ลูกกินนมแล้วท้องอืด ผื่นขึ้น: เช็คให้ชัวร์ว่านี่คือภาวะแพ้อาหารหรือแพ้นมวัวกันแน่

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนพาเจ้าตัวเล็กมาปรึกษาที่คลินิกด้วยอาการคล้ายๆ กันครับ เริ่มจากลูกน้อยกินนมแล้วงอแง ท้องอืด มีผื่นแดงขึ้นตามตัว หรือบางคนถ่ายเป็นมูกเลือด ทำเอาคุณพ่อคุณแม่เครียดและกังวลใจไปตามๆ กัน คำถามยอดฮิตที่หมอได้ยินบ่อยที่สุดคือ ลูกกำลังเผชิญกับภาวะแพ้อาหารหรือแพ้นมวัวอยู่หรือเปล่า?

ในฐานะหมอเด็ก วันนี้อยากชวนคุณพ่อคุณแม่มาทำความเข้าใจเรื่องนี้กันแบบง่ายๆ เหมือนนั่งคุยกันที่ห้องตรวจ เพื่อที่เราจะได้สังเกตอาการของลูกรักได้อย่างถูกต้อง และรับมือได้อย่างมั่นใจครับ

แยกให้ออกระหว่างแพ้นมวัวกับการแพ้น้ำตาลแลคโตส

ก่อนอื่นหมอขอเคลียร์ความเข้าใจที่มักสับสนกันบ่อยก่อนครับ ระหว่างแพ้นมวัวกับย่อยน้ำตาลแลคโตสไม่ได้ อาการสองอย่างนี้ไม่เหมือนกันเลย

การแพ้นมวัว เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเข้าใจผิดว่าโปรตีนในนมวัวเป็นสิ่งแปลกปลอม จึงพยายามขับออก ทำให้เกิดอาการแพ้ตามอวัยวะต่างๆ เช่น ผื่นขึ้น หายใจมีเสียงหวีด หรือระบบทางเดินอาหารอักเสบ ซึ่งอันตรายกว่า

ส่วนอาการย่อยน้ำตาลแลคโตสไม่ได้ เกิดจากร่างกายขาดเอนไซม์ย่อยน้ำตาลในนม ทำให้มีอาการท้องอืด ผายลมบ่อย หรือท้องเสียหลังจากดื่มนม แต่ไม่มีผื่นหรืออาการทางภูมิคุ้มกันร่วมด้วยครับ

สังเกตอาการเตือนเมื่อลูกแพ้นมวัว

อาการของภาวะแพ้อาหารหรือแพ้นมวัวในเด็กแต่ละคนจะไม่เหมือนกัน บางคนแสดงอาการเร็ว แต่บางคนก็แสดงอาการช้าจนคุณพ่อคุณแม่คาดไม่ถึง ลองเช็กลูกน้อยดูว่ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วยหรือไม่

• ทางผิวหนัง: มีผื่นแดงคันตามหน้า แก้ม หรือลำตัว ลมพิษ หรือผิวแห้งอักเสบบริเวณข้อพับ
• ทางเดินอาหาร: แหวะนมบ่อย ท้องอืด ร้องกวนโคลิก อาเจียนพุ่ง หรือที่น่ากลัวคือมีเลือดปนในอุจจาระ
• ทางเดินหายใจ: หายใจมีเสียงครืดคราด คัดจมูกเรื้อรัง หรือมีน้ำใสไหลตลอดเวลาโดยไม่ใช่หวัด

ถ้ารู้ว่าลูกแพ้จริงๆ คุณหมอจะมีแนวทางดูแลอย่างไร

เมื่อตรวจวินิจฉัยแน่ชัดแล้วว่าลูกน้อยแพ้นมวัว สิ่งแรกที่ต้องทำคือการงดนมวัวและผลิตภัณฑ์จากนมวัวทั้งหมดอย่างเด็ดขาดครับ

สำหรับคุณแม่ที่ให้นมบุตรเอง คุณแม่จะต้องงดทานนมวัว เนย ชีส และผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของนมวัวด้วย เพราะโปรตีนบางส่วนสามารถส่งผ่านทางน้ำนมแม่ไปสู่ลูกได้ ส่วนน้องที่ทานนมผง คุณหมอจะพิจารณาเปลี่ยนเป็นนมสูตรพิเศษ เช่น นมสูตรไฮโดรไลซ์อย่างเข้มข้น หรือนมสูตรกรดอะมิโน ซึ่งโปรตีนจะถูกย่อยจนชิ้นเล็กมากจนภูมิคุ้มกันไม่จับว่าเป็นสิ่งแปลกปลอม

ลูกจะหายจากอาการแพ้นมวัวไหม หรือต้องเป็นไปตลอดชีวิต

ข่าวดีคือเด็กส่วนใหญ่ที่แพ้นมวัวในวัยทารก จะค่อยๆ Evolve หรือพัฒนาระบบภูมิคุ้มกันให้โตขึ้นจนหายแพ้ได้เองเมื่ออายุประมาณ 2 ถึง 3 ขวบครับ

ดังนั้น คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องกังวลจนเกินไป ระหว่างนี้ขอให้ปรึกษาคุณหมอเพื่อประเมินอาการเป็นระยะ และอย่าเพิ่งทดลองให้ลูกกลับมาทานนมวัวเองเด็ดขาด จนกว่าจะถึงเวลาที่เหมาะสมและอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ครับ