ประจำเดือนมาไม่ปกติ เตือนภัยอะไรบ้าง? เรื่องใกล้ตัวที่ผู้หญิงไม่ควรละเลย

รอบเดือนแบบไหนถึงเรียกว่าปกติ และแบบไหนที่เริ่มไม่ปกติ

เวลาที่ตรวจคนไข้ในห้องตรวจ สิ่งหนึ่งที่มักจะถามคุณผู้หญิงเสมอคือ รอบเดือนมาสม่ำเสมอดีไหม เพราะจริงๆ แล้วเรื่องนี้คือหน้าต่างบานใหญ่ที่สะท้อนสุขภาพภายในของเราได้ดีมากๆ ครับ โดยปกตินั้น รอบเดือนของผู้หญิงควรจะห่างกันประมาณ 21 ถึง 35 วัน และระยะเวลาที่มีประจำเดือนแต่ละครั้งจะอยู่ที่ประมาณ 3 ถึง 7 วัน ถ้าตัวเลขเหล่านี้เริ่มแกว่งไปแกว่งมา หรือมีปริมาณที่มากกว่าหรือน้อยกว่าเดิมอย่างเห็นได้ชัด นั่นคือสัญญาณเตือนจากร่างกายแล้วว่ามีความผิดปกติของรอบประจำเดือนในเ...

เช็กลิสต์อาการเตือน เมื่อรอบเดือนมาแปลกไปจากเดิม

หลายคนมักสงสัยว่าแค่วันมาคลาดเคลื่อนนิดหน่อยจะเป็นอะไรไหม ผมมักจะบอกคนไข้เสมอว่า ให้ดูภาพรวมและอาการร่วมอื่นๆ ประกอบด้วยครับ โดยรูปแบบความผิดปกติที่เราพบบ่อยในคลินิกมีดังนี้

• ประจำเดือนขาดหายไปนาน: สำหรับคนที่เคยมาปกติ แต่ออยู่ๆ ก็หายไป 3 เดือนติดต่อกัน หรือในคนที่รอบเดือนไม่ปกติอยู่แล้วแต่เว้นช่วงห่างเกิน 6 เดือน
• ประจำเดือนมาถี่เกินไป: รอบเดือนสั้นกว่า 21 วัน ทำให้ในหนึ่งเดือนต้องเจอวันนั้นของเดือนถึงสองรอบ ซึ่งทำให้ร่างกายอ่อนเพลียและเสี่ยงภาวะเลือดจางได้
• มามากหรือมานานผิดปกติ: ต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุก 1-2 ชั่วโมง หรือมีลิ่มเลือดก้อนใหญ่ปนออกมา และประจำเดือนกินเวลานานกว่า 7 วัน
• ปวดท้องน้อยรุนแรงจนใช้ชีวิตไม่ได้: อาการปวดประจำเดือนที่รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนยาแก้ปวดเอาไม่อยู่

สาเหตุเบื้องหลังทำไมรอบเดือนถึงรวน

เวลาที่ระบบฮอร์โมนเพศทำงานผิดเพี้ยนไปจากเดิม ไม่ว่าจะเป็นเอสโตรเจนหรือโปรเจสเตอโรน ก็จะส่งผลโดยตรงต่อเยื่อบุโพรงมดลูกทันที ซึ่งสาเหตุนั้นมีตั้งแต่เรื่องใกล้ตัวไปจนถึงโรคเฉพาะทาง

ความเครียดและการใช้ชีวิตประจำวัน

ฮอร์โมนความเครียดอย่างคอร์ติซอลมีผลโดยตรงต่อสมองส่วนไฮโพทาลามัส ซึ่งทำหน้าที่สั่งการต่อมใต้สมองในการควบคุมรอบเดือน ดังนั้น ช่วงไหนงานยุ่ง นอนดึก น้ำหนักลดหรือเพิ่มเร็วเกินไป รอบเดือนก็พร้อมจะหายหน้าไปทันที

ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ

หรือที่เรียกกันว่าโรค PCOS เป็นอีกหนึ่งสาเหตุยอดฮิตในผู้หญิงยุคนี้ เกิดจากความไม่สมดุลของฮอร์โมนเพศชายที่สูงกว่าปกติ ทำให้ไข่ไม่ตกเรื้อรัง ส่งผลให้ประจำเดือนมา 2-3 เดือนครั้ง หรือมาไม่สม่ำเสมอ

ความผิดรูปของมดลูกและเนื้องอก

ไม่ว่าจะเป็นเนื้องอกกล้ามเนื้อมดลูก ติ่งเนื้อในโพรงมดลูก หรือภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ สิ่งเหล่านี้มักจะมาพร้อมกับอาการปวดท้องน้อยและเลือดประจำเดือนที่มามากกว่าปกติ

ตรวจวินิจฉัยอย่างไร เมื่อมาพบแพทย์

เมื่อคนไข้มาด้วยปัญหาประจำเดือนผิดปกติ แพทย์ไม่ได้แค่วินิจฉัยจากคำบอกเล่าเท่านั้น แต่เราจะเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียด ประเมินพฤติกรรมการใช้ชีวิต และอาจต้องมีการตรวจเพิ่มเติม เช่น การเจาะเลือดดูระดับฮอร์โมน การตรวจภายใน และการทำอัลตร้าซาวด์อุ้งเชิงกราน เพื่อดูความสมบูรณ์ของมดลูกและรังไข่ ซึ่งจะทำให้เราเห็นสาเหตุที่แท้จริงและรักษาได้อย่างตรงจุด

วิธีดูแลตัวเองและการรักษา

การรักษาความผิดปกติของรอบประจำเดือนในเ... นั้น ขึ้นอยู่กับต้นเหตุของโรคเป็นหลักครับ หากเกิดจากพฤติกรรมและความเครียด การปรับไลฟ์สไตล์ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และออกกำลังกายอย่างเหมาะสมก็ช่วยให้รอบเดือนกลับมาเข้าที่ได้ แต่หากเกิดจากความผิดปกติของฮอร์โมนหรือโรคเฉพาะตัว แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาปรับฮอร์โมน หรือวางแผนการรักษาระยะยาวร่วมกัน