอาหารปริมาณน้อยแล้วรู้สึกแน่นท้องมากเหมือนกินมาทั้งวัน
• มีอาการคลื่นไส้หรืออาเจียนหลังรับประทานอาหารบ่อยครั้ง
• น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ เพราะทานได้น้อยลง
• อาการแน่นท้องไม่ตอบสนองต่อการใช้ยาลดกรดหรือยาปรับการบีบตัวของกระเพาะอาหารทั่วไป

ตรวจวินิจฉัยอย่างไรให้ชัดเจน?

เนื่องจากอาการนี้ไม่ได้แสดงออกมาให้เห็นง่ายๆ ผ่านการส่องกล้องแบบปกติเสมอไป หมอจะพิจารณาการตรวจเพิ่มเติมเพื่อความแม่นยำ เช่น การส่องกล้องร่วมกับการใช้เครื่องมือวัดแรงบีบตัวของกล้ามเนื้อกระเพาะอาหาร หรือการทำภาพถ่ายทางรังสีด้วยการกลืนแป้ง เพื่อดูว่าอาหารมีการค้างอยู่ในกระเพาะอาหารนานผิดปกติหรือไม่ ซึ่งจะช่วยให้แยกโรคนี้ออกจากโรคกระเพาะทั่วไปได้ชัดเจน

วิธีรักษาเพื่อคืนความสบายให้ระบบทางเดินอาหาร

เมื่อวินิจฉัยพบภาวะกระเพาะอาหารอุดกั้นจากกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายหนาตัว การรักษามีตั้งแต่ระดับเบาไปจนถึงการผ่าตัด

• การปรับพฤติกรรมการทาน: เน้นอาหารอ่อนที่ย่อยง่าย แบ่งมื้อทานเป็นมื้อเล็กๆ แต่บ่อยครั้ง เพื่อลดภาระการทำงานของกระเพาะอาหาร
• การใช้ยา: แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาที่ช่วยคลายกล้ามเนื้อหูรูดเพื่อลดการเกร็งตัว
• การส่องกล้องรักษา: ในปัจจุบันมีเทคนิคการส่องกล้องเพื่อฉีดโบท็อกซ์เข้าที่หูรูด หรือการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อคลายกล้ามเนื้อ (G-POEM) ซึ่งเป็นการรักษาที่ได้ผลดีและแผลเล็กมาก

หากใครกำลังเผชิญกับอาการท้องอืดอาเจียนเรื้อรัง ลองสังเกตพฤติกรรมตนเองดูนะครับ และอย่าปล่อยทิ้งไว้จนน้ำหนักลดหรือร่างกายขาดสารอาหาร การมาปรึกษาแพทย์เพื่อหาต้นตอที่แท้จริงจะช่วยให้เรากลับมามีความสุขกับการรับประทานอาหารได้อีกครั้งครับ