อาการปวดท้องเรื้อรังจากพยาธิในตับ: เรื่องใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม

หลายคนที่มาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการแน่นท้องหรือจุกเสียดแถวชายโครงขวามานาน โดยหาสาเหตุไม่เจอเสียที บางคนคิดว่าเป็นโรคกระเพาะหรือกรดไหลย้อน กินยาเท่าไหร่ก็ไม่หายขาด จนกระทั่งคุณหมอส่งตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้องถึงได้เจอต้นเหตุที่แท้จริง ซึ่งบ่อยครั้งมาจากเจ้าตัวร้ายที่แอบอาศัยอยู่ในตับของเรา นั่นคือพยาธิใบไม้ในตับนั่นเองครับ

สัญญาณเตือนแบบไหน ที่บอกว่าอาการปวดท้องเรื้อรังอาจมาจากตับ

อาการปวดท้องจากพยาธิในตับมักจะไม่ได้รุนแรงแบบเฉียบพลันเหมือนไส้ติ่งอักเสบ แต่จะเป็นความรู้สึกอึดอัดแน่นๆ บริเวณใต้ชายโครงด้านขวา บางครั้งอาจมีอาการคลื่นไส้ ท้องอืด ท้องเฟ้อ เรอเปรี้ยว ร่วมด้วยจนทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นโรคระบบทางเดินอาหารทั่วไป หากปล่อยทิ้งไว้เรื้อรังโดยไม่รักษา อาการจะเริ่มหนักขึ้น เริ่มมีไข้ต่ำๆ ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่าตับเริ่มอักเสบหรือท่อน้ำดีเริ่มมีปัญหาแล้ว

พยาธิแอบเข้าไปอยู่ในตับของเราได้อย่างไร

เส้นทางชีวิตของเจ้าพยาธิพวกนี้มักจะมาจานอาหารโปรดของเราครับ โดยเฉพาะเมนูปลาดิบ ปลาหมัก หรือปลาส้มที่ปรุงไม่สุก โดยตัวอ่อนของพยาธิที่อยู่ในเนื้อปลาจะเดินทางผ่านกระเพาะอาหาร เจาะทะลุผนังลำไส้ และขึ้นไปฝังตัวเจริญเติบโตอยู่ในท่อน้ำดีภายในตับ เมื่อพวกมันไปอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ก็จะไปสร้างความระคายเคือง เกิดการอักเสบเรื้อรัง ท่อน้ำดีตีบตัน และอาจพัฒนาไปเป็นมะเร็งท่อน้ำดีได้ในระยะยาวหากปล่อยไว้หลายปี

วิธีตรวจเช็กให้ชัวร์ว่าตับมีเจ้าพยาบิตัวร้ายซ่อนอยู่หรือไม่

เมื่อมาพบแพทย์ด้วยอาการปวดท้องเรื้อรังที่ไม่หายสักที ขั้นตอนการวินิจฉัยจะไม่ใช่แค่การนอนราบแล้วกดท้องดูเท่านั้นครับ คุณหมอจำเป็นต้องเจาะเลือดดูการทำงานของตับ ตรวจหาภูมิคุ้มกันต่อพยาธิ และที่สำคัญที่สุดคือการทำอัลตราซาวด์ช่องท้องหรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ซึ่งจะทำให้เห็นสภาพของท่อน้ำดีและเนื้อตับได้อย่างชัดเจนว่ามีความผิดปกติหรือมีเจ้าพยาบIอาศัยอยู่หรือไม่

วิธีรักษาและการดูแลตัวเองเมื่อพบพยาธิในตับ

ข่าวดีคือโรคนี้รักษาให้หายขาดได้ด้วยการใช้ยาฆ่าพยาธิ ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้ประเมินปริมาณและระยะเวลาในการกินยาที่เหมาะสมตามอาการของผู้ป่วยแต่ละราย นอกจากนี้ สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน เลิกกินอาหารดิบๆ สุกๆ และพยายามเลือกกินอาหารที่ปรุงสุกด้วยความร้อนสะอาดอยู่เสมอ เพื่อป้องกันไม่ให้พยาธิกลับมาเข้าสู่ร่างกายซ้ำอีก

ปรับพฤติกรรมอย่างไรไม่ให้พยาธิกลับมาเยือนตับอีก

การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอครับ หัวใจสำคัญคือการตัดวงจรชีวิตของพยาธิ เริ่มต้นง่ายๆ ด้วยการงดเมนูลาบปดิบ ปลาส้ม หรือปลาร้าดิบที่ไม่ได้ผ่านความร้อนสูง หากจะทานต้องมั่นใจว่าสุกจริง นอกจากนี้การช่วยกันรักษาสุขอนามัยที่ดี ไม่ขับถ่ายลงแหล่งน้ำธรรมชาติ ก็ช่วยลดการแพร่กระจายของไข่พยาธิในธรรมชาติได้อย่างยั่งยืนด้วยครับ