ทำไมลูกน้อยถึงแหวะนมบ่อย? ไขข้อข้องใจเรื่องกลไกการทำงานของหูรูดส่วนปลายกระเพาะอาหารที่ยังไม่เต็มที่

ลูกน้อยแหวะนมบ่อย ใช่เรื่องผิดปกติหรือเปล่า

หลายบ้านที่เพิ่งมีสมาชิกใหม่มักจะกังวลใจเวลาเห็นลูกน้อยแหวะนมออกมาบ่อยครั้งหลังจากกินอิ่ม โดยเฉพาะในช่วงหลังมื้อนมที่พยายามจับเรอแต่ก็ยังแอบมีนมไหลย้อนออกมาบ้าง พ่อแม่มือใหม่หลายคนมักกังวลว่าลูกมีอาการป่วยหรือเป็นโรคอะไรหรือเปล่า แต่ในความเป็นจริงแล้ว ปรากฏการณ์นี้มักเกิดจากธรรมชาติของร่างกายเด็กเล็กที่กลไกการทำงานของหูรูดส่วนปลายกระเพาะอาหารยังพัฒนาไม่เต็มที่ ซึ่งเป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไปในวัยทารก

หูรูดส่วนปลายกระเพาะอาหารทำงานอย่างไรในเด็กเล็ก

ลองจินตนาการว่ากระเพาะอาหารของเรามีประตูกั้นอยู่สองด้าน ด้านบนคือทางเข้าจากหลอดอาหาร และด้านล่างคือทางออกไปสู่ลำไส้เล็ก กล้ามเนื้อหูรูดบริเวณรอยต่อระหว่างกระเพาะอาหารกับหลอดอาหารเปรียบเสมือนด่านตรวจที่คอยปิดกั้นไม่ให้นมหรือน้ำย่อยไหลย้อนกลับขึ้นมา แต่สำหรับเด็กทารก กล้ามเนื้อส่วนนี้ยังมีแรงบีบตัวที่ไม่แข็งแรงพอ ประกอบกับกระเพาะอาหารของเด็กมีขนาดเล็กและวางตัวในแนวที่ต่างจากผู้ใหญ่ ทำให้เมื่อมีลมในกระเพาะหรือการขยับตัวเพียงเล็กน้อย นมจึงไหลย้อนกลับขึ้นมาได้ง่ายกว่าปกติ

กลไกการทำงานของหูรูดส่วนปลายกระเพาะอาหารที่ยังพัฒนาไม่เต็มที่ส่งผลอย่างไร

เมื่อกลไกการปิดกั้นยังไม่สมบูรณ์ เมื่อกระเพาะอาหารเริ่มขยายตัวจากการได้รับน้ำนมเข้าไป กล้ามเนื้อหูรูดที่ยังทำงานได้ไม่เต็มที่นี้จะยอมให้นมย้อนกลับขึ้นไปตามหลอดอาหารได้บ่อยครั้ง หากสังเกตดูจะพบว่าอาการแหวะนมมักเกิดขึ้นในช่วงไม่กี่เดือนแรกหลังคลอด และจะค่อยๆ หายไปเองเมื่อเด็กเริ่มมีพัฒนาการทางร่างกายที่สมบูรณ์ขึ้น เมื่อกล้ามเนื้อรอบหูรูดแข็งแรงขึ้นตามวัย อาการแหวะนมก็จะลดน้อยลงและหายไปในที่สุด

เทคนิคช่วยลดอาการแหวะนมด้วยตัวเองที่บ้าน

แม้จะเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่พ่อแม่สามารถช่วยลดการแหวะนมของลูกน้อยได้ด้วยวิธีการง่ายๆ ดังนี้

• แบ่งมื้อนมให้เล็กลงแต่บ่อยขึ้น: การให้ลูกกินนมทีละมากๆ ในครั้งเดียวจะทำให้กระเพาะอาหารขยายตัวเกินไปและไปกระตุ้นให้หูรูดเปิดออก
• จับเรอทุกครั้งหลังกินนม: การไล่ลมออกจากกระเพาะอาหารจะช่วยลดแรงดันภายใน ทำให้มีโอกาสแหวะนมน้อยลง
• จัดท่าทางหลังกินนม: ควรให้ลูกอยู่ในท่าตัวตรงหรือกึ่งนั่งกึ่งนอนหลังจากกินนมเสร็จสัก 20-30 นาที หลีกเลี่ยงการจับลูกนอนราบหรือเล่นโลดโผนทันทีหลังกินอิ่ม

อาการแบบไหนที่เริ่มไม่ใช่เรื่องปกติและควรไปพบหมอ

แม้การที่กลไกการทำงานของหูรูดส่วนปลายกระเพาะอาหารยังพัฒนาไม่เต็มที่จะเป็นเรื่องปกติ แต่หากมีสัญญาณเตือนเหล่านี้เกิดขึ้น พ่อแม่ควรพาลูกไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กอย่างละเอียด

• ลูกมีอาการแหวะนมพุ่งออกมาอย่างรุนแรงและบ่อยครั้ง
• น้ำหนักตัวของลูกไม่เพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างผิดสังเกต
• มีอาการงอแง ร้องไห้ผิดปกติหลังกินนม หรือมีอาการไอเรื้อรังร่วมด้วย
• อาเจียนออกมาเป็นน้ำดีสีเขียวหรือสีเหลืองเข้ม

สรุปแล้วเรื่องการแหวะนมของเด็กทารกมักเป็นเพียงช่วงวัยหนึ่งของพัฒนาการเท่านั้น หากลูกยังร่าเริงและน้ำหนักตัวขึ้นตามเกณฑ์ ก็สามารถวางใจได้ว่าหูรูดที่ยังไม่แข็งแรงนี้จะค่อยๆ พัฒนาขึ้นเองตามธรรมชาติครับ