ประจำเดือนมาไม่ปกติ สัญญาณเตือนจากร่างกายที่ผู้หญิงไม่ควรปล่อยผ่าน

เรื่องของวันนั้นของเดือนที่บางทีก็มาไม่ตรงนัด

เวลาเปิดปฏิทินเช็กรอบเดือนแล้วพบว่ามันเลื่อนออกไปหลายวัน หรือบางทีมาถี่จนเกินไป หลายคนมักจะนึกถึงความเครียดหรือการพักผ่อนน้อยเป็นอันดับแรก ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องผิดครับ เพราะฮอร์โมนในร่างกายของเราอ่อนไหวกับเรื่องพวกนี้มาก แต่ถ้าอาการแบบนี้เกิดขึ้นติดต่อกันหลายเดือน นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายที่กำลังบอกว่ามีบางอย่างซ่อนอยู่ข้างใน

รอบเดือนแบบไหนที่เรียกว่าปกติ และแบบไหนที่เริ่มน่าสงสัย

ในทางการแพทย์ เราไม่ได้มองแค่ว่าต้องเป๊ะทุกวันที่ 28 ของเดือนเสมอไปครับ ผู้หญิงแต่ละคนมีนาฬิกาชีวิตที่ไม่เหมือนกัน โดยทั่วไปรอบเดือนที่ปกติจะมีระยะห่างตั้งแต่ 21 ถึง 35 วัน และประจำเดือนแต่ละครั้งควรจะกินเวลาประมาณ 3 ถึง 7 วัน ถ้าใครที่รอบเดือนสั้นกว่า 21 วัน หรือยาวนานเกิน 35 วันเป็นประจำ หรือบางเดือนหายไปเฉยๆ แบบไม่มีสาเหตุ แบบนี้เริ่มถือว่ามีความผิดปกติแล้วครับ

ทำไมประจำเดือนถึงชอบมาๆ หายๆ หรือมาไม่ปกติ

สาเหตุเบื้องหลังของเรื่องนี้มีได้หลายประการมากครับ ตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยไปจนถึงโรคที่ต้องได้รับการรักษาอย่างจริงจัง

• ความเครียดและการใช้ชีวิต: ฮอร์โมนเพศถูกควบคุมด้วยสมองส่วนไฮโพทาลามัส ซึ่งไวต่อความเครียด การนอนดึก และการน้ำหนักลดหรือเพิ่มรวดเร็วเกินไป
• ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ หรือ พีซีโอเอส (PCOS): โรคยอดฮิตของสาวๆ สมัยนี้ ทำให้ไข่ไม่ตกเรื้อรัง ประจำเดือนเลยขาดหายหรือมาห่างมากแถมมีสิวและขนดกขึ้น
• ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์: ไม่ว่าไทรอยด์จะทำงานมากเกินไปหรือน้อยเกินไป ก็ล้วนแต่ส่ง,ผลกระทบต่อรอบเดือนทั้งสิ้น
• เนื้องอกมดลูกหรือติ่งเนื้อในโพรงมดลูก: มักมาพร้อมอาการปวดท้องน้อยมากๆ หรือมีเลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือน

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรลุกขึ้นมาพบแพทย์ทันที

บางครั้งความผิดปกติก็ไม่ใช่แค่เรื่องฮอร์โมนแปรปรวนครับ ถ้าคุณมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย แนะนำให้มาตรวจเช็กกับสูตินรีแพทย์โดยเร็ว

• ประจำเดือนมาแต่ละครั้งต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุก 1-2 ชั่วโมงติดต่อกันหลายวัน หรือมีลิ่มเลือดก้อนใหญ่เท่าเหรียญบาทออกมาด้วย
• มีเลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือน หรือมีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
• ปวดท้องน้อยรุนแรงมากจนต้องกินยาแก้ปวดทุกเดือนและรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน
• พยายามมีบุตรมานานกว่าหนึ่งปีแล้วแต่ยังไม่ตั้งครรภ์ร่วมกับรอบเดือนมาไม่ปกติ

วิธีดูแลตัวเองและการตรวจวินิจฉัยที่โรงพยาบาล

เวลามาพบแพทย์ เราไม่ได้ตรวจอะไรน่ากลัวอย่างที่คิดครับ ส่วนใหญ่จะเริ่มจากการพูดคุยซักประวัติ ตรวจภายใน หรือทำอัลตราซาวนด์บริเวณมดลูกและรังไข่เพื่อดูความผิดรูป รวมถึงการเจาะเลือดตรวจระดับฮอร์โมน เพื่อจะได้รู้สาเหตุที่แท้จริงและรักษาให้ตรงจุด เช่น การปรับฮอร์โมน การรักษาโรคพีซีโอเอส หรือการผ่าตัดก้อนเนื้อในกรณีที่จำเป็น การจดบันทึกวันมาของประจำเดือนไว้อย่างสม่ำเสมอจึงเป็นตัวช่วยที่ดีมากๆ เวลามาเล่าให้หมอฟังครับ