เจาะลึกเรื่องการฉีดเกล็ดเลือดเข้มข้นเพื่อฟื้นฟูเนื้อเยื่อข้อเข่า แบบที่คนไข้เข้าใจง่าย

ข้อเข่าเสื่อมหรือบาดเจ็บจนปวดเรื้อรัง ต้องพึ่งพาการผ่าตัดอย่างเดียวจริงหรือ

เวลาตรวจคนไข้ในคลินิก ผมมักจะเจอคำถามเสมอว่า ถ้าข้อเข่าเริ่มเสื่อมหรือบาดเจ็บจากการใช้งานมานานจนปวดเข่าแทบทุกวัน ต้องรอไปถึงขั้นผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียมอย่างเดียวเลยไหม ความจริงคือในทางการแพทย์เรามีทางเลือกที่ช่วยยืดอายุการใช้งานของข้อเข่าและลดความเจ็บปวดได้โดยไม่ต้องพึ่งมีดหมอ หนึ่งในวิธีที่น่าสนใจมากในตอนนี้คือ การฉีดเกล็ดเลือดเข้มข้นเพื่อฟื้นฟูเนื้อเยื่อข้อเข่า หรือที่หลายคนรู้จักกันในชื่อ PRP ครับ

เกล็ดเลือดเข้มข้นมีดีอย่างไร ทำไมถึงช่วยซ่อมแซมเข่าได้

ลองจินตนาการว่าร่างกายเรามีทีมช่างซ่อมบำรุงตามธรรมชาติอยู่ในกระแสเลือด นั่นคือเกล็ดเลือดครับ ปกติเกล็ดเลือดทำหน้าที่หลักในการห้ามเลือด แต่ในนั้นยังมีสารสำคัญที่เรียกว่า Growth Factors ซึ่งเปรียบเสมือนอาหารเสริมชั้นดีที่ช่วยกระตุ้นการซ่อมแซมเซลล์ที่สึกหรอ การนำเลือดของตัวคนไข้เองมาผ่านกระบวนการปั่นแยกจนได้เกล็ดเลือดที่มีความเข้มข้นสูง แล้วฉีดกลับเข้าไปที่บริเวณข้อเข่า จะช่วยกระตุ้นให้ร่างกายเริ่มกระบวนการซ่อมแซมตัวเอง ลดการอักเสบ และชะลอความเสื่อมของกระดูกอ่อนได้ดีกว่าการฉีดสารหล่อลื่นแบบเดิมๆ

ใครบ้างที่เหมาะกับการรักษาด้วยวิธีนี้

การฉีดเกล็ดเลือดไม่ได้เหมาะกับทุกคนเสมอไป โดยปกติผมจะแนะนำให้คนไข้กลุ่มนี้ลองพิจารณาดูครับ

• คนที่มีอาการข้อเข่าเสื่อมในระยะเริ่มต้นถึงปานกลาง
• ผู้ที่บาดเจ็บจากการเล่นกีฬา เช่น เอ็นไขว้หน้าเข่าฉีกขาดเล็กน้อยหรือเส้นเอ็นอักเสบเรื้อรัง
• คนที่ลองทำกายภาพบำบัดหรือกินยาแก้ปวดแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น
• ผู้ที่ต้องการทางเลือกอื่นนอกเหนือจากการทานยาแก้ปวดต่อเนื่องนานๆ จนอาจส่งผลต่อกระเพาะอาหารหรือไต

สิ่งที่ต้องเตรียมตัวและขั้นตอนการรักษา

ขั้นตอนการฉีดไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดครับ เริ่มจากการเจาะเลือดจากเส้นเลือดดำของผู้ป่วยปริมาณไม่มาก จากนั้นนำไปผ่านกระบวนการปั่นแยกเฉพาะทางเพื่อให้ได้เกล็ดเลือดที่เข้มข้นที่สุด แล้วจึงฉีดกลับเข้าไปในโพรงข้อเข่าโดยแพทย์จะใช้เครื่องอัลตราซาวด์ช่วยนำทางเพื่อให้แม่นยำที่สุด หลังฉีดเสร็จสามารถกลับบ้านได้ทันที ไม่ต้องนอนโรงพยาบาลครับ

อาการข้างเคียงที่อาจเจอและวิธีดูแลตัวเอง

หลังฉีดไปในช่วง 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรก บางคนอาจมีอาการปวดตึงหรือบวมบริเวณที่ฉีดได้บ้าง เป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้จากการที่ร่างกายเริ่มกระบวนการอักเสบเพื่อซ่อมแซมตัวเองครับ ช่วงนี้แนะนำให้ประคบเย็นเพื่อลดอาการปวด และเลี่ยงการใช้งานหนักหรือการลงน้ำหนักที่เข่ามากเกินไปสัก 1 ถึง 2 สัปดาห์ เพื่อให้เซลล์ได้ทำงานอย่างเต็มที่

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบกลับมาหาหมอ

แม้ว่าการฉีดเกล็ดเลือดจะเป็นวิธีที่มีความปลอดภัยสูงเพราะเป็นเลือดจากตัวคนไข้เอง แต่หากหลังฉีดไปแล้วมีอาการบวมแดงร้อนอย่างรุนแรงที่บริเวณเข่า มีไข้สูง หรืออาการปวดไม่ทุเลาลงเลยแม้จะผ่านไปหลายวัน ควรรีบติดต่อกลับมาที่คลินิกทันทีเพื่อตรวจสอบอาการ เพราะอาจเกิดการอักเสบติดเชื้อซึ่งเป็นภาวะที่ต้องรีบดูแลครับ