ความสำคัญของการฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบเอและบีในผู้สูงอายุที่เป็นโรคตับ

หลายครั้งเวลาที่คนไข้โรคตับเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจ มักจะกังวลเรื่องการกินอาหาร การพักผ่อน หรือยาบำรุงต่างๆ แต่มีเรื่องสำคัญอีกเรื่องหนึ่งที่หมอมักจะหยิบยกขึ้นมาคุยด้วยเสมอ นั่นคือเรื่องของการป้องกันตับจากการติดเชื้อซ้ำซ้อน โดยเฉพาะโรคไวรัสตับอักเสบเอและบี ซึ่งเปรียบเสมือนภัยเงียบที่น่ากลัวมากๆ สำหรับผู้สูงอายุที่มีโรคตับอยู่เดิมแล้ว

ทำไมคนเป็นโรคตับถึงต้องระวังไวรัสตับอักเสบเอและบีเป็นพิเศษ?

ลองนึกภาพตามง่ายๆ นะครับว่า ตับของผู้สูงอายุที่มีภาวะโรคตับเรื้อรังอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นไขมันพอกตับ ตับอักเสบเรื้อรัง หรือตับแข็ง เปรียบเสมือนบ้านที่กำลังมีรอยร้าวอยู่ ถ้ามีกองไฟเล็กๆ มาสุมเพิ่ม บ้านหลังนั้นก็มีโอกาสทรุดตัวลงได้เร็วกว่าปกติ การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซ้ำเข้าไปอีกตัว เปรียบเสมือนการเติมเชื้อไฟลงบนกองเพลิง ทำให้ตับที่อ่อนแออยู่แล้วเกิดการอักเสบรุนแรงเฉียบพลัน จนอาจนำไปสู่ภาวะตับวายที่อันตรายถึงชีวิตได้ในเวลาอันสั้น

รู้จักความต่างของไวรัสตับอักเสบเอและบี กับความเสี่ยงที่ผู้สูงอายุต้องรู้

ไวรัสตับอักเสบทั้งสองตัวนี้มีความร้ายกาจที่แตกต่างกันออกไป แต่ส่งผลเสียต่อตับโดยตรงเหมือนกัน

• ไวรัสตับอักเสบเอ: มักติดต่อผ่านทางอาหารและน้ำดื่มที่ไม่สะอาด ผู้สูงอายุติดเชื้อแล้วมักมีอาการรุนแรงกว่าคนหนุ่มสาว มีอาการตัวเหลืองตาเหลืองได้ง่าย และฟื้นตัวได้ช้ามาก
• ไวรัสตับอักเสบบี: ติดต่อทางเลือดและสารคัดหลั่ง หากผู้สูงอายุที่เป็นโรคตับอยู่แล้วมาติดเชื้อตัวนี้เพิ่ม มีโอกาสสูงมากที่จะกลายเป็นโรคตับอักเสบเรื้อรังและพัฒนาไปเป็นมะเร็งตับในอนาคต

ทำไมต้องการฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบเอและบี ในมุมมองของแพทย์

ในเมื่อเราไม่สามารถคาดเดาความสะอาดของอาหารนอกบ้านได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ และบางครั้งเชื้อโรคก็อยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด ความสำคัญของการฉีดวัคซีนป้องกันจึงเป็นเกราะคุ้ม 1 ชั้นที่ปลอดภัยและคุ้มค่าที่สุดสำหรับการลงทุนด้านสุขภาพ

การฉีดวัคซีนช่วยกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาต่อ ความสำคัญของการฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสเหล่านี้ ทำให้ต่อให้ร่างกายไปรับเชื้อเข้ามาจริงๆ ภูมิคุ้มกันที่เราสร้างไว้ก็จะช่วยจัดการกับเชื้อโรคไม่ให้เข้าไปทำลายเซลล์ตับที่เหลืออยู่ ลดความเสี่ยงของการเกิดตับวายเฉียบพลันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ขั้นตอนการเตรียมตัวและสิ่งที่คุณหมออยากให้สังเกตก่อนฉีด

ก่อนที่ผู้สูงอายุจะรับวัคซีน หมอจะทำการเจาะเลือดตรวจดูสภาพการทำงานของตับ และตรวจดูว่าเคยได้รับเชื้อหรือมีภูมิคุ้มกันอยู่แล้วหรือยัง เพื่อจะได้เลือกชนิดของวัคซีนและกำหนดปริมาณได้อย่างเหมาะสมที่สุด คนไข้ไม่ต้องกังวลเรื่องผลข้างเคียงส่วนใหญ่ เพราะมักจะมีแค่ไข้ต่ำๆ หรือปวดบวมบริเวณที่ฉีดเล็กน้อย ซึ่งหายได้เองในไม่กี่วัน

คำแนะนำจากหมอ: ปกป้องตับตั้งแต่วันนี้ก่อนที่จะสายเกินไป

โรคตับเป็นโรคที่ถ้าดูแลดี ตับก็ยังพอมีเรี่ยวแรงทำงานต่อไปได้ยาวนาน แต่ถ้าปล่อยให้มีอะไรมากระทบกระเทือนซ้ำเติม โอกาสกลับมาจะยากขึ้นมาก การพาคุณพ่อคุณแม่หรือผู้สูงอายุที่บ้านมาปรึกษาแพทย์เรื่องการฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบเอและบี จึงเป็นการตัดไฟตั้งแต่ต้นลมที่ชาญฉลาดที่สุด ลองปรึกษาแพทย์ประจำตัวดูนะครับว่าสภาพร่างกายตอนนี้พร้อมสำหรับการรับวัคซีนหรือยัง เพื่อความปลอดภัยและสุขภาพตับที่อยู่กับเราไปนานๆ