คอสะบัดแรงตอนรถชนหรือเล่นกีฬา: ทำไมตื่นมาแล้วปวดร้าวคอแทบพัง?

หลายคนอาจเคยเจอเหตุการณ์ไม่คาดฝัน เช่น รถถูกชนท้ายเข้าอย่างจัง หรืออุบัติเหตุระหว่างเล่นกีฬา แล้วจังหวะนั้นหัวและคอของเราก็สะบัดหน้าไปหลังอย่างแรงในเสี้ยววินาที ตอนเกิดเรื่องอาจจะยังรู้สึกแค่ตกใจ แต่พอผ่านไปสักพักหรือตื่นมาอีกวัน กลับพบว่าคอแข็ง ปวดตึง หันซ้ายหันขวาไม่ได้เอาเสียเลย อาการแบบนี้แหละที่หมอเจอประจำ และในทางการแพทย์เราเรียกว่าภาวะคอสะบัดอย่างรุนแรงจากอุบัติเหตุ

เกิดอะไรขึ้นกับคอของเราตอนที่สะบัดแรงๆ

เวลาที่รถถูกชนหรือเกิดแรงกระแทกกระชาก หัวของเราซึ่งมีน้ำหนักค่อนข้างมากจะสะบัดไปข้างหน้าและเหวี่ยงกลับมาข้างหลังอย่างรวดเร็วเกินกว่าที่กล้ามเนื้อจะตั้งตัวทัน แรงเหวี่ยงนี้ไม่ได้ทำร้ายแค่กล้ามเนื้อคอชั้นนอกเท่านั้น แต่ยังดึงรั้งเส้นเอ็น ข้อต่อกระดูกสันหลังส่วนคอ รวมถึงหมอนรองกระดูกให้ยืดออกเกินขีดจำกัดเปรียบเสมือนยางยืดที่ถูกดึงจนเกือบขาด ส่งผลให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นเกิดการฉีกขาดเล็กน้อยและอักเสบขึ้นมาทันที

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าคอเริ่มอักเสบหนัก

อาการปวดมักจะไม่แสดงผลทันทีหลังเกิดเหตุเสมอไป หลายคนเพิ่งมารู้สึกเอาวันที่สองหรือวันที่สาม โดยอาการหลักๆ ที่มักพบเจอมีดังนี้

• ปวดตึงต้นคอและบ่า: รู้สึกเหมือนคอแข็งเกร็ง ขยับตัวลำบาก
• ปวดร้าวลงสะบักหรือไหล่: บางคนลามไปถึงกระดูกสะบัก ทำให้หายใจเข้าลึกๆ แล้วเจ็บ
• ปวดหัวตึงท้ายทอย: มักมีอาการปวดหัวตุบๆ บริเวณท้ายทอยลามมาขมับ
• เวียนหัวหรือมึนงง: เกิดจากกล้ามเนื้อคอเกร็งตัวไปรบกวนระบบการทรงตัว

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นช่วงวันแรกหลังเกิดเหตุ

ช่วงสองสามวันแรกหลังคอสะบัด สิ่งสำคัญคือการพักผ่อนและการดูแลกล้ามเนื้อที่กำลังอักเสบอย่างถูกวิธี เพื่อไม่ให้แผลข้างในฉีกขาดเพิ่มขึ้น

การประคบเย็นเพื่อลดบวมและอักเสบ

ในช่วง 48 ชั่วโมงแรก ให้เน้นการประคบเย็นบริเวณที่ปวดครั้งละ 15 ถึง 20 นาที วันละ 3-4 ครั้ง ความเย็นจะช่วยทำให้เส้นเลือดหดตัว ลดการบวม และบรรเทาอาการปวดตุบๆ ลงได้ดี

การปรับท่านอนและหลีกเลี่ยงกิจกรรมเสี่ยง

งดการหันคอเร็วๆ หรือการนวดแผนโบราณแบบรุนแรงเด็ดขาดในระยะนี้ เพราะอาจทำให้กล้ามเนื้อที่กำลังบอบช้ำยิ่งอักเสบหนักขึ้นไปอีก เวลาอนควรใช้หมอนที่รองรับส่วนโค้งของคอพอดี ไม่ให้คอมันพับหรือเอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง

อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้และต้องรีบมาหาหมอทันที

แม้ว่าอาการปวดคอจากอุบัติเหตุส่วนใหญ่จะค่อยๆ ดีขึ้นเองภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย แปลว่าเส้นประสาทหรือกระดูกสันหลังอาจได้รับความเสียหายรุนแรง ควรรีบไปโรงพยาบาลโดยด่วน

• มีอาการชา หรือรู้สึกเหมือนมีเข็มทิ่มตามนิ้วมือและแขน
• แขนไม่มีแรง ยกของไม่ขึ้น หรือทำของหล่นจากมือบ่อยๆ
• ปวดร้าวลงแขนแบบแปล๊บๆ เหมือนไฟฟ้าช็อต
• มีอาการสูญเสียการควบคุมการขับถ่าย ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์

อุบัติเหตุที่ทำให้คอสะบัดเป็นเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม เพราะคิดว่าไม่เป็นอะไรมากภายนอก แต่ข้างในคออาจจะกำลังร้องไห้อยู่ ถ้าใครเพิ่งเจอเหตุการณ์แบบนี้แล้วยังมีอาการปวดไม่หาย อย่าฝนทนรอดูอาการนานเกินไปนะครับ มาให้หมอตรวจเช็กความปลอดภัยให้แน่ใจจะดีที่สุด