เวลาที่ตรวจคนไข้ที่คลินิก ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ที่มีอาการท้องเสีย เป็นหวัด หรือตาแดง สิ่งหนึ่งที่หมอมักจะถามเสมอคือ ช่วงนี้ได้สังเกตตัวเองไหมว่าเราใช้มือไปจับอะไรมาบ้าง แล้วล้างมือก่อนหยิบอาหารเข้าปากหรือยัง หลายคนอาจจะคิดว่าการล้างมือเป็นเรื่องเด็กๆ ที่ใครก็ทำเป็น แต่จากประสบการณ์ที่ตรวจคนไข้มานาน หมอบอกได้เลยว่า เก้าสิบเปอร์เซ็นต์ของคนเรามักจะล้างมือไม่สะอาดพอ เชื้อโรคและไวรัสตัวร้ายจึงยังแอบซ่อนอยู่ตามซอกเล็บและง่ามนิ้ว พร้อมที่จะเข้าสู่ร่างกายเราได้ตลอดเวลา
ทำไมมือของเราถึงเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคชั้นดีในแต่ละวัน
ในชีวิตประจำวันของเรา มือคืออวัยวะที่เราใช้สัมผัสสิ่งรอบตัวมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นราวบันไดรถไฟฟ้า ลูกบิดประตู หน้าจอโทรศัพท์มือถือ หรือแม้แต่เงินสด สิ่งเหล่านี้เต็มไปด้วยเชื้อโรค มองไม่ด้วยตาเปล่า เมื่อเราเอามือไปจับสิ่งของเหล่านั้นแล้วเผลอมาขยี้ตา แคะจมูก หรือหยิบขนมเข้าปาก เชื้อโรคก็จะเดินทางเข้าสู่ร่างกายอย่างง่ายดาย นี่คือเหตุผลว่าทำไมโรคทางเดินอาหารและทางเดินหายใจหลายชนิดถึงแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว การมีมาตรการการล้างมือที่ถูกวิธีเพือสุขภาพที่ดี จึงเป็นเกราะป้องกันด่านแรกที่ทรงพลังที่สุดและลงทุนน้อยที่สุด
ขั้นตอนการล้างมือ 7 ขั้นตอนแบบสดยอดที่หลายคนมักทำผิด
การล้างมือด้วยน้ำเปล่าอย่างเดียวไม่สามารถกำจัดเชื้อโรคและไขมันที่ติดอยู่บนผิวหนังได้หมด เราจำเป็นต้องใช้สบู่ร่วมด้วยเสมอ และต้องล้างให้ครบตามกระบวนการมาตรฐานที่แพทย์แนะนำ เพื่อให้มั่นใจว่าสะอาดจริงในทุกซอกทุกมุม
ฝ่ามือถูฝ่ามือและหลังมือถูหลังมือ
เริ่มต้นด้วยการฟอกสบู่ให้ทั่วฝ่ามือทั้งสองข้าง แล้วใช้ฝ่ามือถูหลังมือพร้อมกับใช้นิ้วมือถูซอกนิ้วสลับกันทั้งสองข้าง จุดนี้เป็นจุดที่หลายคนชอบมองข้ามเพราะคิดว่าแค่น้ำผ่านก็สะอาดแล้ว
ถูซอกนิ้วและข้อนิ้วด้านหลัง
ประกบมือเข้าหากันแล้วถูตามซอกนิ้วด้านหน้า จากนั้นงอนิ้วมือแล้วใช้หลังนิ้วถูฝ่ามือของมืออีกข้าง สลับทำแบบนี้เพื่อให้ซอกนิ้วทุกซอกได้รับการทำความสะอาดอย่างทั่วถึง
ทำความสะอาดนิ้วหัวแม่มือและปลายนิ้ว
กำนิ้วหัวแม่มือแล้วใช้ฝ่ามืออีกข้างถูหมุนรอบนิ้วหัวแม่มือให้รอบ จากนั้นแบมือแล้วใช้ปลายนิ้วมือถูขวางลงบนฝ่ามืออีกข้างสลับกันไปมา เพื่อแคะเอาสิ่งสกปรกที่ซ่อนอยู่ออกมาให้หมด
ช่วงเวลาสำคัญที่สุดที่เราต้องล้างมือทันที
การล้างมือบ่อยเป็นเรื่องดี แต่มีช่วงเวลาทองบางช่วงที่เราไม่อยควรละเลยเด็ดขาด หากไม่อยากป่วยง่ายๆ ให้จำง่ายๆ ว่าต้องล้างมือทุกครั้งในสถานการณ์เหล่านี้
- ก่อนและหลังการเตรียมอาหารหรือรับประทานอาหารทุกมื้อ
- หลังจากใช้ห้องน้ำหรือเปลี่ยนผ้าอ้อมเด็ก
- หลังจากไอ จาม หรือสั่งน้ำมูกใส่ฝ่ามือ
- หลังจากสัมผัสสัตว์เลี้ยง ขยะ หรือสิ่งสกปรกต่างๆ
- หลังจากกลับเข้าบ้านมาจากการเดินทางข้างนอก
ความแตกต่างระหว่างการใช้เจลแอลกอฮอล์กับการล้างด้วยสบู่
หลายคนชอบถามหมอว่า พกเจลแอลกอฮอล์อย่างเดียวพอไหม ไม่จำเป็นต้องล้างมือด้วยน้ำกับสบู่ได้หรือเปล่า คำตอบคือ เจลแอลกอฮอล์มีความสะดวกและใช้ได้ดีในเวลาที่เราเดินทางข้างนอก แต่ถ้ามือของเรามีความสกปรกเห็นได้ชัด เช่น มีคราบดิน คราบอาหาร หรือมือเปียกเหงื่อ เจลแอลกอฮอล์จะไม่สามารถทำความสะอาดได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าที่ควร การล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดเป็นเวลาอย่างน้อยยี่สิบวินาทีจึงยังเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการกำจัดเชื้อโรคทุกชนิด
สร้างนิสัยล้างมือให้เป็นกิจวัตรเพื่อสุขภาพที่ยั่งยืน
การดูแลสุขภาพไม่ใช่เรื่องยากและไม่ต้องรอให้ป่วยก่อนถึงจะเริ่มทำ การฝึกฝนตนเองและคนในครอบครัวให้มีสุขอนามัยที่ดีด้วยการล้างมืออย่างถูกต้อง เป็นการลงทุนสุขภาพที่คุ้มค่าที่สุด ป้องกันได้ทั้งโรคท้องร่วง ไข้หวัดใหญ่ และโรคติดต่ออื่นๆ เริ่มต้นตั้งแต่วันนี้เพื่อตัวคุณเองและคนที่คุณรัก
