เจาะลึกเรื่อง อาการเลือดออกผิดปกติในข้อต่อและกล้ามเนื้อ ที่ไม่ควรมองข้าม

ทำไมจู่ๆ ถึงปวดบวมโดยไม่ได้กระแทก?

หลายคนมักเข้าใจว่าอาการปวดข้อหรือกล้ามเนื้อบวมช้ำ ต้องเกิดจากการอุบัติเหตุหรือเล่นกีฬาหนักๆ เท่านั้น แต่ในฐานะหมอ ผมอยากบอกว่าบางครั้งอาการปวดที่ดูไม่สมเหตุสมผล เช่น การที่มีเลือดออกผิดปกติในข้อต่อและกล้ามเนื้อ อาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะความผิดปกติในการแข็งตัวของเลือด ซึ่งถ้าปล่อยไว้จนเรื้อรังอาจส่งผลเสียต่อการเคลื่อนไหวในระยะยาวได้

อาการแบบไหนที่เรียกว่าเข้าข่ายเสี่ยง?

หากคุณเริ่มสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ ควรต้องเริ่มตั้งข้อสงสัยและเฝ้าระวังตัว:

• ข้อต่อเริ่มบวม อุ่น และขยับได้ลำบากขึ้นโดยไม่มีประวัติการบาดเจ็บชัดเจน
• รู้สึกเจ็บแปลบหรือตึงแน่นใต้ผิวหนังบริเวณกล้ามเนื้อคล้ายมีก้อนแข็งขึ้นมา
• ผิวหนังบริเวณนั้นดูคล้ำหรือม่วงช้ำเหมือนรอยเขียวจ้ำ ทั้งที่ไม่ได้ไปกระแทกกับอะไรมา
• มีอาการปวดต่อเนื่องแม้จะพักการใช้งานข้อต่อนั้นๆ แล้ว

กลไกที่ซ่อนอยู่: ทำไมเลือดถึงไปอยู่ในข้อต่อ?

โดยปกติร่างกายเรามีระบบหยุดเลือดที่มีประสิทธิภาพมาก แต่สำหรับคนที่มีภาวะเลือดออกผิดปกติ ไม่ว่าจะเป็นจากโรคพันธุกรรมอย่างฮีโมฟีเลีย หรือจากการใช้ยาละลายลิ่มเลือด ระบบนี้อาจทำงานบกพร่องไป ทำให้เส้นเลือดฝอยในข้อต่อหรือกล้ามเนื้อฉีกขาดเองได้ง่าย หรือเมื่อเกิดการกระทบกระเทือนเพียงเล็กน้อย เลือดก็จะไหลออกมาสะสมในช่องข้อหรือชั้นกล้ามเนื้อ แทนที่จะหยุดนิ่งไปเหมือนคนทั่วไป

ผลกระทบที่น่ากลัวถ้าปล่อยทิ้งไว้

เลือดที่ค้างอยู่ในข้อต่อเปรียบเหมือนสิ่งแปลกปลอมที่ร่างกายพยายามกำจัดออกไป หากเลือดเหล่านี้ไม่ถูกดูดซึมกลับหรือหยุดไหล จะทำให้เกิดอาการอักเสบเรื้อรัง เนื้อเยื่อบุข้อจะหนาตัวขึ้น กระดูกอ่อนอาจถูกกัดกร่อนจนเกิดภาวะข้อเสื่อมก่อนวัยอันควร ส่วนถ้าเกิดขึ้นในกล้ามเนื้อ ก็อาจทำให้กล้ามเนื้อเกิดการหดรั้งหรือเส้นประสาทถูกกดทับจนเกิดอาการชาได้

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นก่อนถึงมือหมอ

เมื่อสงสัยว่าเกิดภาวะเลือดออกในข้อหรือกล้ามเนื้อ สิ่งที่ควรทำทันทีคือ:

• การหยุดพักการใช้งานส่วนนั้นทันที เพื่อไม่ให้เลือดไหลเพิ่มขึ้น
• การประคบเย็นเพื่อช่วยให้เส้นเลือดหดตัวและลดอาการบวม
• การยกส่วนที่ได้รับบาดเจ็บให้สูงกว่าระดับหัวใจ เพื่อลดความดันเลือดในบริเวณนั้น
• ห้ามประคบร้อนหรือนวดคลึงเด็ดขาด เพราะจะยิ่งทำให้เลือดไหลออกมามากขึ้น

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาปรึกษาหมอให้ไวที่สุด?

อย่ารอให้ผ่านไปหลายวัน หากคุณพบว่าข้อต่อบวมเร็วมากจนขยับไม่ได้ หรือมีอาการปวดรุนแรงจนทนไม่ไหว รวมถึงกรณีที่มีอาการร่วมอย่างอื่น เช่น มีไข้ร่วมด้วย หรือมีจุดเลือดออกตามตัวตำแหน่งอื่นๆ ต้องรีบมาพบแพทย์ทันทีเพื่อทำการตรวจวินิจฉัย เช่น การเจาะตรวจเลือดดูระดับการแข็งตัว หรือการทำอัลตราซาวด์เพื่อประเมินปริมาณเลือดที่ค้างอยู่ เพราะการรักษาที่รวดเร็วจะช่วยป้องกันความพิการของข้อต่อในอนาคตได้ดีที่สุด