โรคโควิด-19 และอาการลองโควิดในเด็ก: สิ่งที่พ่อแม่ควรเฝ้าระวัง

ลูกหายจากโควิดแล้ว ทำไมยังดูไม่เหมือนเดิม

หลายครอบครัวคงเคยผ่านช่วงเวลาที่ลูกน้อยติดเชื้อโควิด-19 มาแล้ว ซึ่งโดยส่วนใหญ่เด็กมักจะมีอาการไม่รุนแรงหรือหายดีในเวลาไม่นาน แต่คุณพ่อคุณแม่หลายท่านเริ่มตั้งข้อสังเกตว่า หลังจากที่ลูกหายจากเชื้อไปสักระยะหนึ่งแล้ว ทำไมเจ้าตัวเล็กถึงยังดูเพลียๆ ไอแห้งๆ หรือดูไม่มีสมาธิเหมือนก่อนป่วย อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องคิดไปเอง แต่มันคือกลุ่มอาการที่เรียกว่า ลองโควิด (Long COVID) ซึ่งพบได้ในเด็กเช่นเดียวกับผู้ใหญ่ครับ

ทำความรู้จักอาการลองโควิดในเด็กให้มากขึ้น

คำว่า ลองโควิด คือภาวะที่ร่างกายยังคงแสดงอาการบางอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าจะตรวจไม่พบเชื้อไวรัสในร่างกายแล้ว โดยทั่วไปหากเด็กยังมีอาการต่อเนื่องเกิน 4 สัปดาห์หลังจากติดเชื้อไปแล้ว เราอาจต้องเริ่มมองหาภาวะนี้ โดยอาการที่พบได้บ่อยในเด็กมีดังนี้

• อาการทางกาย: เหนื่อยง่าย เพลียตลอดเวลา ปวดหัวบ่อย หรือมีอาการไอเรื้อรังที่หาสาเหตุอื่นไม่ได้
• อาการทางใจและสมอง: เด็กบางคนอาจมีปัญหาเรื่องสมาธิสั้นลง ความจำไม่ดีเหมือนเก่า หรือมีอาการวิตกกังวลและนอนหลับยากขึ้น
• อาการทางระบบอื่นๆ: ใจสั่น หรือรู้สึกเจ็บหน้าอกเวลาทำกิจกรรมที่เคยทำได้ปกติ

สังเกตอย่างไรว่าลูกเข้าข่ายลองโควิด

เราไม่สามารถตรวจเลือดหรือสแกนร่างกายเพื่อวินิจฉัยลองโควิดได้โดยตรงครับ การวินิจฉัยส่วนใหญ่จึงมาจากการที่คุณพ่อคุณแม่ช่วยสังเกตความเปลี่ยนแปลงของลูกเป็นหลัก ให้ลองเปรียบเทียบพฤติกรรมก่อนป่วยกับหลังป่วย หากลูกดูอ่อนแรงลงอย่างชัดเจน ไม่สามารถทำกิจกรรมที่เคยชอบได้นานเท่าเดิม หรือมีอาการไอและปวดศีรษะแบบเป็นๆ หายๆ ให้จดบันทึกอาการเหล่านั้นไว้เพื่อนำมาปรึกษาแพทย์

วิธีดูแลและช่วยให้ลูกกลับมาแข็งแรงเหมือนเดิม

หากคุณสงสัยว่าลูกมีภาวะลองโควิด อย่าเพิ่งตื่นตระหนกครับ ส่วนใหญ่แล้วอาการเหล่านี้มักจะค่อยๆ ดีขึ้นและหายไปเองได้หากได้รับการดูแลที่เหมาะสม

• ให้เวลาลูกฟื้นฟูร่างกาย: การพักผ่อนให้เพียงพอเป็นเรื่องสำคัญที่สุด อย่าเพิ่งรีบเร่งให้ลูกกลับไปทำกิจกรรมหนักๆ ในทันที
• โภชนาการที่ดี: เน้นอาหารที่มีประโยชน์ ครบ 5 หมู่ เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารไปซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
• หมั่นสังเกตอาการผิดปกติ: หากลูกมีอาการเหนื่อยหอบรุนแรง เจ็บหน้าอก หรือมีไข้กลับมาอีกครั้ง ไม่ควรปล่อยไว้ ควรรีบพาลูกมาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินความผิดปกติของหัวใจและปอดเพิ่มเติม

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปพบหมอ

แม้ลองโควิดส่วนใหญ่จะค่อยๆ หายได้เอง แต่มีบางสถานการณ์ที่คุณพ่อคุณแม่ไม่ควรนิ่งนอนใจ ได้แก่ เมื่อลูกมีอาการเหนื่อยง่ายจนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็ว หรือมีภาวะทางอารมณ์ที่เปลี่ยนไปอย่างมากจนควบคุมไม่ได้ แพทย์จะช่วยประเมินว่าอาการเหล่านี้เกิดจากลองโควิดจริงๆ หรือมีโรคอื่นแฝงอยู่ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าลูกน้อยจะได้รับการดูแลอย่างถูกจุดและปลอดภัยครับ