เตือนภัย! อาผลข้างเคียงจากการใช้ยาแก้อักเสบกลุ่มเอ็นเสด ที่หลายคนมองข้าม

เรื่องเล่าจากห้องตรวจ เมื่อยาแก้ปวดกลายเป็นดาบสองคม

เวลาปวดหลัง ปวดข้อ หรือปวดประจำเดือน หลายคนมักจะหยิบยาแก้ปวดอักเสบกลุ่มเอ็นเสด หรือที่เรียกสั้นๆ ว่ายา NSAIDs มากินเพราะหวังผลให้หายปวดอย่างรวดเร็ว แต่รู้ไหมว่าการกินยาเหล่านี้ติดต่อกันนานเกินไป หรือกินโดยไม่ระวัง อาจนำพาโรคภัยไข้เจ็บอื่นๆ มาสู่ร่างกายโดยไม่รู้ตัว

ยาเอ็นเสด (NSAIDs) คืออะไร และทำงานอย่างไรในร่างกาย?

ยากลุ่มนี้คือยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ตัวอย่างที่คุ้นเคยกันดีก็เช่น ไอบูโพรเฟน ไดโคลฟีแนก หรือเซเลค็อกซิบ กลไกการทำงานของยาคือการไปยับยั้งเอนไซม์ที่สร้างสารอักเสบในร่างกาย ทำให้หายปวดและลดบวมได้ดี แต่ปัญหาคือเอนไซม์ตัวเดียวกันนี้ทำหน้าที่ปกป้องเยื่อบุกระเพาะอาหารและช่วยเรื่องการไหลเวียนเลือดไปที่ไตด้วย เมื่อโดนยาไปกดไว้ ผลกระทบจึงมักจะตกอยู่ที่สองอวัยวะนี้เป็นหลัก

เตือนภัย อาผลข้างเคียงจากการใช้ยาแก้อักเสบ ที่พบบ่อยและอันตราย

ผลข้างเคียงจากการใช้ยานี้มีตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยไปจนถึงเรื่องใหญ่ที่ต้องหามส่งโรงพยาบาล มาดูกกันว่ามีอะไรบ้างที่คุณต้องระวังเป็นพิเศษ

ภัยเงียบต่อกระเพาะอาหารและลำไส้

อาการปวดท้อง จุกเสียด แน่นท้อง หรือแสบร้อนกลางอก คือสิ่งแรกๆ ที่คนไข้มักจะบ่นให้ฟังหลังจากกินยาติดกันหลายวัน หนักเข้าอาจทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร เลือดออกในทางเดินอาหาร อาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายอุจจาระดำปี๋ ซึ่งอันตรายถึงชีวิต

ผลกระทบต่อการทำงานของไต

ไตทำหน้าที่กรองของเสีย เมื่อเลือดไปเลี้ยงไตลดลงจากการกินยาเอ็นเสด ไตจะทำงานหนักขึ้น ส่งผลให้เกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน หรือในระยะยาวอาจทำให้ไตเสื่อมถาวรได้ สังเกตได้จากอาการขาบวม ปัสสาวะน้อยลง หรือตัวบวมขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ความเสี่ยงเรื่องโรคหัวใจและหลอดเลือด

การใช้ยาบางตัวในกลุ่มนี้ติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงเรื่องความดันโลหิตสูง เกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือด ทำให้มีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจวายหรืออัมพฤกษ์อัมพาตเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในผู้สูงอายุหรือคนที่มีโรคประจำตัวอยู่แล้ว

กินยาอย่างไรให้ปลอดภัย ห่างไกลผลข้างเคียง

ถ้ามีความจำเป็นต้องใช้ยาจริงๆ มีแนวทางปฏิบัติง่ายๆ ที่ช่วยเซฟร่างกายของเราได้ดังนี้ครับ

• กินหลังอาหารทันทีและดื่มน้ำตามมากๆ เพื่อลดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร
• ใช้ยาในขนาดที่ต่ำที่สุดและระยะเวลาสั้นที่สุดเท่าที่จะทำได้
• หลีกเลี่ยงการซื้อยามากินเองติดต่อกันเป็นเวลานาน หากเกินหนึ่งสัปดาห์ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
• ห้ามกินยาหลายตัวในกลุ่มเดียวกันซ้ำซ้อนกัน เพราะจะเพิ่มความเสี่ยงทวีคูณ
• ผู้สูงอายุ ผู้มีโรคประจำตัวโรคไต โรคหัวใจ หรือโรคกระเพาะ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาทุกครั้ง

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรหยุดยาแล้วรีบหาหมอทันที

หากคุณกำลังกินยาเหล่านี้อยู่แล้วมีอาการปวดท้องรุนแรง ถ่ายอุจจาระเป็นสีดำ อาเจียนเป็นเลือด หายใจลำบาก แน่นหน้าอก หน้ามืดเป็นลม หรือตัวบวมผิดปกติ ขอให้หยุดกินยาทันทีและรีบมาพบแพทย์โดยด่วน อย่าปล่อยทิ้งไว้เพราะอาจสายเกินแก้