กินยาปฏิชีวนะอย่างไรให้หายขาด ไม่ดื้อยา และปลอดภัยต่อร่างกาย

เข้าใจกันใหม่เสียที ยาปฏิชีวนะไม่ใช่ยาแก้อักเสบ

เวลาที่หลายคนมีอาการเจ็บคอ น้ำมูกเขียว หรือเป็นแผลอักเสบ มักจะเดินเข้าร้านขายยาแล้วบอกเภสัชกรว่าขอซื้อยาแก้อักเสบ ซึ่งส่วนใหญ่สิ่งที่เราได้กลับมาคือยาปฏิชีวนะ ในความเป็นจริงแล้ว ยาปฏิชีวนะกับยาแก้อักเสบไม่ใช่ยาตัวเดียวกัน ยาปฏิชีวนะมีหน้าที่ฆ่าเชื้อแบคทีเรียเท่านั้น ไม่มีผลอะไรเลยกับเชื้อไวรัส ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคหวัดและไข้หวัดใหญ่ การกินยาปฏิชีวนะพร่ำเพรื่อจึงเท่ากับการกินยาฟรีแถมยังทำลายสมดุลในร่างกายโดยไม่จำเป็น

อันตรายจากการซื้อยากินเองและหยุดยาเอง

เรื่องที่หมอเจออยู่บ่อยๆ ในห้องตรวจคืออาการป่วยดีขึ้นนิดหน่อยแล้วหยุดกินยาเองทันที เพราะคิดว่าหายแล้ว หรือบางคนเก็ดยาเก่าไว้กินเองเวลาป่วยรอบหน้า พฤติกรรมเหล่านี้คือต้นเหตุสำคัญของปัญหาเชื้อดื้อยา เมื่อเรากินยาไม่ครบโดส แบคทีเรียตัวที่แข็งแรงรอดชีวิตจากยาไปได้ มันจะปรับตัวและพัฒนาเกราะป้องกันตัวเองขึ้นมา ทำให้รอบหน้าเวลาที่เราป่วยด้วยเชื้อตัวเดิม ยาตัวเดิมจะใช้ไม่ได้ผลอีกต่อไป กลายเป็นว่าโรครักษายากขึ้นและต้องใช้ยาที่แรงขึ้นตามไปด้วย

หลักเหล็กในการกินยาปฏิชีวนะให้ถูกต้องตามคำสั่งแพทย์

เมื่อจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะจริงๆ มีกติกาสำคัญไม่กี่ข้อที่ต้องปฏิบัติอย่างเคร่งครัดเพื่อให้การรักษามีประสิทธิภาพสูงสุดและปลอดภัยต่อตัวเอง

• กินยาให้ครบตามกำหนดเวลา แม้จะรู้สึกหายดีแล้วก็ตาม: หากแพทย์สั่งให้กินติดต่อกัน 7 วัน ก็ต้องกินให้ครบ 7 วัน ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด
• ห้ามแบ่งยาให้คนอื่นกินและห้ามกินยาเหลือเก่า: อาการเจ็บป่วยที่ดูคล้ายกัน อาจเกิดจากเชื้อคนละชนิดและการใช้ยาต้องประเมินโดยแพทย์เท่านั้น
• กินยาให้ตรงเวลา: การเว้นระยะเวลาการกินยาช่วยให้ระดับยาในกระแสเลือดคงที่พอที่จะจัดการกับเชื้อโรคได้อย่างต่อเนื่อง

ผลข้างเคียงที่ต้องระวังระหว่างกินยา

ยาปฏิชีวนะบางตัวอาจทำให้เกิดอาการท้องเสียคลื่นไส้ได้ เพราะยาไม่ได้เลือกฆ่าเฉพาะเชื้อโรคตัวร้ายเท่านั้น แบคทีเรียดีในลำไส้ของเราก็อาจโดนลูกหลงไปด้วย หากมีอาการแพ้ยาเช่น ผื่นขึ้น หน้าบวม หายใจไม่ออก ต้องหยุดยาและมาพบแพทย์ทันที และสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์หรือกำลังให้นมบุตร การใช้ยาปฏิชีวนะทุกชนิดต้องอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดเสมอเพื่อความปลอดภัยของเด็กในครรภ์