ตื่นนอนแล้วขยับขาไม่ได้ดั่งใจ: ทำไมถึงมีอาการข้อเข่าติดแข็งในตอนเช้า

หลายคนคงเคยตื่นนอนขึ้นมาในตอนเช้า พอจะก้าวขาลงจากเตียงกลับพบว่าหัวเข่ามันแข็งทื่อ ขยับงอได้ยาก หรือรู้สึกฝืดเคืองเหมือนข้อต่อไม่ได้ใช้นานจนเป็นสนิม ต้องนั่งนิ่งๆ คอยนวดคอยคลึงอยู่พักใหญ่กว่าจะเริ่มเดินได้ปกติ อาการแบบนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกและมักสร้างความกังวลใจให้กับหลายคนไม่น้อย

ตื่นมาแล้วเข่าฝืด ขยับยาก เกิดจากอะไรกันแน่

เวลาที่เรานอนหลับพักผ่อนยาวๆ หลายชั่วโมง ร่างกายจะอยู่นิ่งในท่าเดิมเป็นเวลานาน ส่งผลให้ของเหลวที่ทำหน้าที่หล่อลื่นภายในข้อเข่ามีความหนืดเพิ่มขึ้น ประกอบกับกล้ามเนื้อและเอ็นรอบข้อต่อไม่ได้ขยับเขยื้อน จึงทำให้เกิดความตึงตัวสะสม เมื่อตื่นขึ้นมาแล้วพยายามขยับทันทีจึงรู้สึกเหมือนข้อเข่าติดแข็ง ซึ่งโดยทั่วไปอาการนี้อาจเกิดขึ้นได้กับคนทุกวัย แต่ถ้าเป็นบ่อยและใช้เวลานานกว่าจะคลาย อาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายที่บอกว่าข้อเข่าเริ่มมีปัญหา

ความต่างของอาการข้อเข่าติดแข็งที่ต้องสังเกต

อาการข้อเข่าติดแข็งในตอนเช้าสามารถบอกโรคเบื้องต้นได้จากการสังเกตระยะเวลาที่เป็น:

• เป็นแค่ไม่กี่นาทีแล้วหายไป: มักเกิดจากภาวะข้อเข่าเสื่อมทั่วไปตามอายุการใช้งาน หรือการใช้งานข้อหนักเกินไปในวันก่อนหน้า
• เป็นนานเกินครึ่งชั่วโมงขึ้นไป: แบบนี้ต้องระวังโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ หรือกลุ่มโรคข้ออักเสบเรื้อรังที่มีการอักเสบของเยื่อหุ้มข้อร่วมด้วย

เช็กให้ชัวร์ว่าเข่าติดแข็งแบบไหนควรระวังเป็นพิเศษ

นอกจากอาการตึงแข็งในตอนเช้าแล้ว ลองสำรวจตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วยหรือไม่ เพราะมันคือสัญญาณที่ร่างกายกำลังฟ้องว่าข้อเข่ากำลังอักเสบ

• มีอาการบวม ร้อน บริเวณรอบข้อเข่า
• ได้ยินเสียงกรอบแกรบหรือรู้สึกกระดูกเสียดสีกันเวลาขยับ
• เหยียดขาหรือพับเข่าได้ไม่สุดเหมือนเดิม
• ปวดแปล๊บเวลาเดินขึ้นลงบันไดหรือลุกจากเก้าอี้

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อลดอาการเข่าฝืดตอนเช้า

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวันช่วยลดความรุนแรงของอาการข้อเข่าติดแข็งในตอนเช้าได้ดีมาก เริ่มต้นจากการขยับข้อเข่าเบาๆ บนเตียงก่อนลุกขึ้นยืนสักสองถึงสามนาที เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและกระจายน้ำหล่อลื่นในข้อ หลีกเลี่ยงการนั่งพับเพียบหรือนั่งยองๆ เป็นเวลานาน และควบคุมน้ำหนักตัวไม่ให้เกินเกณฑ์ เพื่อลดภาระการแบกรับน้ำหนักของข้อเข่าทั้งสองข้าง

อาการแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์ทันที

หากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการข้อเข่าติดแข็งในตอนเช้ายังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการแย่ลงเรื่อยๆ จนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น เดินลำบากมาก มีไข้ร่วมกับข้อบวมแดง หรือเข่าทรุดเวลาเดิน แนะนำให้มาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด เพราะการปล่อยทิ้งไว้อาจทำให้ผิวข้อสึกหรอรุนแรงและรักษาได้ยากขึ้นในอนาคต