ปวดท้องเรื้อรังแบบนี้ ใช่พยาธิใบไม้ในตับหรือเปล่า?

ทำไมจู่ๆ ถึงปวดท้องเรื้อรัง ทั้งที่ไม่ได้เป็นโรคกระเพาะ

หลายคนมักคุ้นเคยกับการปวดท้องแล้วคิดว่าเป็นโรคกระเพาะหรือกรดไหลย้อน แต่หากลองสังเกตดูว่าอาการปวดมักจะจุกแน่นบริเวณใต้ชายโครงขวา หรือปวดตื้อๆ ลึกๆ ที่บริเวณลิ้นปี่เป็นเวลานานโดยไม่ยอมหายขาด บางครั้งอาจเป็นสัญญาณเตือนว่าเจ้าพยาธิใบไม้ในตับกำลังแอบเข้ามาอาศัยอยู่ในร่างกายเราโดยไม่รู้ตัว

พยาธิใบไม้ในตับเข้ามาอยู่ในร่างกายเราได้ยังไง

ต้นตอของเรื่องนี้หนีไม่พ้นเมนูอาหารยอดฮิตอย่าง ปลาส้ม ปลาร้าดิบ หรือก้อยปลาแบบสุกๆ ดิบๆ เมื่อเราทานอาหารที่ผ่านการปรุงไม่สุกเหล่านั้น ตัวอ่อนของพยาธิจะเดินทางผ่านทางเดินอาหาร เข้าไปฝังตัวและเจริญเติบโตอยู่ในท่อน้ำดีภายในตับของเรา พยาธิเหล่านี้ไม่ได้อยู่นิ่งๆ แต่มันจะคอยดูดกินน้ำดีและคอยขัดขวางการไหลเวียนของน้ำดี ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังภายในตับ

สัญญาณเตือนที่ร่างกายพยายามบอกเรา

อาการปวดท้องเรื้อรังจากพยาธิในตับมักมาคู่กับความรู้สึกไม่สบายตัวแบบเรื้อรัง หากปล่อยทิ้งไว้นานจนเกิดการอักเสบที่มากขึ้น เราอาจมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย

• แน่นท้อง จุกเสียดใต้ชายโครงขวาเป็นพักๆ
• มีอาการท้องอืด ท้องเฟ้อบ่อยครั้งโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• บางรายอาจมีอาการดีซ่าน คือตาเหลือง ตัวเหลือง หรือปัสสาวะมีสีเข้มผิดปกติ
• น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุและรู้สึกอ่อนเพลียเรื้อรัง

ถ้าปล่อยทิ้งไว้จนเป็นนิสัยจะเกิดอะไรขึ้น

ความน่ากลัวของการมีพยาธิในตับไม่ได้อยู่ที่อาการปวดท้องเท่านั้น แต่คือการที่พยาธิคอยทำร้ายท่อน้ำดีและเนื้อตับของเราอย่างช้าๆ การอักเสบเรื้อรังติดต่อกันหลายปีอาจกระตุ้นให้เกิดพังผืดในท่อน้ำดี ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งท่อน้ำดีได้ในอนาคต ดังนั้นการตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ จึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดในการรักษา

วิธีตรวจเช็กให้ชัวร์ก่อนสายเกินไป

หากมีอาการปวดท้องเรื้อรังและมีความเสี่ยงจากการทานอาหารดิบ สิ่งแรกที่ควรทำคือการปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด โดยวิธีที่นิยมคือ

• การตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิ
• การตรวจเลือดเพื่อดูการทำงานของตับ หรือดูภูมิคุ้มกันต่อพยาธิ
• การทำอัลตราซาวด์ตับและท่อน้ำดีเพื่อดูความผิดปกติหรือนิ่วในท่อน้ำดีที่อาจเกิดจากพยาธิ

ปรับพฤติกรรมวันนี้ เพื่อตับที่แข็งแรงในวันหน้า

วิธีป้องกันที่ดีที่สุดคือการตัดวงจรชีวิตพยาธิด้วยการทานอาหารที่ปรุงสุกด้วยความร้อนเพียงอย่างเดียว งดทานปลาน้ำจืดดิบทุกชนิด และดูแลเรื่องสุขอนามัยในการกิน หากใครมีอาการปวดท้องเรื้อรังที่ไม่หายสักที แนะนำให้ลองมาตรวจวินิจฉัยเพื่อหาต้นตอให้แน่ชัด เพราะการรักษาพยาธิในตับทำได้ไม่ยากและช่วยลดความเสี่ยงโรคร้ายที่อาจตามมาได้มหาศาล